તત્સર્વં લુબ્ધકો દૃષ્ટ્વા ચૌર્યાર્થં સમુપાગતઃ
એ બધું એ શિકારીએ જોઈ લીધું, જે ચોરી કરવા માટે ત્યાં આવ્યો હતો.
ચંદ્રશર્માણમાભાષ્ય ઇદં વચનમબ્રવીત્
પછી એણે ચંદ્રશર્માને સંબોધીને આ રીતે કહ્યું:
રાજ્ઞા સુકૃતિના દત્તં વ્યોમદીપં મનોહરમ્
એક સારા રાજાએ આકાશમાં તેજસ્વી દીવો ભેટ આપ્યો હતો.
તૈલં પીત્વા તુ તત્પાત્રં સદીપં તુ મનોહરમ્
પછી તેલ પીધા પછી, તે દીવો અને તેનું વાસણ બંને સુંદર હતાં.
માર્જારોઽપ્યાગતસ્તત્ર ગ્રહીતું પક્ષિપુંગવમ્
ત્યાં એક બિલાડી પણ આવી, જે પંખીઓના રાજાને પકડવા ઈચ્છતી હતી.
ત્વન્મુખાત્કથ્યમાનાં હિ કથાં શુશ્રુવતુઃ ક્ષણમ્
થોડા સમય માટે, બંનેએ તારી કહેલી વાર્તા ધ્યાનથી સાંભળી.
તૌ વૃક્ષાત્પતિતૌ મૃત્યું પ્રાપ્તૌ ચ ક્ષણમાત્રતઃ
એ બંને વૃક્ષ પરથી પડ્યા અને એક પળમાં મૃત્યુ પામ્યા.
તદાશ્ચર્યમહં દૃષ્ટ્વા ત્વાં પ્રષ્ટું સમુપાગતઃ 2.4.7.
આ અજાયબી જોઈને, હું તને પૂછવા આવ્યો છું.
તિર્યગ્યોનિસમાપન્નૌ મુક્તૌ કેન ચ કર્મણા
પશુના ગર્ભમાં આવ્યા પછી, કયા કર્મથી તેઓ મુક્ત થયા?
શૃણુ લુબ્ધ પ્રવક્ષ્યામિ તયોર્વૃત્તાંતમંજસા
હે લોભી, સાંભળ, હું તને તેમની વાત સીધી રીતે કહું છું.
દેવશર્મા ઇતિ પ્રોક્તો દેવદ્રવ્યાઽપહારકઃ
તેને દેવશર્મા કહેવામાં આવતો, જે દેવની વસ્તુઓ ચોરી કરતો હતો.
તસ્મિન્દેવાલયે પ્રાપ્તં તૈલં દ્રવ્યાદિકં તથા
તે મંદિરમાં તેલ અને બીજી ચીજવસ્તુઓ લઈ ગયો હતો.
આયુર્નીત્વૈવમેવાઽસૌ તતઃ પંચત્વમાગતઃ
આ રીતે જીવન વિતાવી, પછી તે મૃત્યુ પામ્યો.
નિરુચ્છ્વાસં તથા પ્રાપ્ય અસિપત્રવનં ક્રમાત્
શ્વાસ બંધ થતાં, તે ધીમે ધીમે અસિપત્રવનમાં પહોંચ્યો.
અનુભૂય ચ તાન્સર્વાન્બ્રહ્મરાક્ષસતાં ગતઃ
બધી યાતનાઓ ભોગવી, પછી તે બ્રહ્મરાક્ષસ બન્યો.
એવં જન્મશતં પ્રાપ્ય ભૂમૌ માર્જારતાં ગતઃ નિર્મુક્તાઽખિલપાપસ્તુ અગમદ્ધરિમંદિરમ્
આ રીતે સો જન્મ લીધા પછી, તે પૃથ્વી પર બિલાડી બન્યો; બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, હરિનું ધામ પ્રાપ્ત કર્યું.
ગૃધ્રોઽયં તુ પુરા વિપ્રો મિથિલે વેદપારગઃ
આ ગૃધ્ર પહેલાં મિથિલાનો વિદ્વાન બ્રાહ્મણ હતો.
દાસીસંગં ચકારાસૌ વેશ્યાસંગં તથૈવ ચ 2.4.7.
તે દાસી સાથે અને પછી વેશ્યા સાથે સંકળાયો હતો.
કુંભીપાકે મહાઘોરે સ્થિત્વા યુગચતુષ્ટયમ્
તે ભયાનક કુંભીપાક નરકમાં ચાર યુગ સુધી રહ્યો.
દૈવેન ચોદિતો ગૃધ્રસ્તૈલપાનાર્થમાગતઃ
વિધિના પ્રેરણાથી, ગૃધ્ર તેલ પીવા માટે આવ્યો હતો.
દત્ત્વા ચાકાશદીપં ચ શ્રુત્વા ચૈવ હરેઃ કથામ્
આકાશદીપ અર્પણ કરીને અને હરિની કથા સાંભળીને,
ઇત્યેતત્સર્વમાખ્યાતં લુબ્ધ ગચ્છ યથાસુખમ્
આ બધું તને કહેલું છે, લોભી, હવે તું આનંદથી જા.
વ્રતં ચાકાશદીપસ્ય ચકાર વિધિવન્મુને
મુનિ, તેણે આકાશદીપનું વ્રત નિયમ પ્રમાણે કર્યું.
સુનંદોપિ મહારાજ આશ્ચર્યં સમુપાગતઃ
મહારાજા, સુનંદ પણ આ આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયો.
પ્રાતઃ સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા કાર્તિકે માસિ વૈ નૃપઃ
કાર્તિક મહિનામાં, રાજાએ સવારે સ્નાન કરીને શુદ્ધ થઈ,
રાત્રૌ દદ્યાદ્વ્યોમદીપં મંત્રેણાનેન વૈ નૃપઃ
રાત્રે રાજા આ મંત્રથી આકાશદીપ અર્પણ કરે.
દામોદરાય વિશ્વાય વિશ્વરૂપધરાય ચ નિર્વિઘ્નં કુરુ દેવેશ યાવન્માસઃ સમાપ્યતે
દામોદર, સર્વવ્યાપક, સર્વરૂપધારી ભગવાન, હે દેવેશ, આ મહિનો પૂરો થાય ત્યાં સુધી કોઈ વિઘ્ન ન આવે એવી કૃપા કર.
વ્રતેનાઽનેન દેવેશ ત્વયિ ભક્તિઃ પ્રવર્દ્ધતામ્ 2.4.7.
હે દેવેશ, આ વ્રતથી તારી ભક્તિ સતત વધતી રહે.
બ્રાહ્મે મુહૂર્તે ચ પુનર્વ્યોમદીપં દદાતિ હિ
પછી બ્રાહ્મમુહૂર્તે ફરીથી તે આકાશદીપ અર્પણ કરે છે.
ઉત્સર્ગસ્ય વિધિં કૃત્વા વ્યોમ્નિ દીપં સમાપ્ય ચ
ઉત્સર્ગની વિધિ કરીને અને આકાશમાં દીપ પૂર્ણ કરીને,