મહિષશ્ચિત્તલો વાપિ શશો વા શંબરો વને
મહિષ, ચિત્તલ, શશક કે શમ્બર — જંગલમાં જે પણ હોય,
સ પ્રણષ્ટઃ ક્ષણેનૈવ સબાણો મમ પશ્યતઃ
એ મારો તીર સાથે, મારી આંખ સામે, એક ક્ષણે અદૃશ્ય થઈ ગયો.
ભવત્સકાશં નષ્ટશ્રીર્હતાશઃ શ્રમકર્શિતઃ ભવંતઃ સુમહાભાગાસ્તસ્માત્પૃચ્છાભિ સંશયમ્
સંપત્તિ ગુમાવી, આશા તૂટી, થાકથી કંટાળીને તે તમારી પાસે આવ્યો; તમે બહુ ભાગ્યશાળી છો, તેથી હું આ પ્રશ્ન પૂછું છું.
ક્વ ગતઃ કરભો વિદ્ધો મયા બાણેન સાંપ્રતમ્
મારા તીરથી ઘાયલ કરભ હવે ક્યાં ગયો છે?
તતસ્તેષાં સમસ્તાનામૃષીણામૃષિસત્તમઃ
પછી બધા ઋષિઓમાં શ્રેષ્ઠ ઋષિએ કહ્યું—
ગતઃ સ કરભો ભૂપ મહાકાલવને શુભે
હે રાજા, એ કરભ શુભ મહાકાલ વનમાં ગયો છે.
યત્ર દેવો મહાદેવઃ કારભં રૂપમાસ્થિતઃ 5.2.73.
ત્યાં મહાદેવે કરભનું રૂપ ધારણ કર્યું હતું.
પશ્ચિમે ક્ષેત્રપાલસ્ય કૈલાસસ્ય મહીપતે
કૈલાસના પશ્ચિમ ભાગમાં, હે રાજા, ક્ષેત્રપાલના પ્રદેશમાં,
બ્રહ્મણા પૂજિતો રાજન્દેવાનામર્થસિદ્ધયે
બ્રહ્માએ દેવો માટેના કાર્યની Siddhi માટે, હે રાજા, તેની પૂજા કરી.
તુરગેણ કદાચિત્તુ નીતો બદરિકાશ્રમમ્
ક્યારેક તેને ઘોડા પર બદરિકા આશ્રમમાં લઈ જવામાં આવ્યો.
તત્ર વીરાજિનધરં કૃશં વિપ્રં દદર્શ હ દૃષ્ટ્વા ચ હસિતો વિપ્રસ્તેન રાજ્ઞા પ્રમાદતઃ
ત્યાં તેણે વીરવસ્ત્ર પહેરેલા, દુર્બળ બ્રાહ્મણને જોયો; રાજાએ તેને જોઈને ગર્વથી હસ્યો.
યસ્માદ્ધસસિ માં દૃષ્ટ્વા તસ્માદુષ્ટ્રો ભવિષ્યસિ
તમે મને જોઈને હસ્યા, તેથી હવે તમે ઉંટ બની જશો.
ઇત્યુક્તસ્તેન વિપ્રેણ શપ્તોપિ નૃપસત્તમઃ
એ બ્રાહ્મણે આમ કહ્યું અને શ્રેષ્ઠ રાજાને શાપ આપ્યો.
ન મે વાગનૃતા ભૂપ કદા ચિદપિ વિદ્યતે
હે રાજા, મારા વચન ક્યારેય ખોટા નથી પડતા.
યદા ત્વં કરભો જાતો વિદ્ધો વૈ વીરકેતુના
જ્યારે તમે કરભ રૂપે જન્મશો અને વીરકેતુ દ્વારા ઘાયલ થશો,
મહાકાલવનં દિવ્યં તત્ર ત્વં લિંગદર્શનાત્
દિવ્ય મહાકાલ વનમાં, ત્યાં, લિંગના દર્શનથી—
સ ચેક્ષ્વાકુકુલદ્ભૂતો વીરકેતુર્મહાબલઃ 5.2.73.
