રાહું ત્યક્ત્વાઽથ પુરુષસ્તદા રુદ્રં વ્યજિજ્ઞપત્ પુરુષ ઉવાચ ક્ષુધા માં વાધતેઽત્યંતં ક્ષુત્ક્ષામશ્ચાઽસ્મિ સર્વથા
પછી એ પુરુષે રાહુને છોડી રુદ્રને કહ્યું: "મને ભારે ભૂખ પીડે છે; હું આખો સુકાઈ ગયો છું."
કિં ભક્ષયામિ દેવેશ તદાજ્ઞાપય માં પ્રભો ઈશ્વર ઉવાચ ભક્ષયસ્વાત્મનઃ શીઘ્રં માંસં ત્વં હસ્તપાદયોઃ
"હે દેવેશ, હું શું ખાઉં? એ આજ્ઞા આપો, પ્રભુ." ઈશ્વરે કહ્યું: "તમે તરત જ તમારા હાથ અને પગનું માંસ ખાઈ જાવ."
હસ્તપાદોદ્ભવં માંસં શિરઃશેષો યથાઽભવત્
તેણે પોતાના હાથ અને પગનું માંસ ખાઈ નાખ્યું, એટલે ફક્ત માથું જ બચ્યું.
દૃષ્ટ્વા શિરોઽવશેષં તં સુપ્રસન્નસ્તદા શિવઃ
જ્યારે શિવે જોયું કે એના શરીરમાં ફક્ત માથું જ રહ્યું છે, ત્યારે તેઓ ખૂબ પ્રસન્ન થયા.
ત્વદર્ચાં યે ન કુર્વંતિ નૈવ તે મે પ્રિયંકરાઃ ।। 2.4.17.
જે લોકો તારી પૂજા કરતા નથી, તેઓ મને પ્રિય નથી.
* નાર્ચયન્તીહ યે પૂર્વં તેષામર્ચા વૃથા ભવેત્
જે લોકોએ પહેલાં અહીં પૂજા કરી નથી, તેમની હવે કરેલી પૂજા વ્યર્થ જાય છે.
રાહુર્વિમુક્તો યસ્તેન સોઽપિ તદ્બર્બરે સ્થલે
રાહુમાંથી મુક્ત થયેલો એ પણ ત્યાં જ એ જ અણઘડ જગ્યાએ રહ્યો.
તતઃ સ રાહુઃ પુનરેવ જાતમાત્માનમસ્મિન્નિતિ મન્યમાનઃ
પછી એ રાહુએ એમ વિચાર્યું કે, 'હું અહીં ફરીથી જન્મ્યો છું.'
નિર્જગામાઽઽશુ દૈત્યાનાં કોટિભિઃ પરિવારિતઃ
એ ઝડપથી બહાર આવ્યો, કરોડો દૈત્યો દ્વારા ઘેરાયેલો હતો.
ગચ્છતોઽસ્યાઽગ્રતઃ શુક્રો રાહુર્દૃષ્ટિપથેઽભવત્
જ્યારે એ આગળ વધતો હતો, ત્યારે શુક્ર અને રાહુ તેની નજરે પડ્યા.
દૈત્યસૈન્યાઽઽવૃતૈસ્તસ્ય વિમાનાનાં શતૈસ્તદા
એ સમયે, દૈત્યસેનાઓથી ભરેલા સૈંકડો વિમાનોએ તેને ઘેરી લીધો હતો.
તસ્યોદ્યોગં તદા દૃષ્ટ્વા દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ
તેના તૈયારીઓ જોઈને દેવતાઓ, શક્રની આગેવાનીમાં,
તદસ્મદ્રક્ષણાર્થાય જહિ સાગરનંદનમ્
અમારી રક્ષા માટે, તું સાગરપુત્રને મારે.
ઇતિ દેવવચઃ શ્રુત્વા પ્રહસ્ય વૃષભધ્વજઃ
દેવતાઓના આ શબ્દો સાંભળી, વૃષભધ્વજ હસ્યો.
