વદંતિ કારણં ચાસ્ય ત્રૈલોક્યસ્ય જનાર્દ્દનઃ
ત્રણેય લોકનું કારણ જનાર્દનને કહેવાય છે.
વરાર્થિભિશ્ચ પ્રવરૈઃ પૂજ્યસે ગરુડધ્વજ
હે ગરુડધ્વજ, શ્રેષ્ઠ વર માંગનારાઓ પણ તમારી પૂજા કરે છે.
કપિલસ્ય ચ વિપ્રસ્ય હરાલ્લબ્ધવરસ્ય ચ
અને કપિલ ઋષિ, જેમને હરાથી વર મળ્યો હતો,
અવધ્યત્વમનુપ્રાપ્તો હ્યજેયત્વં ચ સંયુગે ૫.૨.૮૩.
તેમને યુદ્ધમાં અવિજય અને અપરાજેય થવાની શક્તિ મળી.
બ્રહ્મ ચ બ્રહ્મણો મૂલં ત્વયૈવ પ્રાક્પ્રતિશ્રુતમ્
બ્રહ્મા અને બ્રહ્માનું મૂળ પણ, એ પહેલાં તમે જ વચન આપ્યું હતું.
ઇત્થં નિશમ્ય દેવેશો વાક્યં બ્રહ્મમુખાચ્ચ્યુતમ્
બ્રહ્માના મુખમાંથી આવતાં વચન સાંભળી દેવતાઓના સ્વામી
જગામ પરમં લોકં પૂજ્યમાનસ્ત્રિવિષ્ટપૈઃ
સ્વર્ગવાસીઓ દ્વારા પૂજાતા, તેઓ પરમ લોકે ગયા.
યુદ્ધં સુદારુણં શ્રુત્વા કૃષ્ણસ્ય કપિલસ્ય ચ કસ્યાહં શરણં યામિ કો મે ત્રાતા ભવિષ્યતિ
કૃષ્ણ અને કપિલ વચ્ચેના ભયાનક યુદ્ધની વાર્તા સાંભળી, હું વિચારી રહ્યો: હવે હું કોને આશ્રય લઉં? મારો રક્ષક કોણ બનશે?
ન જિતઃ કપિલો યુદ્ધે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના
કપિલને શક્તિશાળી વિષ્ણુ પણ યુદ્ધમાં હરાવી શક્યા નહોતા.
અજેયા બ્રાહ્મણા યુદ્ધે શાપાનુગ્રહકારકાઃ
યુદ્ધમાં બ્રાહ્મણો અજેય છે, કારણ કે તેઓ શાપ અને આશીર્વાદ બંને આપી શકે છે.
બ્રાહ્મં હિ પરમં તેજો દેવૈરપિ દુરાસદમ્
બ્રાહ્મણોનું પરમ તેજ તો દેવતાઓ માટે પણ સહન કરવું મુશ્કેલ છે.
વિલપંતં કૃશં બિલ્વં વજ્ર હસ્તમવેક્ષ્ય સઃ
જ્યારે તેણે દયનીય અને દુર્બળ બિલ્વને વજ્ર હાથમાં લઈને રડતો જોયો,
અલં શોકેન ભૂપાલ શૃણુ મે વચનં પરમ્ બલિષ્ઠેન સગર્વેણ તદા પૃષ્ટો મયા ગુરુઃ
હવે દુઃખ છોડો, રાજા, મારા ઉત્તમ વચન સાંભળો. એ સમયે મેં મારા શક્તિશાળી અને ગર્વીલા ગુરુને પ્રશ્ન કર્યો હતો.
બૃહસ્પતિર્મહાતેજાસ્તેનોક્તં તુ તદા નૃપ ૫.૨.૮૩.
પછી તેજસ્વી બૃહસ્પતિએ મને આ રીતે કહ્યું, રાજા.
યત્ર સંતિ સુદિવ્યાનિ લિંગાનિ વિવિધાનિ ચ
ત્યાં અનેક પ્રકારના અતિ દિવ્ય લિંગો છે.