ઈક્ષ્વાકુ વંશમાં જન્મેલો, બહુ બળવાન અને વીરકેતુ નામે પ્રસિદ્ધ હતો.
ઇત્યુક્તો નૃપ ભૂપાલઃ કરભત્વં સમાગતઃ દ્રક્ષ્યસિ ત્વં વિમાનસ્થં વિમુક્તં લિંગદર્શનાત્
એવી રીતે કહેતાં, રાજા હાથીના રૂપમાં આવ્યો; તું તેને વિમાનમાં બેઠેલો, મુક્ત થયેલો, અને લિંગના દર્શનથી ધન્ય થયેલો જોઈશ.
ઇત્યુક્તો નૃપતિસ્તેન ઋષભેણ દ્વિજેન તુ
એ ઋષભ નામના દ્વિજ દ્વારા આવું કહેવામાં આવતા, રાજાએ—
દદર્શ તત્ર તલ્લિંગં પૂજિતં ત્રિદશૈઃ સદા
ત્યાં તેણે તે લિંગને જોયું, જે દેવતાઓએ હંમેશા પૂજેલું હતું.
વિમાનસ્થેન યા પ્રોક્તા તૂષ્ટ્રેણ મધુરસ્વરા
જે વિમાનમાં બેઠેલો અને પહેલાં ઊંટ હતો, એણે મધુર અવાજે જે વાત કરી—
દર્શનાદસ્ય લિંગસ્ય પ્રાપ્તા મે પરમા ગતિઃ સમીપમસ્ય લિંગસ્ય ત્વં મે બંધુઃ પરો યતઃ
આ લિંગના દર્શનથી મને સર્વોત્તમ અવસ્થાની પ્રાપ્તી થઈ છે; અને તું પણ આ લિંગની નજીક હોવાથી, મારાં શ્રેષ્ઠ બાંધવ છે.
ઇત્યુક્ત્વા સ નૃપં દેવિ વચઃ સમધુરાક્ષરમ્
આ રીતે કહીને, હે દેવી, એણે રાજાને બહુ મધુર શબ્દોમાં સંબોધન કર્યો.
તતો દેવગણા વ્યોમ્નિ સકિંનરમહોરગાઃ
પછી આકાશમાં દેવતાઓ, કિન્નર અને મહાનાગ સાથે એકઠાં થયા.
બ્રહ્મેંદ્રહરિમુખ્યાશ્ચ વિમાનૈર્દેવિ સંસ્થિતાઃ
બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, હરિ અને અન્ય મુખ્ય દેવતાઓ, હે દેવી, પોતાના વિમાનોમાં ઊભા રહ્યા.
વિલોક્ય કરભં મુક્તં વિમાનસ્થં વિરાજિતમ્
હાથીને મુક્ત અને વિમાનમાં તેજસ્વી રીતે બેઠેલો જોઈને—
અચ્છરત્નસમૂહેન મુકુટેનોજ્વલત્વિષા 5.2.73.
દેવમણિથી ભરેલા તેજસ્વી મુગટથી શોભિત હતો.
નામ ચક્રુસ્તતો દેવા દૃષ્ટ્વા માહાત્મ્યમુત્તમમ્
પછી દેવોએ તેનું મહાત્મ્ય જોઈને તેને નામ આપ્યું.
તસ્માત્ત્રિષ્વપિ લોકેષુ વિખ્યાતઃ કરભેશ્વરઃ
એથી ત્રણેય લોકમાં તે કરભેશ્વર તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
ઇત્યુક્ત્વા ત્રિદશાઃ સર્વે ગતાઃ સ્વં ધિષ્ણ્યમુત્તમમ્ સમૃદ્ધં નિઃસપત્નં ચ તતો રાજ્યં ચકાર સઃ
આવી વાત કહીને બધા દેવતાઓ પોતાના ઉત્તમ સ્થાન પર પાછા ગયા; પછી એ રાજાએ સુખી અને શત્રુવિહિન રાજ્ય કર્યું.