જલંધરઃ કથં વિષ્ણો ન હતઃ સંગરે ત્વયા
જલંધર, હે વિષ્ણુ, તું યુદ્ધમાં તેને કેમ માર્યો નહીં?
ન મયા નિહતઃ સંખ્યે ત્વમેનં જહિ દાનવમ્
યુદ્ધમાં મેં તેને માર્યો નથી; તું આ દાનવને મારે.
નાયમેભિર્મહાતેજાઃ શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્વધ્યતે મયા
આ મહાશક્તિશાળી મારા દ્વારા શસ્ત્રો કે અસ્ત્રોથી મરતો નથી.
તાન્યૈક્યમાગતાનીશો દૃષ્ટ્વા સ્વં ચામુચન્મહઃ ।। 2.4.18.
તેઓ બધાને એક થયેલા જોઈને, ભગવાને પોતાનું તેજ પાછું ખેંચી લીધું.
તેનાકરોન્મહાદેવો મહસા શસ્ત્રમુત્તમમ્
એ તેજથી મહાદેવએ શ્રેષ્ઠ શસ્ત્ર બનાવી દીધું.
તતઃ શેષેણ ચ તદા વજ્રં ચ કૃતવાન્હરિઃ
પછી શેષ સાથે હરિએ એ સમયે વજ્ર બનાવ્યો.
હસ્ત્યશ્વરથપત્તીનાં કોટિભિઃ પરિવારિતઃ
એને કરોડો હાથી, ઘોડા, રથ અને પગદળે ઘેરી લીધો હતો.
ગણાશ્ચ સમસજ્જંત યુદ્ધાયાઽતિત્વરાન્વિતાઃ
સેનાઓ પણ યુદ્ધ માટે ખૂબ ઉત્સાહથી ભેગી થઈ ગઈ.
અવતેરુર્ગણા વેગાત્કૈલાસાદ્યુદ્ધદુર્મદાઃ
યુદ્ધની મસ્તીમાં ભરાયેલા બધા દળો કૈલાસ પરથી ઝડપથી નીચે ઉતર્યા.
પ્રમથાધિપદૈત્યાનાં ઘોરશસ્ત્રાસ્ત્રસંકુલમ્
પ્રમથોના નેતાઓ અને દૈત્યોના નેતાઓ ભયાનક શસ્ત્રો અને અસ્રોથી ઘેરાયેલા એકબીજાને સામસામે આવ્યા.
ગજાશ્વરથશબ્દૈશ્ચ નાદિતા ભૂર્વ્યકંપત
હાથી, ઘોડા અને રથોના ધ્વનિથી ધરતી ગુંજી ઉઠી અને કંપાઈ.
વ્યરાજત નભઃ પૂર્ણમુલ્કાભિરિવ સંવૃતમ્
આકાશ એવું લાગતું હતું કે જાણે તેજસ્વી તારા જેવી અગ્નિગોળીઓથી પૂરાઈ ગયું હોય.
વજ્રાહતાચલશિરઃશકલૈરિવ સંવૃતા
આકાશ એવું દેખાતું હતું જાણે વીજળીના આઘાતથી તૂટી ગયેલા પર્વતના ટુકડાઓથી ઢંકાઈ ગયું હોય.
વસાસૃઙ્માંસપંકાઢ્યા ભૂરગમ્યાઽભવત્તદા 2.4.18.
એ સમયે ધરતી માંસ, લોહી અને મજ્જાના કાદવથી એટલી ભરાઈ ગઈ કે પસાર થવું અશક્ય બન્યું.
યુદ્ધે પુનઃ પુનસ્તત્ર મૃતસંજીવિનીબલાત્ શશંસુર્દેવદેવાય તત્સર્વં શુક્રચેષ્ટિતમ્
યુદ્ધમાં વારંવાર મૃતસંજીવનીની શક્તિથી દેવતાઓએ શુક્રના બધા કાર્યો દેવદેવને જણાવી દીધા.
અથ રુદ્રમુખાત્કૃત્યા બભૂવાઽતીવભીષણા
પછી રુદ્રના મુખમાંથી એક ભયાનક કૃત્યા જન્મી.