ધાત્રી શાંતિસ્તથા કાંતિર્માયા પ્રકૃતિરેવ ચ
ધાત્રી, શાંતિ, સૌંદર્ય, માયા અને પ્રકૃતિ પણ.
ઇંદિરા લોકમાતા ચ કલ્યાણી કમલા તથા 2.4.12.
ઇંદિરા, જગતની માતા, કલ્યાણી અને કમલા પણ.
પ્રજ્ઞાં મેધાં ચ સૌભાગ્યં વિષ્ણુભક્તિં ચ દેહિ મે
મને પ્રજ્ઞા, બુદ્ધિ, સૌભાગ્ય અને વિષ્ણુભક્તિ આપો.
બલિપ્રદાનકાલે તુ યે કુર્વંતિ પ્રદક્ષિણમ્ 2.4.12.
બલિ અર્પણ સમયે, જે લોકો પ્રદક્ષિણ કરે છે.
તસ્માત્ત્વં કુરુ વિપ્રેંદ્ર ધાત્રીસ્નાનં હિ યત્નતઃ 2.4.12.
માટે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, ધાત્રી સ્નાન ધ્યાનપૂર્વક કર.
ધાત્રીફલકૃતાં માલાં કંઠસ્થાં યો વહેન્નહિ 2.4.12.
જે વ્યક્તિ ધાત્રીના ફળની માળા ગળામાં પહેરે છે.
ધાત્રીછાયાં સમાશ્રિત્ય કાર્તિકેઽન્નં ભુનક્તિ યઃ
જે વ્યક્તિ કાર્તિક માસમાં ધાત્રીના વૃક્ષની છાંયામાં ભોજન કરે છે.
હર્ષોત્ફુલ્લાઽઽનના સત્યા વાસુદેવમથાઽબ્રવીત્
હર્ષથી ખીલી ઉઠેલો અને સત્યથી ભરેલો ચહેરો લઈને, તેણીએ વાસુદેવને કહ્યું.
દાનં વ્રતં તપો વાઽપિ કિં નુ પૂર્વં કૃતં મયા
શું દાન, વ્રત કે તપ, એમાં શું મેં અગાઉ કર્યું હતું?
યેનાઽહં મર્ત્યજા દેવ તવાંગાર્દ્ધહરાઽભવમ્ તવાઽહં વલ્લભા જાતા તદ્વદસ્વ મમાઽખિલમ્
કયા કર્મથી, હે દેવ, માનવમાંથી જન્મેલી હું, તારા અંગનો અર્ધાંશ બની? હું તારી પ્રિય બની—મને બધું કહો.
પુણ્યવ્રતં કૃતવતી તત્સર્વં કથયામિ તે
તમે પુણ્યવ્રત કર્યું હતું; હું તને બધું કહું છું.
આત્રેયો દેવશર્મેતિ વેદવેદાંગપારગઃ
આત્રેય, દેવશર્મી નામે, જે વેદ અને તેના અંગોમાં નિષ્ણાત હતા.
અપુત્રઃ સ સ્વશિષ્યાય ચંદ્રનામ્ને દદૌ સુતામ્
પુત્ર ન હોવાથી, તેણે પોતાની દીકરીને ચંદ્ર નામના શિષ્યને વિવાહમાં આપી.
તૌ કદાચિદ્વનં યાતૌ કુશેધ્માહરણાર્થિનૌ
એક વખત, બંને પવિત્ર લાકડું લેવા માટે જંગલમાં ગયા.
સ્વસ્વપુણ્ય પ્રભાવેન વિષ્ણુલોકં ગતાવુભૌ
પોતપોતાના પુણ્યના પ્રભાવે, બંનેને વિષ્ણુનું લોક પ્રાપ્ત થયું.
પિતૃભર્તૃજદુઃખાર્તા કારુણ્યં પર્યદેવયત્ 2.4.13.
પિતા અને પતિના વિયોગના દુઃખથી વ્યથિત થઈ, તેણે કરુણા સાથે વિલાપ કર્યો.
તયોશ્ચક્રે યથાશક્તિ પારલૌકીં તતઃ ક્રિયામ્
પછી તેણે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પિતૃ કર્મો કર્યા.
વ્રતદ્વયં તયા સમ્યગાજન્મમરણાત્કૃતમ્
તેણે જન્મથી મરણ સુધી બે વ્રત યોગ્ય રીતે પાળ્યા.
ઇત્થં ગુણવતી સમ્યક્પ્રત્યબ્દ વ્રતિની હ્યભૂત્
આ રીતે, ગુણવંતી અને દર વર્ષે વ્રત પાળનારી બની.
સ્નાતું ગંગાં ગતા કાંતે કથંચિચ્છનકૈસ્તદા
એકવાર, થોડા સાથીઓ સાથે તે ગંગામાં સ્નાન કરવા ગઈ.
તાવત્સા વિહ્વલાઽપશ્યદ્વિમાનં યાતમંબરાત્
ત્યારે, અચાનક તેણે આકાશમાંથી ઉતરતું દૈવી રથ જોયું અને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ.
કાર્તિકવ્રતપુણ્યેન મત્સાન્નિધ્યં ગતાઽભવત્
કાર્તિક વ્રતના પુણ્યથી, તે મારી પાસે આવી પહોંચી.
આગતોઽહં ગણાઃ સર્વે યાતાસ્તેઽપિ મયા સહ
હું આવ્યો છું અને મારા સાથે બધા ગણો પણ આવ્યા છે.
પિતા તે દેવશર્માઽભૂત્સત્રાજિદભિધો હ્યયમ્
તારો પિતા દેવશર્મા હતો, જેને સત્રાજિત પણ કહેતા.
કાર્તિકવ્રતપુણ્યેન બહુ મત્પ્રીતિદાયિની
કાર્તિક વ્રતના પુણ્યથી, તું મને બહુ આનંદ આપ્યો છે.
તસ્માદયં કલ્પવૃક્ષસ્તવાંગણગતઃ શુભે 2.4.13.
શુભે, તેથી તારા આંગણે આ કલ્પવૃક્ષ પ્રગટ થયો છે.
કદાચિદપિ તેન ત્વં મદ્વિયોગં ન યાસ્યસિ સત્યોવાચ માસાનાં તુ કથં નામ સ માસઃ કાર્તિકો વરઃ
આથી, તું કદી પણ એક ક્ષણ માટે પણ મારા વિયોગનો અનુભવ નહીં કરે. પણ મને કહો, માસોમાં કાર્તિક મહિનો કેમ શ્રેષ્ઠ છે?
પ્રિયસ્તે દેવદેવેશ કારણં તત્ર કથ્યતામ્ શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ સાધુ પૃષ્ટં ત્વયા કાંતે શૃણુષ્વૈકાગ્રમાનસા
તારો પ્રિય, દેવોના દેવ અહીં છે; હવે તેનું કારણ કહો. શ્રીકૃષ્ણ બોલ્યા: પ્રિયે, તું સારો પ્રશ્ન કર્યો છે, મન એકાગ્ર કરીને સાંભળ.
પૃથોર્વૈન્યસ્ય સંવાદં મહર્ષેર્નારદસ્ય ચ
વેના પુત્ર પૃથુ અને મહર્ષિ નારદ વચ્ચે થયેલી વાતચીત સાંભળ.
ઇન્દ્રાદિલોકપાલાનામધિકારાઞ્જહાર હ
તેણે ઇન્દ્ર અને બીજા લોકપાલોનું અધિકાર છીનવી લીધું.