પુણ્યલોકો પમસ્થાનં ત્રિવિષ્ટપવિભૂષણમ્
આ પુણ્યમય લોક છે, સર્વોત્તમ સ્થાન છે અને સ્વર્ગનું શોભા વધારનાર છે.
મયા પ્રોક્તં પ્રસન્નેન સ્થાનં શૃણુ સનાતનમ્
હું પ્રસન્ન ચિત્તે તને આ શાશ્વત સ્થાનનું વર્ણન કર્યું છે, તું ધ્યાનથી સાંભળ.
અનૌપમ્યગુણોપેતં ભુક્તિમુક્તિકરં શુભમ્
અતુલ્ય ગુણોથી યુક્ત, ભોગ અને મોક્ષ આપનાર અને શુભ છે.
દેવગન્ધર્વ્વસિદ્ધૈશ્ચ સેવ્યં વૈ મુક્તિકાંક્ષિભિઃ 5.2.81.
દેવતાઓ, ગંધર્વો અને સિદ્ધો, જે મુક્તિ ઇચ્છે છે, તેઓ અહીં સેવા કરે છે.
તિલકં સર્વતીર્થાનાં જંબૂદ્વીપે મનોરમે
આ મનોહર જંબુદ્વીપ પરના સર્વ તીર્થોનું શોભા છે.
જરારોગભયૈર્હીનં સર્વવ્યાધિવિવર્જિતમ્ સ્વર્ગે પ્રમુદિતા દેવાસ્તેઽપિ કાંક્ષંતિ સર્વદા
અહીં વૃદ્ધાપન, રોગ કે કોઈ ભય નથી, બધાં દુઃખોથી મુક્ત છે; સ્વર્ગમાં રહેલા આનંદિત દેવતાઓ પણ હંમેશા આ સ્થાનની ઇચ્છા રાખે છે.
અસંખ્યેયફલં ત્વત્ર અક્ષયા ચ ગતિઃ સદા
અહીં મળતું ફળ અનંત છે અને માર્ગ ક્યારેય ખૂટતો નથી.
ક્ષેત્રસ્ય ચ ગુણાન્વક્તું દેવદાનવમાનવૈઃ
આ સ્થાનના ગુણોનું વર્ણન દેવ, દાનવ કે માનવો પણ કરી શકતા નથી.
યત્કિંચિદશુભં કર્મ કૃતં માનુષકર્મણા
માણસ દ્વારા કરાયેલું જે કંઈ અશુભ કર્મ હોય,
ન સા ગતિઃ કુરુક્ષેત્રે ગંગાદ્વારે ત્રિપુષ્કરે
એવો માર્ગ કુરુક્ષેત્ર, ગંગાદ્વાર કે ત્રિપુષ્કર ખાતે નથી મળે.
તિર્યગ્યોનિગતા ગત્વા મહાકાલવને સ્થિતાઃ
જે જીવાત્માઓ પશુયોનિમાં જઈને મહાકાલવનમાં વસે છે,
મેરુમંદરમાત્રોપિ રાશિઃ પાપસ્ય કર્મણઃ
પાપના કર્મોનો ઢગલો જો મેરુ કે મંદર જેટલો પણ હોય,
શ્મશાનમિતિ ચાખ્યાતં મહાકાલવનં પ્રિયે
પ્રિયે, મહાકાલવનને શ્મશાન પણ કહેવામાં આવે છે.
યોગિનશ્ચ તથા સાંખ્યાઃ સિદ્ધાશ્ચ સનકાદયઃ 5.2.81.
તેમજ યોગીઓ, સાંખ્યમાર્ગી અને સનકાદિક સિદ્ધ પુરુષો પણ અહીં આવે છે.
યા ગતિર્યોગતપસાં યા ગતિર્યજ્ઞયાજિનામ્
યોગ અને તપ દ્વારા જે અવસ્થા પ્રાપ્ત થાય છે, યજ્ઞ અને પૂજા કરનારાઓને પણ જે અવસ્થા મળે છે—
સંહરામિ ચ તત્રસ્થસ્ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્
હું એ અવસ્થામાં રહીને, ત્રણેય લોક અને તેમાં રહેલા બધા જંગમ-અજંગમને સંહારી લઉં છું.
