અથ મહર્ષિરુપાગતકૌતુકો નિજતપઃફલમેવ તદાગમમ્
પછી મહર્ષિ જિજ્ઞાસાથી ભરેલા, પોતાના તપના ફળની જ આશા રાખીને ત્યાં આવ્યા.
પ્રત્યાધાતું પ્રવવૃતે શિવભક્તિર્જગન્મયી
શિવજી પ્રત્યેની સર્વવ્યાપી ભક્તિ ફરીથી જગાવવામાં આવી, જે ગુમાવેલું હતું તેને પાછું લાવવાના ઉદ્દેશથી.
આલુલોકે સમાયાતં ગૌતમં શિષ્યસેવિતમ્
તેણે જોયું કે ગૌતમ પોતાના શિષ્યો સાથે ત્યાં આવ્યા છે.
જટાભિરતિતામ્રાભિસ્તીર્થસ્નાનવિશુદ્ધિભિઃ
તેમના જટાં પવિત્ર તીર્થસ્નાનથી તાંબાના રંગ જેવી લાલચૂડી હતી.
ભસ્મત્રિપુણ્ડ્રકોપેતવિશાલનિટિલોજ્વલમ્
તેમનું વિશાળ કપાળ ભસ્મ અને ત્રિપુંડથી શોભી રહ્યું હતું.
દધાનં વલ્કલે રક્તે તપઃ કૃશિતવિગ્રહમ્
તેમણે લાલ વાલકળા પહેરી હતી અને તપથી તેમનું શરીર દુર્બળ થઈ ગયું હતું.
શમ્ભુનાવસિતોદાત્તસારૂપ્યમિવ ભાષિતમ્
તેમની વાણીમાં શંભુ જેવી ઉદારતા અને મહાનતા જણાતી હતી.
આલોક્ય તં મહાત્માનં વૃદ્ધં શંભુપદાશ્રયમ્
તે મહાત્માને, વૃદ્ધ અને શંભુના ચરણોમાં તત્પર જોઈને,
કૃતાંજલિં મુનિર્વીક્ષ્ય સમસ્તજગદમ્બિકામ્
મુનિએ તેમને કરજોડીને જોયા અને સમગ્ર જગતની માતાને ઓળખી લીધી.
સ્વાગતં ગૌરિ સુભગે લોકમાતર્દયાનિધે
સ્વાગત છે, ગૌરી! ધન્ય છો, દયાની સાગર, જગતની માતા.
અહો માન્યે માન્યમર્થં વિજ્ઞાયૈવ પુરા વયમ્ 1.3.1.5.
અરે, પૂજનીયે! જે સર્વોચ્ચ હિત છે, તે જાણીને અમે હંમેશા તેનો સન્માન કર્યો છે.
યદ્દેવિ તે ન ચેત્કિંચિન્માયાવિલસિતન્નિજમ્
હે દેવી, જો તમારું કંઈ નથી, તો માત્ર તમારી માયાનું રમણ જ બાકી રહે છે.
તિષ્ઠત્વશેષં મે વક્તું માયાવિલસિતં તવ
તમારી માયાની લીલા વિશે આગળનું કહેવાનું મને રહેવા દો.
આસ્યતાં પાવને શુદ્ધં આસને કુશનિર્મિતે
પવિત્રે, શુદ્ધ કુશથી બનેલા આસન પર બેસો.
ઇતિ શિષ્યૈઃ સમાનીતે દર્ભાંકે પરમાસને
શિષ્યો દ્વારા લાવવામાં આવેલ દર્ભથી સુશોભિત શ્રેષ્ઠ આસન પર,
નિવેદ્ય સકલાં પૂજાં ભક્તિભાવસમન્વિતઃ
તેમણે ભક્તિભાવથી યુક્ત સર્વ પૂજા અર્પણ કરી.
ઉવાચ દશનજ્યોત્સ્નાપરિધૌતદિશામુખઃ
તેમનું મુખ દંતપંક્તિની ચાંદનીથી ધોવાઈ ગયેલું લાગતું, તે રીતે તેજસ્વી હતું અને તેમણે વાત કરી.
અહો દેવસ્ય માહાત્મ્યં શમ્ભોરમિતતેજસઃ
અરે, શંભુ ભગવાનની અપરંપાર મહિમા કેટલી મહાન છે!
અસિદ્ધમન્યલ્લબ્ધવ્યં કિં વાન્યત્તવ વિદ્યતે
હવે એવું શું છે કે જે તને મળ્યું નથી, અથવા તને કંઈક બીજું ઇચ્છવું છે?
કૈલાસશૈલવૃત્તાંતઃ કંપાતટતપઃસ્થિતઃ
કૈલાસ પર્વતની વાત છે, જ્યાં તું કંપા નદીના કાંઠે તપ કરી હતી.
આગતાસિ મહાભાગે ભક્તાશ્રમમિમં સ્વયમ્ 1.3.1.5.
હે ભાગ્યશાળી, તું પોતે ભક્તોના આ આશ્રમમાં આવી છે.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા મહર્ષેઃ સર્વવેદિનઃ
આ રીતે સર્વ વેદ જાણનાર મહર્ષિના વચન સાંભળ્યા પછી,
મહાવૈભવમેતત્તે દેવદેવઃ સ્વયં શિવઃ
આ મહાન વૈભવ તારો છે; દેવોના દેવ શિવ પોતે,
આગમાનાં શિવોક્તાનાં વેદાનામપિ પારગઃ
તમે શિવ દ્વારા કહેલા આગમો અને વેદો બંનેમાં પારંગત છો.
અરુણાચલ નામ્નાહં તિષ્ઠામીત્યબ્રવીચ્છિવઃ
શિવએ કહ્યું: 'હું અહીં અરુણાચલ નામે નિવાસ કરું છું.'
પ્રાપ્તાસ્મ્યહં તપઃ કર્તુમરુણાચલસન્નિધૌ
હું અરુણાચલની હાજરીમાં તપ કરવા અહીં આવ્યો છું.
શિવભક્તેન સંભાષા શિવસંકીર્ત્તનશ્રવઃ
શિવભક્ત સાથે સંવાદ અને શિવના નામોનું શ્રવણ—
તસ્માન્મમૈતન્માહાત્મ્યં શ્રોતવ્યં ભવતો મુખાત્
એથી, હું ઈચ્છું છું કે તારા મુખેથી મારું આ મહાત્મ્ય સાંભળું.
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા ગૌતમસ્તપસાં નિધિઃ
એના વચન સાંભળીને, તપસ્વીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગૌતમે—
અજ્ઞાતમિવ યત્કિંચિત્પૃચ્છ્યતે ચ પુનસ્ત્વયા
જે કંઈ અજાણ છે, તે તું વારંવાર પૂછે છે.