ભ્રાતુરાયુઃક્ષયો નૂનં ન ભવેત્તત્ર કર્હિચિત્ 2.4.11.
એ ત્યાં ભાઈનું આયુષ્ય ક્યારેય ઘટતું નથી.
અજ્ઞાનાદ્યદિ વા મોહાન્ન ભુક્તં ભગિનીગૃહે
જો અજ્ઞાન કે ભ્રમથી બહેનના ઘરે ભોજન ન થાય—
એતદાખ્યાનકં શ્રુત્વા ભોજનસ્ય ફલં ભવેત્
તો આ કથા સાંભળવાથી પણ ભોજનનું ફળ મળે છે.
ભોજનં કુરુતે યસ્તુ સ વૈકુંઠમવાપ્નુયાત્
જે ભોજન કરે છે, તે વૈકુંઠને પામે છે.
કદા ધાત્રી સમુત્પન્ના કથં સા ખ્યાતિમાગતા
ધાત્રી વૃક્ષ ક્યારે ઊગ્યું અને એ કેવી રીતે પ્રસિદ્ધ થયું?
કસ્માદિયં પવિત્રા ચ કસ્માત્પાપપ્રણાશિની
આ વૃક્ષ શુદ્ધ કેમ માનવામાં આવે છે અને પાપોનું નાશક કેમ કહેવામાં આવે છે?
ઊર્જશુક્લચતુર્દશ્યાં ધાત્રીપૂજાં સમાચરેત્
માર્ગશીર્ષ મહિનાની શુકલ ચતુર્દશી દિવસે ધાત્રીની પૂજા કરવી જોઈએ.
આમર્દકીમહાવૃક્ષઃ સર્વપાપપ્રણાશનઃ
આમરદકી એ મહાન વૃક્ષ છે, જે બધા પાપોનો નાશ કરે છે.
પૂજયેત્તત્ર દેવેશં રાધયા સહિતં હરિમ્
ત્યાં ભગવાન હરિની, રાધાજી સાથે, ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી જોઈએ.
સુવર્ણરજતૈર્વાપિ ફલૈરામલકૈસ્તથા
સોનાં, ચાંદીના, કે ફળો અને આમળાના ફળોથી પણ પૂજા કરવી.
સાષ્ટાંગં પ્રણતો ભૂત્વા પ્રાર્થયેત્પરમેશ્વરમ્
આઠે અંગે નમન કરીને, પરમેશ્વરને પ્રાર્થના કરવી.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્પશ્ચાદ્યથાશક્ત્યા ચ દક્ષિણામ્ આમર્દકીફલં વક્તું બ્રહ્મા ચાઽપિ ન પાર્યતે
પછી બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે દાન આપવું; આમરદકીના ફળનું મહિમા તો બ્રહ્માજી પણ વર્ણવી શકે નહીં.
એકાર્ણવે પુરા જાતે નષ્ટે સ્થાવરજંગમે 2.4.12.
એક સમયે, જ્યારે ફક્ત એક મહાસાગર હતો અને બધું જચલ-અચલ નષ્ટ થઈ ગયું હતું,
તત્ર દેવાધિદેવેશઃ પરમાત્મા સનાતનઃ
ત્યાં દેવોના દેવ, પરમાત્મા, સદા રહેનારા પ્રભુ હતા.
તતોઽસ્ય બ્રહ્મ જપતો નિરગાચ્છ્વસિતં પુરઃ
ત્યારે તેઓ બ્રહ્મમંત્ર જપતા હતા, ત્યારે તેમના શ્વાસમાંથી એક વાંસો બહાર આવ્યો.
પ્રેમાશ્રુભરનિર્ભિન્નો ભૂમૌ બિંદુઃ પપાત સઃ
પ્રેમથી આંખોમાંથી અશ્રુ ભરાઈ ગયા અને એમાંથી એક બિંદુ ધરા પર પડ્યો.
શાખાપ્રશાખાબહુલઃ ફલભારેણ પીડિતઃ
એ વૃક્ષ અનેક ડાળીઓ અને ઉપડાળીઓથી ભરેલું, અને ફળોથી ઝૂકી પડ્યું.
બ્રહ્મા તમસૃજત્પૂર્વં તત્પશ્ચાચ્ચાઽસૃજત્પ્રજાઃ
બ્રહ્માજીએ પહેલા એ વૃક્ષનું સર્જન કર્યું, પછી અન્ય જીવોની રચના કરી.
અસૃજદ્ભગવાન્દેવો માનુષાંશ્ચ તથામલાન્
ભગવાને પછી પવિત્ર માનવોનું પણ સર્જન કર્યું.
તાં દૃષ્ટ્વા તે મહાભાગાઃ પરમં વિસ્મયં ગતાઃ
એ વૃક્ષને જોઈને, એ મહાભાગ્યવાન લોકો અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
એવં ચિંતયતાં તેષાં વાગુવાચાઽશરીરિણી
જ્યારે તેઓ એમ વિચારી રહ્યા હતા, ત્યારે નિર્દેહ વાણી સંભળાઈ.
અસ્ય વૈ સ્મરણાદેવ લભેદ્ગોદાનજં ફલમ્
માત્ર આ વૃક્ષનું સ્મરણ કરવાથી ગાય દાનનું ફળ મળે છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સેવ્યા આમર્દકી સદા 2.4.12.
આથી, દરેક પ્રયત્નથી આમળાનું વૃક્ષ હંમેશા સેવા કરવું જોઈએ.
તસ્યા મૂલે સ્થિતો વિષ્ણુસ્તદૂર્ધ્વં ચ પિતામહઃ
એના મૂળમાં વિષ્ણુ અને ઉપર બ્રહ્મા સ્થિત છે.
શાખાસુ સવિતારશ્ચ પ્રશાખાસુ ચ દેવતાઃ
એની ડાળીઓમાં સૂર્ય અને નાની ડાળીઓમાં દેવતાઓ વસે છે.
પ્રજાનાં પતયઃ સર્વે ફલેષ્વેવં વ્યવસ્થિતાઃ
એના ફળોમાં સર્વ પ્રજાપતિઓ વસે છે.
અતઃ સા પૂજનીયા ચ સર્વકામાર્થસિદ્ધયે નમસ્કૃત્વા જગન્નાથં પપ્રચ્છાતીવ વિસ્મિતઃ
આથી, સર્વ ઈચ્છાઓ અને લાભ માટે એનું પૂજન કરવું જોઈએ; જગન્નાથને વંદન કરીને, એ ખૂબ આશ્ચર્યથી પૂછે છે.
તથા ધાત્રીવનં માસે કાર્તિકે શ્રીહરિપ્રિયમ્
કાર્તિક માસમાં આમળાનું વન શ્રીહરિને પ્રિય છે.
કાર્તિકે માસિ યઃ કુર્યાત્તસ્ય પાપં વિનશ્યતિ
કાર્તિક માસમાં જે પૂજન કરે છે, એના બધા પાપ નાશ પામે છે.
તીર્થાનિ મુનયો દેવા યજ્ઞાઃ સર્વેઽપિ કાર્તિકે
કાર્તિક માસમાં બધા તીર્થો, ઋષિઓ, દેવતાઓ અને યજ્ઞો હાજર રહે છે.