તેષાં મધ્યે લિંગમેકમારાધય શચીપતે તસ્ય તદ્વચનાદ્બિલ્વ સમ્યગારાધના કૃતા
એમાંના એક લિંગની પૂજા કર, શચીપતિ. ગુરુના કહેવા મુજબ મેં બિલ્વની યોગ્ય રીતે આરાધના કરી.
મયા લિંગસ્ય હર્ષેણ જિતો વૈ શંબરસ્તદા
લિંગની પ્રસન્નતાથી હું આનંદપૂર્વક શમ્બરાને જીત્યો હતો.
તસ્માત્ત્વં પશ્ચિમામાશાં ગત્વા ક્ષેત્રસ્ય તસ્ય વૈ
તેથી તું હવે પશ્ચિમ દિશામાં એ પવિત્ર સ્થળે જા.
તલ્લિંગં ત્રિષુ લોકેષુ ત્વન્નામ્ના ખ્યાતિમેષ્યતિ તસ્ય લિંગસ્ય માહાત્મ્યાન્મિત્રભાવં ગમિષ્યતિ
એ લિંગ તારા નામથી ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ થશે; એ લિંગના મહિમાથી મિત્રતા પ્રાપ્ત થશે.
ઇત્યુક્ત્વા તુ ગતે શક્રે દેવલોકં યશસ્વિનિ
આ રીતે કહીને જયારે શક્ર દેવલોકે ગયા,
જગામ બિલ્વો ભૂપાલો મહાકાલવનં શુભમ્
ત્યારે બિલ્વ નામનો રાજા શુભ મહાકાલવનમાં ગયો.
મુક્તાફલૈશ્ચ રત્નૈશ્ચ વાસોભિર્ભૂષણૈસ્તથા
મોતીઓ, રત્નો, વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી પણ,
દદર્શ બિલ્વં ભૂપાલં પૂજયંતં પુનઃપુનઃ દૃષ્ટ્વા મત્વા મહાદેવં જિતોઽસ્મીતિ દ્વિજોઽબ્રવીત્
તે બ્રાહ્મણે રાજા બિલ્વને વારંવાર પૂજા કરતાં જોયા; મહાદેવ સમજીને કહ્યું, 'હું જીત્યો.'
પ્રાર્થયામિ ત્વયા સખ્યમનંતં શિવસંનિધૌ ૫.૨.૮૩.
હું તારી પાસે શિવની હાજરીમાં શાશ્વત મિત્રતા માગું છું.
પ્રસન્નઃ પ્રાંજલિર્ભૂત્વા કપિલં દ્વિજસત્તમમ્
પ્રસન્ન થઈ, હાથ જોડીને તેણે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કપિલને કહ્યું.
સખ્યં તદેવ ભવતુ શશ્વદ્વદસિ મન્યસે
જેમ તું કહે છે અને વિચારે છે, એવી આ મિત્રતા હંમેશા રહે.
ચિકીડતુશ્ચિરં કાલં પરં હર્ષમુપાગતૌ
બન્ને લાંબા સમય સુધી આનંદમાં રહી, પરમ સુખને પામ્યા.
સ હિ મિત્રેણ ભૂપાલો બિલ્વો દેવિ મુદાન્વિતઃ બિલ્વેનારાધિતો લોકે વાંછિતાર્થફલપ્રદઃ
દેવી, એ રાજા બિલ્વો મિત્ર સાથે આનંદિત થયો; બિલ્વે પૂજા કરેલી એ લિંગ લોકમાં ઇચ્છિત ફળ આપે છે.
યે પશ્યંતિ વિશાલાક્ષિ દેવં બિલ્વેશ્વરં પરમ્
વિશાળ નેત્રવાળી, જે લોકો પરમ દેવ બિલ્વેશ્વરનું દર્શન કરે છે,
યેઽનુમોદંતિ દેવસ્ય દર્શનં પર્વતાત્મજે
પર્વતકન્યા, જે લોકો દેવના દર્શનથી આનંદ પામે છે,