એવં બહુવિધાઞ્છુત્વા ગુણાન્બહુવિધાંસ્તથા
આ રીતે અનેક પ્રકારના ગુણો અને અનેક પ્રકારની વિશેષતાઓ સાંભળી—
ક્ષેત્રસ્યાલોકને ચિત્તં જાતમુત્કંઠિતં તવ
તમે જ્યારે એ ક્ષેત્ર જોયું, ત્યારે તમારું મન ખૂબ ઉત્સુક થઈ ગયું છે.
પશ્ય દેવિ વિચિત્રાખ્યં યન્મયા કથિતં તવ વર્ણિતં યન્મયા દેવિ ભુક્તિ મુક્તિકરં પરમ્
હે દેવી, જે અદ્ભુત વાત મેં તમને કહી અને વર્ણવી છે, એ જ ભોગ અને મોક્ષ આપનાર શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે, તેને જુઓ.
ત્વયા પ્રોક્તં વિશાલાક્ષિ દૃષ્ટ્વા ક્ષેત્રમનુત્તમમ્ નિયુજ્યતાં મહાદેવ સંતોષાય મમ પ્રભો
હે વિશાળ નેત્રવાળી, તમે એ ઉત્તમ ક્ષેત્ર જોઈને જે કહ્યું છે, એ પ્રમાણે મારા સંતોષ માટે મહાદેવને નિમણૂક કરો, હે પ્રભુ.
દ્વારાણિ તત્ર ચત્વારિ ક્રિયતાં પરમેશ્વર
હે પરમેશ્વર, ત્યાં ચાર દ્વાર બનાવો.
પૂર્વાદિક્રમયોગેન ચતુર્વર્ગો નિયોજ્યતામ્
પૂર્વ દિશાથી ક્રમ પ્રમાણે ચતુર્વિધ પુરુષાર્થને સ્થાપિત કરો.
ત્વદીયં વચનં શ્રુત્વા મયા દેવિ પ્રયત્નતઃ
હે દેવી, તમારું વચન સાંભળી મેં ખૂબ ધ્યાનપૂર્વક કાર્ય કર્યું છે.
ચત્વાર ઈશ્વરાસ્તેઽપિ સ્થાપિતાસ્તદનંતરમ્ 5.2.81.
પછી તરત જ એ ચાર ઈશ્વરોની સ્થાપના કરવામાં આવી.
બિલ્વેશ્વરો ગણશ્રેષ્ઠો દુર્દર્શો ગણ નાયકઃ
બિલ્વેશ્વર, જે ગણોમાં શ્રેષ્ઠ છે, જેને જોવું દુર્લભ છે, એ ગણોના નેતા છે—
પૂર્વાદિક્રમયોગેન ત્વત્પ્રિયાર્થં વરાનને
પૂર્વ દિશાથી ક્રમ પ્રમાણે, હે સુંદરમુખી, તમારી પ્રીતિ માટે—
દક્ષિણસ્યાં દિશિ તથા પ્રિયે કાયાવરોહણઃ
એ જ રીતે દક્ષિણ દિશામાં, પ્રિયે, કાયાવરોહણ છે.
માનવા યે મ્રિયંતેઽત્ર ક્ષેત્રમધ્યે ગણો ત્તમાઃ
જે માનવો અહીં ક્ષેત્રના મધ્યમાં મરે છે, તેઓ ગણોમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
કથાં શૃણુ પ્રયત્નેન પિંગલેશ્વરસંભવામ્
હવે પિંગલેશ્વરના ઉત્પત્તિની કથા ધ્યાનથી સાંભળો.
પિંગલા કન્યકા દેવિ કાન્યકુબ્જે બભૂવ હ
પિંગલા નામની એક કન્યા, હે દેવી, કાન્યકુબ્જમાં જન્મી હતી.