સ સમઃ સર્વભૂતેષુ મમાત્યંતં હિતે રતઃ
એ બધા પ્રાણીઓમાં સમભાવ રાખતા અને મારા હિતમાં હંમેશા લાગેલા હતા.
સાઽહં પરમદુઃખાર્તા પિતૃશોકેન વિહ્વલા
હું હવે ભારે દુઃખમાં ડૂબી ગઈ છું, પિતાના શોકથી કંપી રહી છું.
બ્રહ્મજ્ઞોપિ હિ તાતો મે શાંતો દાંતો જિતેંદ્રિયઃ
મારા પિતા બ્રહ્મજ્ઞાની, શાંત, દમવાળા અને ઇન્દ્રિયજિત હતા.
યેન સંરક્ષિતા બાલ્યે યેનાસ્મિ પરિવર્ધિતા 5.2.81.
મારા બાળપણમાં એણે મને સંભાળી અને એના દ્વારા હું મોટી થઈ.
નદ્યાં વા નિપતિષ્યામિ સમિદ્ધે વા હુતાશને
હવે હું નદીમાં ઝંપલાવીશ કે પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં કૂદી જઈશ.
ઇતિ શોકાતુરા બાલા વિલપંતી પુનઃપુનઃ
આ રીતે, દુઃખથી પીડાયેલી એ બાળા વારંવાર રડતી અને વિલાપ કરતી.
કન્યકાભી રુદંતીભિર્વયસ્યાભિઃ સમંતતઃ આગત્ય કરુણાવિષ્ટો ધર્મઃ પરહિતે રતઃ
એના સાથી કન્યાઓ પણ આસપાસ રડતી હતી ત્યારે, પરહિતમાં તત્પર અને દયાળુ ધર્મ ત્યાં આવ્યા.
સ્થવિરો બ્રાહ્મણો ભૂત્વા પ્રોવાચેદં વચસ્તદા ન ભૂયઃ પ્રાપ્યતે તાતસ્તસ્માન્નાર્હસિ શોચિતુમ્
વૃદ્ધ બ્રાહ્મણનું રૂપ લઈને એણે કહ્યું: તારો પિતા પાછો નહીં આવે, એટલે હવે તારે શોક કરવો યોગ્ય નથી.
અનિત્યં યૌવનં રૂપં જીવિતં દ્રવ્યસંચયઃ
યૌવન, સૌંદર્ય, જીવન અને ધનસંપત્તિ — આ બધું અસ્થિર છે.
ત્વયા વૈ તત્કૃતં કર્મ પૂર્વજન્મનિ શોભને
હે શુભે, તારા પૂર્વજન્મના કર્મોનું ફળ તને હવે મળ્યું છે.
ત્વાં વિહાય ગતઃ ક્વાપિ પશ્ય બાલે વિધેર્બલમ્
તને છોડી કયાંક ચાલી ગયો છે, બાલિકા, જો તો વિધિના બળને.
એવમીહા સમાસક્તં મૃત્યુઃ પ્રકુરુતે વશે
આ રીતે અહીં આસક્ત રહેતાં મૃત્યુ માણસને પોતાના વશમાં કરી લે છે.
પિતૃભ્યાં ચ વિયોગશ્ચ યેનાભૂત્તવ કર્મણા
અને તારા કર્મથી તને માતા-પિતાથી વિયોગ થયો.
નૃત્યગેયાદિ નિપુણા વીણાવેણુવિચક્ષણા 5.2.81.
તુ નૃત્ય-ગાનમાં કુશળ અને વીણા-વેણા વગાડવામાં નિપુણ હતી.
તાં દૃષ્ટ્વા રૂપસંપન્નાં સુવેષાં સુવિભૂષિતામ્
તે સુંદર, સજ્જ અને સુશોભિત યુવતીને જોઈને,
તં વિદિત્વા તથાભૂતં બ્રાહ્મણં મદનાતુરમ્
પ્રેમથી પીડાતો તે બ્રાહ્મણ એવો જાણીને,
સોઽથ પાપરતિર્મૂઢો બ્રાહ્મણો વિષયાત્મકઃ
પછી તે બ્રાહ્મણ મોહિત થઈ, પાપમાં રત અને વિષયાસક્ત બની ગયો.
વિહાય ભાર્યામપ્રૌઢાં શુભાં દ્વાદશવાર્ષિકીમ્
તેણે પોતાની બાર વર્ષની, કુમારી અને સદાચારિ પત્નીને છોડી દીધી.
તતસ્તસ્ય પિતા વિદ્વાન્માતાતીવ ચ દુઃખિતા
પછી તેના પિતા વિદ્વાન અને માતા ખૂબ દુઃખી થયા.
યદસ્માકં વિયોગાય વંચિતો દુષ્ટચારિણિ
આ દુષ્ટ વર્તનથી તે અમારો વિયોગ સહન કરવો પડ્યો છે.
યસ્માચ્ચ મમ પુત્રેણ સા વિયોગમકારયત્
અને મારા પુત્રના કારણે તેને પણ વિયોગ ભોગવવો પડ્યો.
બહિષ્કૃતા વિવાહેન પિતૃહીના ભવિષ્યસિ
તે લગ્નથી ત્યજાયેલી અને પિતૃવિહોણી બની જશે.
ઇદં દુઃખમનુપ્રાપ્તા કન્યકા ભવતી સતી
આ રીતે, કન્યા હોવા છતાં, તેને આ દુઃખ સહન કરવું પડ્યું છે.
તસ્માદ્બ્રૂહિ ભવન્પ્રશ્નં પૃચ્છંત્યા નિશ્ચયં સ્વકમ્ ।। 5.2.81.
તેથી, તારો પ્રશ્ન સ્પષ્ટપણે પૂછ, જે પૂછવું હોય તે પુછ.
ઇત્થં સુઘોરપાપાહં પાપાચારા તથાઽધમા
હું તો ખૂબ જ પાપી, દુષ્ટ વર્તનવાળી અને અધમ છું.
દશસૂનાસમશ્ચક્રી દશચક્રિસમો ધ્વજઃ
દસ પુત્ર જેવો છે દસ ચક્રવાળો, અને ધ્વજ પણ દસ ચક્રવાળા જેવો છે.
એવં વદંતિ ધર્મજ્ઞા બ્રાહ્મણાઃ સંશિતવ્રતાઃ
ધર્મને જાણનારા, પ્રતિજ્ઞામાં સ્થિર બ્રાહ્મણો આવું કહે છે.
ઉત્પન્ના તત્ર વક્ષ્યામિ કારણં શૃણુ પિંગલે
ત્યાં જન્મીને હું કારણ કહીશ, પિંગલા, તું સાંભળ.
બ્રાહ્મણો વિષયાસક્તઃ કશ્ચિદ્બદ્ધો નૃપાજ્ઞયા
એક બ્રાહ્મણ, જે ભોગ વિષયોમાં આસક્ત હતો, રાજાની આજ્ઞાથી બાંધવામાં આવ્યો હતો.
મુચ્યતાં ચ ત્વયાપ્યુક્તં ન ચૌરો નૈવ પાતકમ્
જેમ તમે કહ્યું તેમ, તેને મુક્ત કરો; એ ચોર નથી અને પાપી પણ નથી.