મા વધીઃ કસ્ય કાસીતિ કિં વિધ્વંસિ સુતાનિતિ
ત્યારે રાજાએ કહ્યું: 'મારે મારીશ નહીં! તું કોણ છે? કેમ તું પોતાના પુત્રોને નષ્ટ કરે છે?'
જીર્ણસ્તુ મમ વાસોઽયં યથા મે સમયઃ કૃતઃ
'મારો સમય પૂરો થયો છે, જેમ મેં વચન આપ્યું હતું, તેમ મારું જીવન પણ હવે જૂનું થઈ ગયું છે.'
અહં ગંગા જહ્નુસુતા મહર્ષિગણસેવિતા
'હું ગંગા છું, જહ્નુની પુત્રી, મહાન ઋષિઓ દ્વારા પૂજિત.'
ઇમેઽષ્ટૌ વસવો દેવા મહાભીમા મહૌજસઃ
'આ આઠે વસુદેવતાઓ છે, અત્યંત શક્તિશાળી અને ભયાનક.'
તેષામાનયિતા નાન્યસ્ત્વદૃતે ભુવિ વિદ્યતે
તમારા સિવાય આ ધરતી પર એમને અહીં લાવવાનો બીજો કોઈ નથી.
તસ્માત્તજ્જનનીહેતોર્માનુષત્વમુપાગતા
એટલા માટે, એમનો જન્મ થાય એ માટે, મેં માનવ રૂપ ધારણ કર્યું છે.
સૈવમુક્ત્વા તદા ગઙ્ગા વિષ્ણુમાયાવિમોહિતા
આ રીતે કહીને, એ સમયે ગંગા, વિષ્ણુની માયાથી મોહિત થઈ ગઈ.
અહો બત મહત્કષ્ટં યદમી ઘાતિતાઃ સુતાઃ
હાય! કેટલું મોટું દુઃખ છે કે મારા આ પુત્રો માર્યા ગયા!
હા વત્સા હા સુતાઃ પુત્રા હા તાતાસ્તનયાઃ ક્વ વૈ 5.2.71.
હાય મારા દીકરાઓ! હાય મારા લાડકવાયા! હવે તમે ક્યાં છો, મારા પુત્રો?
માતર્માતેતિ કરુણં બ્રુવાણાઃ સ્વયમાગતા
'માતા! માતા!' એમ દુઃખથી બોલતા, એ બાળકો પોતે જ આવી ગયા.
કસ્ય જાતુ પ્રણીતેન પિંગેન ક્ષિતિરેણુના
ક્યારેય કોઈએ પૃથ્વી પરના પીળા ધૂળથી
અંગપ્રત્યંગસંભૂતા મનોહૃદયનંદનાઃ
દેહના દરેક અંગમાંથી જન્મેલા, મન અને હૃદયને આનંદ આપતા એવા સુખદ બાળકો બનાવ્યા છે?
કાઁલ્લોકાન્નુ ગમિષ્યામિ કૃત્વા કર્મ સુદારુણમ્
હવે હું આવું ભયાનક પાપ કરી, કયા લોકમાં જઈશ?
ઇત્યેવં કરુણં કૃત્વા રુદિત્વા ચ પુનઃપુનઃ
આ રીતે દુઃખ વ્યક્ત કરીને, વારંવાર રડતી રહી.
એતસ્મિન્નંતરે દેવિ નારદો મુનિસત્તમઃ
એ સમયે, દેવી, મહાન ઋષિ નારદ ત્યાં આવ્યા.
વિસ્મયોપ્ફુલ્લનયનઃ કિમેતદિતિ ચિંતયત્
આશ્ચર્યથી આંખો ઊઘાડી, 'આ શું છે?' એમ વિચારવા લાગ્યા.
સમુદ્રમહિષી દિવ્યા પુણ્યા ત્રિપથગા નદી
સમુદ્રની દિવ્ય અને પુણ્યવંતી રાણી, ત્રિપથગા એ પવિત્ર નદી છે.
ઇત્યેવં ચિંતયિત્વા ચ સમીપમગમન્મુનિઃ ઉવાચોચ્ચૈર્વિયત્સ્થોઽસૌ દેવિ ગંગે નમોઽસ્તુતે
આ રીતે વિચાર કરીને, ઋષિ નજીક આવ્યા; આકાશમાં ઊભા રહીને ઉંચે બોલ્યા: 'દેવી ગંગે, તમારે પ્રણામ છે.'
નારદોઽહં મહાપુણ્યે કસ્માદ્રોદિષિ પાવનિ 5.2.71.
'હું નારદ છું, મહાપવિત્રે. પાવન ગંગે, તમે કેમ રોતા છો?'
ધૃતા શિરસિ દેવેન શિવેન પરમેષ્ઠિના
તમને મહાદેવ શિવે, સર્વોચ્ચ ભગવાને, પોતાના માથે ધારણ કર્યા હતા.
નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા દિવ્યા દેવનદી તથા
નારદના શબ્દો સાંભળી, દિવ્ય દેવનદી ગંગાએ પણ
મયા નારદ મોહેન કૃતોઽધર્મો જુગુપ્સિતઃ
'નારદ, મારે મોહમાં પડીને અયોગ્ય અને પાપકર્મ કર્યું છે.'
સમુદ્રેણ વિયોગસ્તુ સંજાતો મમ દૈવતઃ
મારે દરિયાથી વિયોગ દેવના ઇચ્છાથી થયો છે.
અતો મયા વિલપિતં મગ્નયા શોકસાગરે
એથી હું દુઃખના દરિયામાં ડૂબી ને રડ્યું છું.
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા નારદો મુનિસત્તમઃ
એના શબ્દો સાંભળી મહાન ઋષિ નારદે
પ્રતિજ્ઞાતં ત્વયા દેવિ વસૂનાં મોક્ષકારણે
હે દેવી, વસુઓને મુક્તિ આપવા માટે તમે વચન આપ્યું છે.
પ્રાપ્તાસ્તે વસવો લોકાન્પ્રસાદાત્તવ સુવ્રતે
હે સુવ્રતા, તમારા કૃપાથી વસુઓએ લોક પ્રાપ્ત કર્યા છે.
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા નારદસ્ય મહાત્મનઃ
મહાન આત્માવાળા નારદના શબ્દો સાંભળી
સત્યમુક્તં ત્વયા બ્રહ્મઞ્જ્ઞાતં સર્વં મયાઽધુના 5.2.71.
હે બ્રહ્મણ, તમે સાચું કહ્યું; હવે મને બધું સમજાઈ ગયું છે.
અપવાદભયાદ્ભીતા ભવંતં શરણં ગતા
નિંદાની ભયથી ડરીને હું તમારી શરણે આવી છું.