એવમુક્ત્વા સ્તુતા ગંગા યમુના ચ સરસ્વતી
આ રીતે કહેતાં, ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીની સ્તુતિ કરવામાં આવી.
દેવાઃ પ્રહૃષ્ટાઃ શકાદ્યાઃ પ્રયાગેશ્વરસંજ્ઞકમ્
દેવતાઓ, શક અને બીજા બધા આનંદિત થઈને તેને પ્રયાગેશ્વર નામ આપ્યું.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, પાપ નાશક આ મહિમા તને કહ્યો છે.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ કૃતકૃત્યો નરો ભવેત્
જેને માત્ર દર્શનથી મનુષ્ય બધાં કાર્યોમાં પૂર્ણતા પામે છે.
શંબરેણ પુરા દેવિ નિર્જિતાઃ સંગરે સુરાઃ
એક વખત, હે દેવી, શમ્બરે યુદ્ધમાં દેવતાઓને હરાવ્યા હતા.
ગ્રસ્તં ચ રાહુણા દૃષ્ટ્વા શશાંકં ભયવિહ્વલમ્
રાહુએ ચંદ્રને ગળી નાખ્યો જોઈ, તે ડરથી વ્યાકુળ અને ગભરાયેલો થયો.
વહારુણ રથં શીઘ્રં યત્ર યુદ્ધં ન વિદ્યતે
અરુણે રથ ઝડપથી ત્યાં હાંક્યો જ્યાં યુદ્ધ નહોતું.
રાહુર્દંષ્ટ્રાકરાલસ્તુ સ તૃતીયો ભયંકરઃ
રાહુ, ભયાનક દાંતવાળો, ત્રીજો ભયજનક હતો.
સ ચ ન જ્ઞાયતે શક્રઃ ક્વ ગતો વરુણો રણે
યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર કે વરુણ ક્યાં ગયા એ કોઈને ખબર નહોતી.
એવમુક્તોઽરુણો રુગ્ણો રવિણા રણમધ્યતઃ
આ રીતે કહેતાં, અરુણ બીમાર હતો અને રવિએ તેને યુદ્ધમધ્યમાંથી લઈ ગયો.
એતસ્મિન્નંતરે ચન્દ્રઃ સમાયાતસ્તુ તત્ક્ષણાત્
એજ સમયે ચંદ્ર ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
સંત્રસ્તઃ સ વિલોલાક્ષઃ ક્ષણમાત્રમચેતનઃ
તે ડરેલો હતો, આંખો ડગમગતી હતી અને એક ક્ષણ માટે અચેત થયો.
શંબરેણ રણે રુદ્ધા રુદ્રાશ્ચ ભયવિદ્રુતાઃ 5.2.72.
યુદ્ધમાં શમ્બરે રુદ્રોને રોકી લીધા અને તેઓ ડરીને ભાગી ગયા.
સાધ્યાઃ સર્વે ભયત્રસ્તા ગતા યત્ર ન દાનવાઃ
બધા સાધ્યાઓ ભયથી ડરીને ત્યાં ગયા જ્યાં દાનવો નહોતા.
વ્યધમત્સર્વગાત્રાણિ વર્માણિ ચ જનક્ષયે
લડાઈમાં બધાંના અંગો અને કવચ તૂટી ગયા.
પૃષ્ઠતો નિજઘાનાથ નિકૃત્તાશ્ચ સહસ્રશઃ
પાછળથી તેણે માર્યો અને હજારોને કાપી નાખ્યા.
આસુરં રૂપમાસ્થાય પ્રાણત્રાણપરાયણઃ
અસુર સ્વરૂપ ધારણ કરીને, પોતાનો જીવ બચાવવા માટે પ્રયત્નશીલ થયો.
ઇત્યુક્તં નિશિનાથેન ભયભીતેન પાર્વતિ
હે પાર્વતી, ભયથી કાંપતા રાત્રિના સ્વામી એ આ રીતે કહ્યું હતું.
યત્ર દેવો જગન્નાથો ગરુડસ્થો જનાર્દનઃ
જ્યાં જગતના સ્વામી, ગરુડ પર બેસેલા જનાર્દન દેવ હતા,
મંદરે સુરનારીણાં નંદને વરચન્દને સ્તુતિં તૌ ચક્રતુર્દેવૌ ચન્દ્રસૂર્યૌ યશસ્વિનિ
મંદર પર, દેવ સ્ત્રીઓ વચ્ચે, નંદનવનમાં, ઉત્તમ ચંદન સાથે, ચંદ્ર અને સૂર્ય એ બે પ્રસિદ્ધ દેવોએ, હે યશસ્વિની, સ્તુતિ કરી.
નમો લોકત્રયાધ્યક્ષ સ્વપ્રભાજિતભાસ્કર
ત્રણે લોકના અધ્યક્ષ, પોતાની તેજથી સૂર્યને પણ ઝાંખા પાડનાર, તમને વંદન છે.
નમઃ સર્વક્રિયાકર્ત્રે જગત્ત્રાત્રે ચ તે નમઃ
તમને વંદન છે, સર્વ કર્મો કરનાર અને જગતના રક્ષક.
નમઃ ક્રમત્રયાક્રાંતત્રૈલોક્યાંતર્હિતોદ્ભવ ।। 5.2.72.
ત્રણ માર્ગોમાં વિહાર કરનાર, ત્રણેય લોકમાં અવતરણ અને લય ધરાવનાર, તમને વંદન છે.
નમો નાભિહ્રદોદ્ભૂતપદ્મગર્ભમહાપ્રભો
નાભિ સરોવરથી જન્મેલા કમળના ગર્ભવાળા મહાપ્રભુ, તમને વંદન છે.
અમરારિવિનાશાય મહાસમરશાલિને
અમર દેવોના શત્રુઓના વિનાશ માટે અને મહાસંગ્રામમાં તમારી શૂરવીરતા માટે,
ચન્દ્રસૂર્યકૃતં સ્તોત્રં શ્રુત્વા દેવો જનાર્દનઃ
ચંદ્ર અને સૂર્ય દ્વારા રચાયેલ સ્તોત્ર સાંભળી, જનાર્દન દેવ,
વિષ્ણુરુવાચ સ્વાગતં ચન્દ્રસૂર્યૌ ભો ભવંતૌ સ્તુતિભાજનૌ
વિષ્ણુ બોલ્યા: 'આવો ચંદ્ર અને સૂર્ય, તમે બંને સ્તુતિ માટે યોગ્ય છો.'
નારાયણેનૈવમુક્તૌ પ્રોચતુશ્ચંદ્રભાસ્કરૌ
નારાયણ દ્વારા આમ કહેવામાં આવતા, ચંદ્ર અને સૂર્યએ જવાબ આપ્યો,
ન જ્ઞાતાઃ ક્ત્ર ગતાસ્તે ચ આવાં નષ્ટૌ પ્રયત્નતઃ
'અમને ખબર નથી કે તેઓ ક્યાં ગયા; અમે તો ઘણાં પ્રયત્ન છતાં પણ ગુમ થઈ ગયા છીએ.'
શંબરેણ જિતા દેવાઃ સ ચ સર્વત્ર દૃશ્યતે
'શમ્બરે દેવતાઓને હરાવી દીધા છે અને તે સર્વત્ર દેખાય છે.'