અથાપ્યુક્તમમાત્યૈશ્ચ કિં કરોષિ મહીપતે
પછી તેના મંત્રીઓએ પૂછ્યું: 'હે રાજા, તમે શું કરો છો?'
સ રાજા કથયામાસ દુઃસ્વપ્નાનનુપૂર્વશઃ
પછી એ રાજાએ પોતાના દુઃખદ સ્વપ્નો ક્રમશઃ વર્ણવ્યા.
ઉપરુદ્ધાં ચ જગતીં ઘનેન તમસા વૃતામ્
ઘન અંધકારથી આખું જગત ઢંકાઈ ગયું હતું અને બધું અટકી પડ્યું હતું.
પતંતમદ્રિશિખરાત્કલુષે ગોમયે હ્રદે
હું પર્વતની ટોચ પરથી ગંદા, કાદવભર્યા તળાવમાં પડી રહ્યો હતો.
તૈલેનાભ્યક્તસર્વાંગસ્તૈલમેવાવગાહયન્
મારું આખું શરીર તેલથી લપેટાયેલું હતું અને હું આખો તેલમાં ડૂબી ગયો હતો.
ગાયંતિ પ્રમદા રક્તા રક્તમાલ્યાનુલેપનાઃ
લાલ ફૂલોની માળા અને લાલ સુગંધથી શોભાયમાન, કામુક સ્ત્રીઓ ગીતો ગાઈ રહી હતી.
તાભિરાકૃષ્યમાણોઽપિ નીતોઽહં દક્ષિણાં દિશમ્
એ સ્ત્રીઓએ મને ખેંચ્યો છતાં, હું દક્ષિણ દિશા તરફ લઈ જવામાં આવ્યો.
પાંસુકર્દમયોર્મધ્યે મગ્નોહં લોહયંત્રિતઃ
હું રેતી અને કાદવ વચ્ચે ફસાઈ ગયો હતો અને લોખંડના સાધનોથી પીડાતો હતો.
સૃગાલૈર્ભક્ષ્યમાણશ્ચ સ્થિતો મદ્ગુરમસ્તકે 5.2.80.
હું માથું નમાવી ઊભો રહ્યો અને શિયાળાઓ મારું માંસ ખાઈ રહ્યા હતા.
નદીં નિમગ્નો નિશ્ચેષ્ટો જલહીનાં મહીસમામ્
હું નદીમાં ડૂબેલો હતો, એકદમ નિષ્ક્રિય, જાણે પાણી વગરની જમીન જેવી.
તાડિતો હદયેત્યર્થં ચરણૈર્વજ્રસંનિભૈઃ
મારું હૃદય વીજળી જેવી જોરદાર પગથી લાથ મારવામાં આવ્યું હતું.
કરાલૈઃ કંટકૈઃ કૃષ્ણૈઃ પુરુષૈરુદ્યતાયુધૈઃ
ભયાનક, કાળા પુરુષો કાંટાવાળા શસ્ત્રો લઈને મારી સામે ઉભા હતા.
એવમેતન્મયા દૃષ્ટમિમાંરાત્રિં ભયાવહામ્
આવી ભયજનક રાત મેં મારી આંખે જોઈ હતી.
ઇમાં તુ દુઃસ્વપ્નગતિં નિરીક્ષ્ય વૈ હ્યનેકરૂપામવિચિંતિતાં પુરા
આ ભયાનક અને અનેક પ્રકારની, કલ્પના બહારની દુઃસ્વપ્નયાત્રા જોઈને,
નૃપસ્ય વચનં શ્રુત્વા અમાત્યા ભૃશદુઃખિતાઃ
રાજાના શબ્દો સાંભળીને મંત્રીઓ ખૂબ જ દુઃખી થયા.
સૌરિ સૂર્યકુજાક્રાંતં નગરં દૃશ્યતેઽધુના
હવે શહેર પર શનિ, સૂર્ય અને મંગળનો પ્રભાવ દેખાઈ રહ્યો છે.
કરણાનિ ન શસ્યંતે મુહૂર્ત્તા દારુણાભવન્
ઇન્દ્રિયોએ કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે અને સમય પણ કઠોર બની ગયો છે.
આશ્વાસયંતો રાજાનમિદં વચનમબ્રુવન્
તેમણે રાજાને ધીરજ આપી અને આ શબ્દો કહ્યા.
દૃશ્યંતે ભાવિતાઃ પુંસિ સ્વપ્ને ધાતુવશેન હિ 5.2.80.
આવા દૃશ્યો મનુષ્યને સ્વપ્નમાં શરીરના તત્વોના પ્રભાવથી દેખાય છે.
એભિસ્તતો મોક્ષ્યસે ત્વં માનસાદધિવિભ્રમાત્
આ બધાથી તમારો મનનો ખલેલ દૂર થશે અને તમે મુક્ત થશો.
એવમાશ્વાસિતો ભૂપો હ્યમાત્યૈર્ધર્મકોવિદૈઃ
એવી રીતે ધર્મમાં પંડિત એવા મંત્રીઓએ રાજાને શાંત કર્યો.
વશિષ્ઠસ્ય સુતો જ્યેષ્ઠઃ શક્તિ ર્વૈ ભક્ષિતો મયા
વશિષ્ઠજીના મોટા પુત્ર શક્તિને મેં જ ભક્ષી લીધો હતો.
તેન પાપેન સંતપ્તઃ કથં સ્વસ્થો ભવામિ વૈ
આ પાપના દુઃખથી હું કેવી રીતે શાંત રહી શકું?
મયા પુનર્નૃશંસેન સા તથા ન તુ વર્જિતા રાક્ષસોઽહમનેનૈવ શરીરેણ કુલાંતકૃત્
પછી ફરી મારી ક્રૂરતાથી તેને પણ છોડ્યો નહીં; આ જ શરીરે હું રાક્ષસ બની, મારા કુળનો નાશકર્તા થયો છું.
જાતઃ કુલે રઘૂણાં વૈ પાપાત્મા પાપસંભવઃ
રઘુવંશમાં જન્મેલો, પણ પાપી આત્મા અને પાપથી જન્મેલો છું.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સૌદાસસ્ય સુવિસ્મિતાઃ
સૌદાસના આ વચન સાંભળી બધા ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થયા.
અહો પાપમિદં ભૂરિ કૃતં પાપેન સર્વથા
હાય! આ મહાપાપી દ્વારા દરેક રીતે મોટું પાપ થયું છે.
તસ્માદદ્યૈવ ગંતવ્યમસ્ય ભૂપસ્ય કારણાત્
એથી, આ રાજાના હિત માટે આજે જ અહીંથી જવું જોઈએ.
ઇત્યુક્ત્વા સહિતાસ્તેન તેઽમાત્યા ભૃશદુઃખિતાઃ 5.2.80.
આવી વાત કહીને, તે બધા મંત્રીઓ ખૂબ દુઃખી થઈને રાજા સાથે ચાલ્યા ગયા.
અદૃશ્યંતીં વધૂં દીનાં યત્રાશ્વાસયતિ પ્રભુઃ ભયસંવિગ્નયા વાચા વશિષ્ઠમિદમબ્રવીત્
જ્યાં ભગવાન દુઃખી અને અજાણી પત્નીને શાંત પાડી રહ્યા હતા, ત્યાં તેમણે ડરથી કંપતી વાણીમાં વશિષ્ઠજીને કહ્યું.