મયા સંશ્લેષિતઃ સ્નેહાદુત્સંગેઽપ્યધિરોપિતઃ
મારે પ્રેમથી તેને ભેટી લીધો અને મારી ગોદમાં પણ બેસાડ્યો.
યે પશ્યંતિ નરા લિંગં ત્વયા સંપૂજિતં ભુવિ 5.2.77.
જે લોકો પૃથ્વી પર તારા દ્વારા પૂજાયેલું લિંગ જુએ છે,
ગણાધ્યક્ષા ભવિષ્યંતિ સર્વકામૈરલંકૃતાઃ
એ બધા ગણોના મુખ્ય બને છે અને દરેક ઈચ્છિત સુખથી સુશોભિત થાય છે.
દર્શનાત્ક્ષીયતે પાપમૈહિકં પૂર્વકં તથા
તેના દર્શનથી જગતના અને અગાઉના બધા પાપો નાશ પામે છે.
યઃ પૂજયેચ્ચતુર્દ્દશ્યામષ્ટમ્યાં સોમવાસરે
જે કોઈ ચૌદસ, અષ્ટમી કે સોમવારે તેની પૂજા કરે છે,
પૈતૃકૈર્માતૃકૈઃ સાર્દ્ધં કુલૈસ્તુ સપ્તભિર્યુતઃ
તે પિતૃ, માતૃ અને સાત કુટુંબો સાથે,
પુષ્પદંતેશ્વરં દૃષ્ટ્વા સોઽશ્વમેધફલંલભેત્
પુષ્પદંતેશ્વરનું દર્શન કરીને અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.
મૃતો ગાંધર્વલોકે તુ યાતિ વિદ્યાધરૈર્વૃતઃ નિયમેન ગણાધ્યક્ષ જાયતે બ્રહ્મણો દિનમ્
મૃત્યુ પછી તે ગાંધર્વલોકમાં જાય છે અને વિદ્યાધરોથી ઘેરાયેલો રહે છે; નિયમ પ્રમાણે, બ્રહ્માના એક દિવસે તે ગણાધ્યક્ષ બની જન્મે છે.
ઐશ્વર્યં સપ્તલોકેષુ ભુક્ત્વા ભોગાન્યથાક્રમમ્
સાતેય લોકમાં રાજસુખ ભોગવીને, તે ક્રમશઃ સર્વ ભોગોનો આનંદ માણે છે.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
દેવી, પાપનો નાશ કરનાર એવો તેનો મહિમા તને કહ્યો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ્ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્ય ઉમામહેશ્વરસંવાદે પુષ્પદન્તેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્ત સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણની એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, પાંચમા અવંત્ય ખંડમાં, ચોર્યાસી લિંગના મહાત્મ્યના અધ્યાયમાં, ઉમા અને મહેશ્વર સંવાદમાં પુષ્પદંતેશ્વર મહાત્મ્યનું વર્ણન કરતું સત્તરમું અધ્યાય પૂર્ણ થયું.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ તીર્થયાત્રાફલં લભેત્
જેના માત્ર દર્શનથી તીર્થયાત્રા જેટલું ફળ મળે છે.
શાકલે નગરે દેવિ ચિત્રસેનો મહીપતિઃ
શાકલ શહેરમાં, દેવી, ચિત્રસેન નામનો રાજા હતો.
તસ્ય ચન્દ્રપ્રભા ભાર્યા પ્રાણે ભ્યોઽપિ ગરીગસી
તેની પત્ની ચંદ્રપ્રભા હતી, જે તેને પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય હતી.
અપુત્રસ્યાપિ નૃપતેઃ પુત્રી જાતા મનોરમા
મહારાજા સંતાનહીન હોવા છતાં, તેની પાસે મનોરમા નામની પુત્રી જન્મી.
સર્વલક્ષણસંપન્ના કન્યા લાવણ્યવત્યપિ
એ કન્યા સર્વ ગુણોથી યુક્ત અને સુંદરતા ધરાવતી હતી.
વૈરાગ્યાદ્બ્રહ્મચર્યં ચ ચચાર તનુમધ્યમા
વિરક્તિથી, તે પાતળી કમરની સ્ત્રીએ બ્રહ્મચર્યનું પાલન કર્યું.
ઉત્સંગે ચ નિજે કૃત્વા મૂર્ધ્નિ ચાઘ્રાય હર્ષિતઃ
પિતા એ આનંદથી પોતાનાં ઘૂંટણે દીકરીને બેસાડીને, તેના માથું સુઘીને ખૂબ ખુશ થયા.
નૃપાય નૃપપુત્રાય સંમતાય દ્વિજાય વા હર્ષેણ ચાવૃતો રાજા પુનઃ પપ્રચ્છ તાં સુતામ્
રાજા, રાજકુમાર કે માન્ય બ્રાહ્મણ માટે, આનંદથી ભરાયેલા રાજાએ ફરી દીકરીને પ્રશ્ન કર્યો.
પૃષ્ટા ચ સા યદા દેવી ન ચોવાચ નૃપં પ્રતિ
જ્યારે દેવીએ પુછાયું, ત્યારે તેણે રાજાને કંઈ પણ કહ્યું નહીં.
યદિ મદ્વચનં પુત્રિ પ્રતિભાતિ ન સાંપ્રતમ્ 5.2.78.
પુત્રી, જો તને આ સમયે મારા શબ્દો યોગ્ય લાગતા નથી—
ઇત્યુક્તા સા નૃપતિના પિત્રા પ્રોક્તા પુનઃપુનઃ
આ રીતે પિતા રાજાએ વારંવાર કહેતાં—
જહાસ ચાતિહાસેન પુનઃ શ્વાસાંશ્ચ મુંચતિ
તે વખતે દીકરી જોરથી હસવા લાગી અને પછી વારંવાર ઊંડી શ્વાસો કાઢવા લાગી.
તામવસ્થાં ગતાં દૃષ્ટ્વા પુત્રી મુન્મત્તતાં ગતામ્
પિતા એ પોતાની દીકરીને આવી સ્થિતિમાં જોઈ, જાણે તે પાગલ થઈ ગઈ હોય.
ભૂતેન વા પિશાચેન મત્સુતા લક્ષણૈર્યુતા
પિતા એ વિચાર્યું, 'મારી પુત્રી, શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, કોઈ ભૂત કે પિશાચના વશમાં આવી ગઈ છે.'
તદા પ્રોક્તસ્તયા પુત્ર્યા મા તાત વિમના ભવ
પછી પુત્રી એ કહ્યું, 'પિતા, તમે મન દુઃખી ન થાઓ.'
ન પિશાચેન યક્ષેણ તવ કન્યા મહીપતે
રાજા, તમારી પુત્રીને પિશાચ કે યક્ષે વશ ન કરી નથી.
પ્રાગ્જ્યોતિષે પુરે વિપ્રો હરસ્વામી બભૂવ હ
પ્રાગજ્યોતિષપુરમાં હરશ્વામીન નામનો એક બ્રાહ્મણ હતો.
રૂપયૌવનસંપન્ના તસ્ય નાહં પ્રિયા વિભો
હું રૂપ અને યુવાનીથી યુક્ત હોવા છતાં, હે સ્વામી, હું તેને પ્રિય નહોતી.
નાન્યસ્ય કસ્યચિદ્દ્વેષ્ટા મુક્ત્વા માં પૃથિવીપતે
પૃથ્વીરાજ, તેણે મારા સિવાય બીજાને ક્યારેય દુઃખ આપ્યું નહોતું.