રાજા ચ પુત્રવાઞ્જાતો લિંગદર્શનતઃ પ્રિયે 5.2.78.
પ્રિયે, રાજાએ પુત્રની ઇચ્છાથી લિંગના દર્શનથી પુત્રપ્રાપ્તિ કરી.
એતસ્મિન્નંતરે દેવિ દૃષ્ટ્વા દેવે લયં ગતામ્
એ દરમિયાન, દેવી, ભગવાનમાં લીન થયેલી દેવીને જોઈને,
અવિમુક્તસ્ય લિંગસ્ય દર્શનાદેવ તત્ક્ષણાત્
અવિમુક્તના લિંગના માત્ર દર્શનથી જ એ ક્ષણે,
યોઽસૌ કાશ્યાં પ્રસિદ્ધોઽસ્તિ દેવો વિશ્વેશ્વરઃ શિવઃ
જે ભગવાન કાશીમાં પ્રસિદ્ધ છે, સર્વના ઈશ્વર શ્રી શિવ,
વારાણસી યથા પુણ્યા તથાવંતી ચ મુક્તિદા
જેમ વારાણસી પવિત્ર છે, તેમ અવંતી પણ મોક્ષ આપનારી છે.
તસ્માદ્વિશ્વેશ્વરો દેવઃ સમાયાતઃ કુશસ્થલીમ્
એથી વિશ્વેશ્વર ભગવાન કુશસ્થળીમાં પધાર્યા.
પશ્યંતિ પરયા ભક્ત્યા હ્યવિમુક્તેશ્વરં શિવમ્
લોકો પરમ ભક્તિથી અવિમુક્તેશ્વર શિવના દર્શન કરે છે.
અમુક્તા નૈવ પશ્યંતિ મુક્તાઃ પશ્યંતિ સર્વદા
મુક્ત ન થયેલા લોકો તેમને જોઈ શકતા નથી; મુક્ત લોકો તેમને હંમેશા જોઈ શકે છે.
તત્ફલં પ્રાપ્યતે સમ્યગવિમુક્તેશદર્શનાત્
અવિમુક્તેશ્વરના દર્શનથી સાચું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
યા ગતિઃ પ્રાપ્યતે સાંખ્યૈયોગૈર્વા યા ગતિર્ભવેત્
સાંખ્ય અથવા યોગથી જે અવસ્થા મળે છે, અથવા જે અવસ્થા પ્રાપ્ત થાય છે,
જન્મમૃત્યુભયં હિત્વા સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ।। 5.2.78.
જન્મ અને મરણનો ભય છોડીને, એ વ્યક્તિ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.
બ્રહ્મહાપિ ચ યો ગચ્છેદવિમુક્તેશ્વરં યજેત્
જો કોઈ બ્રાહ્મણહંતક પણ અવિમુક્તેશ્વર પાસે જાય અથવા ત્યાં પૂજા કરે,
શાઠ્યેનાપિ ચ યઃ પશ્યેદવિમુક્તે શ્વરં શિવમ્
અથવા કોઈ છેતરપિંડીથી પણ અવિમુક્તમાં શ્રી શિવના દર્શન કરે,
સ્મૃતઃ સંપૂજિતો ભક્ત્યા સ્તુતો વા વિવિધૈઃ સ્તવૈઃ
કે જો કોઈ ભક્તિપૂર્વક સ્મરણ કરે, પૂજા કરે, કે વિવિધ સ્તુતિઓથી પ્રસંસા કરે,
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, પાપનો નાશ કરનાર એ મહિમા હું તને કહ્યો છે.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સમીહિતફલં લભેત્
જેના માત્ર દર્શનથી મનગમતો ફળ મળે છે,
પ્રાપ્તરાજ્યસ્ય રામસ્ય રાક્ષસાનાં વધે કૃતે
રામે રાજય પ્રાપ્ત કર્યું ત્યારે, રાક્ષસોનો વિનાશ થયા પછી,
રામેણ પૂજિતાઃ સર્વે હ્યગસ્તિપ્રમુખા દ્વિજાઃ
રામે અગસ્ત્યમુનિ અને અન્ય તમામ બ્રાહ્મણોનું પૂજન કર્યું.
દિષ્ટ્યા તુ નિહતો રામ રાવણઃ પુત્રપૌત્રવાન્
હે રામ, શુભ સંજોગે પુત્ર-પૌત્રવાળો રાવણ તારા હાથે મારો ગયો.
હનૂમતા ચ સહિતં વાનરેણ મહાત્મના
મહાન આત્માવાળા વાનર હનુમાન સાથે,
ચિરં જીવતુ દીર્ઘાયુર્વાનરો હનુમાન્સદા
વાનર હનુમાન હંમેશા દીર્ઘાયુ અને સુખી રહે.
આખંડલોઽગ્નિર્ભગવાન્યમો વૈ નિઋતિસ્તથા બ્રહ્મણા સહિતાશ્ચૈવ દિક્પાલાઃ પાતુ સર્વદા
અંગદ, અગ્નિ, યમરાજ, નિૃતિ, બ્રહ્મા અને દિશાઓના રક્ષકો હંમેશા તારી રક્ષા કરે.
શ્રુત્વા તેષાં તુ વચનં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્
પવિત્ર મનવાળા એ ઋષિઓના વચન સાંભળી,
કિમર્થં લક્ષ્મણં ત્યક્ત્વા વાનરોઽયં પ્રશંસિતઃ
લક્ષ્મણને છોડીને આ વાનરની પ્રશંસા કેમ થાય છે?
અથોચુઃ સત્યમેવૈતત્કારણં વાનરોત્તમે 5.2.79.
પછી તેઓએ કહ્યું: 'આ સાચું છે અને શ્રેષ્ઠ વાનર વિશેનું કારણ પણ આ જ છે.'
એષ દેવ મહાપ્રાજ્ઞો યોજનાનાં શતં પ્લુતઃ
આ દેવસમાન મહાપંડિતે શત યોજન સુધી ઉડાન ભરી હતી.
પ્રાદેશમાત્રપ્રતિમં કૃતં રૂપમનેન વૈ
એણે પોતાનું રૂપ હાથની લંબાઈ જેટલું નાનું કરી દીધું.
સેનાગ્રગા મંત્રિપુત્રાઃ કિંકરા રાવણાત્મજાઃ
સેનાના મુખ્ય, મંત્રીપુત્રો, સેવકો અને રાવણના પુત્રો—
ભૂયો બન્ધવિમુક્તેન સંભાષ્ય તુ દશાનનમ્
પછી જ્યારે બંધનમાંથી મુક્ત થયો, ત્યારે તેણે ફરી દશમુખ સાથે વાત કરી.
ન કાલસ્ય ન શક્રસ્ય ન વિષ્ણોર્વેધસોઽપિ વા
સમય, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ કે બ્રહ્મા પણ—