ન કશ્ચિદ્ભાષતે કિંચિન્ન કશ્ચિદ્વીક્ષતે તદા
એ સમયે કોઈએ કંઈ બોલ્યું નહીં, અને કોઈએ ઉપર જોયું પણ નહીં.
મમ ચિત્તમવિજ્ઞાય ગણાનામનુકંપયા 5.2.77.
મારા મનની વાત જાણ્યા વિના, ગણો માટે કરુણા રાખીને,
ઇહ સ્થાસ્યંતિ સતતં ત્વત્સમીપે ન સંશયઃ
તેઓ હંમેશા તારા નજીક અહીં જ રહેશે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
હીનાં રજોઽધિકાં દીનાં તમોબહુલધારિણીમ્
જે રજોગુણથી ભરપૂર, દુઃખી અને અંધકારથી ઘેરાયેલી છે,
બ્રુવન્નેવં ભ્રમેણૈવ ભાવ્યર્થેન પ્રણોદિતઃ
આ રીતે બોલતાં, પણ ભ્રમથી, અર્થ સમજાવામાં પ્રેરિત થયો.
પત ત્વં માનુષે લોકે યસ્માન્મે વિપ્રિયં કૃતમ્
તમે મારા મનને દુઃખાવ્યું છે, તેથી માનવલોકમાં પડી જાવ.
વિપ્રસ્ય પુત્રતાં તૂર્ણં પુત્ર ગચ્છ મમાજ્ઞયા
મારા આદેશથી, તું ઝડપથી જઈને બ્રાહ્મણનો પુત્ર બન.
ઇત્યુક્તો વીરકો દેવિ ગતો વિપ્રસ્ય પુત્રતામ્
આ રીતે કહ્યાના પછી, હે દેવી, વીરક બ્રાહ્મણનો પુત્ર થયો.
પશ્ચાત્તાપેન સંયુક્તો નિશ્વસ્ય ચ પુનઃપુનઃ
પછી તે પસ્તાવાથી વ્યાકુળ થઈ, વારંવાર ઊંઘી ઊંઘી ઉદાસ રહ્યો.
પ્રભૂણામેકચિત્તેન તે ભૃત્યા દુર્લભાઃ સ્મૃતાઃ
જે ભૃત્યો પોતાના સ્વામી સાથે એક મનથી જોડાય છે, એવા દુર્લભ ગણાય છે.
પ્રસન્નાસ્ત્રિદશાસ્તેષાં પ્રભુ ભક્તાશ્ચ યે નરાઃ
હે પ્રભુ, જેમણે ભક્તિપૂર્વક સેવા કરી છે, તેમના પર દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે અને એવા ભક્તજન પણ ખુશ થાય છે.
ન જ્ઞેયઃ કેન તત્ત્વેન દુરારાધ્યઃ પ્રભુર્ભવેત્ 5.2.77.
પ્રભુ કઈ રીતે દુર્લભ થાય છે, તેનું સાચું કારણ કોઈ જાણતું નથી.
વિનશ્યંત્યુપકારાણિ તસ્માત્સેવા સુદુષ્કરા
સેવામાં કરેલા ઉપકારો ટકી રહેતા નથી, એટલે સેવા કરવી બહુ જ મુશ્કેલ છે.
તસ્માદ્યત્નેન સંસેવ્યા આત્મરક્ષણતત્પરૈઃ
એથી, જે પોતાનું રક્ષણ કરવા ઈચ્છે છે, તેને પુરા પ્રયત્નથી સેવા કરવી જોઈએ.
કાંસ્તુ લોકાન્ગમિષ્યામિ કલુષી ભૂણહા ઇવ ઉવાચ દીનયા વાચા પ્રણિપત્ય પુનઃપુનઃ
હું તો બ્રાહ્મણહત્યારા જેવો પાપી બની ગયો છું, હવે કયા લોકમાં જઈશ? એમ કહી, તેણે વારંવાર નમન કરીને દુઃખી અવાજે કહ્યું.
દીનોઽસ્મિ જ્ઞાનહીનોઽસ્મિ પ્રણતોઽસ્મિ ચ શંકર
હે શંકર, હું દુઃખી છું, જ્ઞાનથી વંચિત છું અને તારી સામે નમન કરું છું.
ન હિ નિર્વહણં યાંતિ પ્રભૂણામાશ્રિતા રુષઃ
પ્રભુઓનો ક્રોધ, જે તેમના આશ્રયમાં હોય છે, તેમનું કલ્યાણ કરતો નથી.
અપિ કીટ પતંગત્વં ગચ્છેયં તવ શાસનાત
હે પ્રભુ, તારા આદેશથી હું કીટ કે પતંગિયું પણ બની જાઉં તો પણ મારે વાંધો નથી.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પુષ્પદંતસ્ય પાર્વતિ
હે પાર્વતી, પુષ્પદંતના આ વચન સાંભળી ને—
ગચ્છ પુત્ર મમાદેશાન્મહાકાલવનં શુભમ્
પુત્ર, મારા આદેશથી તું પવિત્ર મહાકાળ વનમાં જા.
કીર્ત્તિસ્તે ભવિતા પુત્ર યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ ।। ઇત્યુક્તે તુ ત્વયા દેવિ મયાપ્યુક્તં વરાનને
પુત્ર, તારી કીર્તિ જગતમાં સૃષ્ટિના અંત સુધી રહેશે. હે દેવી, જ્યારે તું આમ કહ્યું, ત્યારે હું પણ બોલ્યો, હે સુંદરમુખી—
ન મે મિથ્યા વચઃ પુત્ર ભવિષ્યતિ કથંચન 5.2.77.
પુત્ર, મારા વચન ક્યારેય ખોટું નહીં નીકળે.
વિમાને પુષ્પપાદે તુ સમારૂઢો ભવિષ્યસિ
તું ફૂલોથી શોભિત વિમાનમાં આરૂઢ થેશે.
ગણૈઃ સાર્દ્ધં મયા ચૈવ મુદિતો વિચરિષ્યસિ
તું મારા અને ગણો સાથે આનંદપૂર્વક વિહાર કરેશે.
અહં તત્રાગમિષ્યામિ મહાકાલવને શુભે
હું પણ ત્યાં, પવિત્ર મહાકાળ વનમાં આવીશ.
અનયા શુદ્ધયા ભક્ત્યા લોકાનામુપકારકઃ
આ શુદ્ધ ભક્તિથી તું જગતના કલ્યાણકર્તા બનશે.
ઇત્યુક્તો હિ મયા દેવિ પુષ્પદંતો ગણાગ્રણીઃ
હે દેવી, જ્યારે મેં આમ કહ્યું, ત્યારે ગણોમાં મુખ્ય પુષ્પદંતે—
લિંગમારાધયામાસ દુર્વાસેશાદથોત્તરે ત્વન્નામ્ના ખ્યાતિમેષ્યામિ પ્રસાદસ્તે કૃતોઽધુના
તે લિંગની આરાધના કરી અને પછી દુર્વાસાના આદેશથી, તારા નામે પ્રસિદ્ધિ પામશે; તારો પ્રસાદ હવે પ્રાપ્ત થયો છે.
એતસ્મિન્નન્તરે દેવિ ત્વયા સાર્દ્ધમહં ગતઃ
એ દરમિયાન, દેવી, હું તારી સાથે ત્યાં ગયો હતો.
હૃષ્ટસ્તુ પુષ્પદંતોઽપિ પુષ્પપટ્ટાસને શુભે
પુષ્પદંત ખૂબ આનંદિત થઈને સુંદર પુષ્પોથી સજાવેલ આસન પર બેઠો.