નારદ ઉવાચ સંકષ્ટનાશનંનામ સ્તોત્રમેતત્પઠેન્નરઃ
નારદએ કહ્યું: જે આ 'કષ્ટહરણ' સ્તોત્ર છે, તે મનુષ્યે વાંચવું જોઈએ.
ઇતિ દેવાઃ સ્તુતિં યાવત્કુર્વંતિ દનુજદ્વિષઃ
એ રીતે, દૈત્યોના દુશ્મન દેવતાઓ સ્તુતિ કરતા હતા ત્યાં સુધી—
સહસોત્થાય દૈત્યારિઃ સક્રોધઃ ખિન્નમાનસઃ
ત્યારે દૈત્યોના શત્રુ અચાનક ઉઠી ગયા, ગુસ્સાથી અને ચિંતિત મનથી.
તૈરાહૂતો ગમિષ્યામિ યુદ્ધાયાદ્ય ત્વરાન્વિતઃ
તેઓએ બોલાવ્યા હોવાથી, આજે હું યુદ્ધ માટે ઉત્સાહથી જઈશ.
તત્કથં તે મમ ભ્રાતા યુદ્ધે વધ્યઃ કૃપાનિધે
પછી, દયાના સાગર, યુદ્ધમાં તમારે મારા ભાઈને કેવી રીતે મારવો?
શ્રીભગવાનુવાચ રુદ્રાંશસંભવત્વાચ્ચ બ્રહ્મણો વચનાદપિ 2.4.16.
ભગવાને કહ્યું: તે રુદ્રના અંશથી જન્મ્યો છે અને બ્રહ્માના વચનથી પણ—
વિષ્ણુર્વેગાદ્યયૌ યોદ્ધું યત્ર દેવાઃ સ્તુવંતિ તે
વિષ્ણુ ઝડપથી યુદ્ધ કરવા ત્યાં ગયા, જ્યાં દેવતાઓ તમારી સ્તુતિ કરતા હતા.
અથાઽરુણાનુજાત્યુગ્રપક્ષવાતપ્રપીડિતાઃ
પછી, અરુણના અનુયાયીઓ તેની પાંખોના જોરદાર પવનથી પીડાતા હતા.
તતો જલંધરો દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્વાત્યાપ્રપીડિતાન્
પછી, દૈત્યોને તોફાનથી પીડાતા જોઈને, જલંધરે—
તતઃ સમભવદ્યુદ્ધં વિષ્ણુદૈત્યેંદ્રયોર્મહત્
પછી, વિષ્ણુ અને દૈત્યરાજ વચ્ચે મોટું યુદ્ધ થયું.
વિષ્ણુર્દૈત્યસ્ય બાણૌઘૈર્ધ્વજં છત્રં ધનુર્હયાન્
વિષ્ણુએ તીરોની વરસાદથી દૈત્યના ધ્વજ, છત્ર, ધનુષ્ય અને ઘોડા તોડી નાખ્યા.
તતો દૈત્યઃ સમુત્પત્ય ગદાપાણિસ્ત્વરાન્વિતઃ
પછી, દૈત્ય ગદા હાથમાં લઈને ઝડપથી ઉછળી પડ્યો.
વિષ્ણુર્ગદાં સ્વખઙ્ગેન ચિચ્છેદ પ્રહસન્નિવ
વિષ્ણુએ, હસ્યા જેવો લાગતો, પોતાની તલવારથી ગદા કાપી નાખી.
તતસ્તૌ બાહુયુદ્ધેન યુયુધાતે મહાબલૌ
પછી એ બંને મહાબળવાનોએ હાથોથી જ યુદ્ધ કર્યું.
એવં તૌ સુચિરં યુદ્ધં કૃત્વા વિષ્ણુઃ પ્રતાપવાન્
એ રીતે, લાંબા સમય સુધી યુદ્ધ કર્યા પછી, તેજસ્વી વિષ્ણુ—
અદેયમપિ તે દદ્મિ યત્તે મનસિ વર્તતે ।। 2.4.16.
જે આપવું શક્ય નથી, એ પણ હું તને આપું છું—તારા મનમાં જે હોય તે.
જલંધર ઉવાચ યદિ ભાવુક તુષ્ટોઽસિ વરમેનં દદસ્વ મે
જલંધરે કહ્યું: જો તમે સાચે પ્રસન્ન હોવ, તો મને આ વરદાન આપો.
તદા જલંધરપુરમગમદ્રમયા સહ
પછી તે રામ સાથે જલંધરપુર ગયો.
જલંધરસ્તુ દેવાનામધિકારેષુ દાનવાન્
જલંધરે દેવતાઓના પ્રદેશોમાં દાનવોને સત્તામાં બેસાડ્યા.
દેવગંધર્વસિદ્ધેષુ યત્કિંચિદ્રત્નસંયુતમ્
દેવ, ગંધર્વ અને સિદ્ધો પાસે જે પણ રત્નોથી શોભિત ખજાના હતા,
પાતાલભુવને દૈત્યં નિશુંભં સ મહાબલમ્
પાતાળ લોકમાં તેણે મહાબળવાન દૈત્ય નિશુમ્ભને વશ કરી લીધો.
દેવગંધર્વસિદ્ધાઽઽદ્યાન્સર્પરાક્ષસમાનુષાન્
તે દેવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને અન્ય સર્વે—સર્પો, રાક્ષસો અને મનુષ્યોને પણ પોતાના વશમાં રાખતો હતો.
એવં જલંધરઃ કૃત્વા દેવાન્સ્વવશવર્તિનઃ
આ રીતે જલંધરે દેવતાઓને સંપૂર્ણપણે પોતાના આદેશમાં રાખ્યા.
ન કશ્ચિદ્વ્યાધિતો નૈવ દુઃખી નૈવ કૃતસ્તથા
કોઈને રોગ ન હતો, કોઈ દુઃખી ન હતો, અને કોઈને કોઈ નુકસાન પણ ન થયું.
એવં મહીં શાસતિ દાનવેંદ્રે ધર્મેણ સમ્યક્ચ દિદૃક્ષયાઽહમ્
જ્યારે દાનવોના રાજાએ ધર્મપૂર્વક અને સાચા હેતુથી ધરતી પર રાજ કર્યું, ત્યારે મને તેને જોવા ઇચ્છા થઈ.
સંપ્રહસ્ય તદા વાક્યં સ્નેહપૂર્વં ચ વૈ નૃપ
પછી હસતાં હસતાં તેણે રાજાને પ્રેમપૂર્વક વાત કરી.
કુત આગમ્યતે બ્રહ્મન્કિચિદ્દૃષ્ટં ત્વયા પ્રભો
તમે ક્યાંથી આવ્યા છો, બ્રાહ્મણ? તમે કંઈક જોયું છે કે, પ્રભુ?
તત્રોમયા સમાસીનં દૃષ્ટવાનસ્મિ શંકરમ્
ત્યાં મેં શંકરને બેઠેલા જોયા.
યોજનાયુતવિસ્તીર્ણે કલ્પવૃક્ષમહાવને
દસ હજાર યોજન જેટલા વિશાળ કલ્પવૃક્ષોના મહાવનમાં.
તદ્દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં વિસ્મયો મેઽભવત્તદા
એ મહાન અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને હું ત્યારે આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયો.