એતચ્છ્રુત્વા વચો રાજ્ઞઃ સંસ્તુતં મૃદુ વલ્ગુ ચ
રાજાના મૃદુ અને મોહક વચનો સાંભળીને તે પ્રસન્ન થઈ.
વારિતા વિપ્રિયે વાપિ ત્યજેયં ત્વામસંશયમ્
જો તું મને રોકી દે કે મને નાપસંદ કરે, તો હું નિશ્ચયે તને છોડી દઈશ.
એવમસ્ત્વિતિ તેનોક્તં સત્યેન સુકૃતેન ચ
તેણે સાચા અને સારા હૃદયથી કહ્યું, 'જેમ તારે મનાય તેમ જ થાઓ.'
ઉપચારેણ ચ રહસ્તુતોષ જગતીપતિઃ
રાજાએ સૌમ્યતા અને એકાંતમાં મળીને આનંદ અનુભવ્યો.
માનુષં વિગ્રહં કૃત્વા શ્રીમંતં વરવર્ણિનિ
તે સુંદર રંગવાળી સ્ત્રીએ માનવ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું.
સ રાજા રતિ સક્તત્વાદુત્તમસ્ત્રીગુણૈર્હૃતઃ
રાજા આનંદમાં તલ્લીન રહી, એના ઉત્તમ સ્ત્રી ગુણોથી મોહિત થયો.
રમમાણસ્તયા સાર્દ્ધં યથાકામં નરેશ્વરઃ
મનુષ્યોના રાજાએ તેની સાથે મનગમતું સુખ માણ્યું.
જાતં જાતં ચ સા પુત્રં ક્ષિપત્યંભસિ મુક્તયે
દરેક પુત્ર જન્મે ત્યારે એ સ્ત્રીએ તેને મુક્તિ માટે પાણીમાં ફેંકી દીધો.
નાસ્ય તત્તુ પ્રિયં રાજ્ઞઃ શંતનોર્હ્યભવત્તદા 5.2.71.
એ સમયે રાજા શાંતનુને આ વાત બિલકુલ ગમતી નહોતી.
અથૈનામષ્ટમે પુત્રે જાતે પ્રહસતીમિવ
પછી, જ્યારે આઠમો પુત્ર થયો અને તે હસતી હતી,
મા વધીઃ કસ્ય કાસીતિ કિં વિધ્વંસિ સુતાનિતિ
ત્યારે રાજાએ કહ્યું: 'મારે મારીશ નહીં! તું કોણ છે? કેમ તું પોતાના પુત્રોને નષ્ટ કરે છે?'
જીર્ણસ્તુ મમ વાસોઽયં યથા મે સમયઃ કૃતઃ
'મારો સમય પૂરો થયો છે, જેમ મેં વચન આપ્યું હતું, તેમ મારું જીવન પણ હવે જૂનું થઈ ગયું છે.'
અહં ગંગા જહ્નુસુતા મહર્ષિગણસેવિતા
'હું ગંગા છું, જહ્નુની પુત્રી, મહાન ઋષિઓ દ્વારા પૂજિત.'
ઇમેઽષ્ટૌ વસવો દેવા મહાભીમા મહૌજસઃ
'આ આઠે વસુદેવતાઓ છે, અત્યંત શક્તિશાળી અને ભયાનક.'
તેષામાનયિતા નાન્યસ્ત્વદૃતે ભુવિ વિદ્યતે
તમારા સિવાય આ ધરતી પર એમને અહીં લાવવાનો બીજો કોઈ નથી.
તસ્માત્તજ્જનનીહેતોર્માનુષત્વમુપાગતા
એટલા માટે, એમનો જન્મ થાય એ માટે, મેં માનવ રૂપ ધારણ કર્યું છે.
સૈવમુક્ત્વા તદા ગઙ્ગા વિષ્ણુમાયાવિમોહિતા
આ રીતે કહીને, એ સમયે ગંગા, વિષ્ણુની માયાથી મોહિત થઈ ગઈ.
અહો બત મહત્કષ્ટં યદમી ઘાતિતાઃ સુતાઃ
હાય! કેટલું મોટું દુઃખ છે કે મારા આ પુત્રો માર્યા ગયા!
હા વત્સા હા સુતાઃ પુત્રા હા તાતાસ્તનયાઃ ક્વ વૈ 5.2.71.
હાય મારા દીકરાઓ! હાય મારા લાડકવાયા! હવે તમે ક્યાં છો, મારા પુત્રો?
માતર્માતેતિ કરુણં બ્રુવાણાઃ સ્વયમાગતા
'માતા! માતા!' એમ દુઃખથી બોલતા, એ બાળકો પોતે જ આવી ગયા.
કસ્ય જાતુ પ્રણીતેન પિંગેન ક્ષિતિરેણુના
ક્યારેય કોઈએ પૃથ્વી પરના પીળા ધૂળથી
અંગપ્રત્યંગસંભૂતા મનોહૃદયનંદનાઃ
દેહના દરેક અંગમાંથી જન્મેલા, મન અને હૃદયને આનંદ આપતા એવા સુખદ બાળકો બનાવ્યા છે?
કાઁલ્લોકાન્નુ ગમિષ્યામિ કૃત્વા કર્મ સુદારુણમ્
હવે હું આવું ભયાનક પાપ કરી, કયા લોકમાં જઈશ?
ઇત્યેવં કરુણં કૃત્વા રુદિત્વા ચ પુનઃપુનઃ
આ રીતે દુઃખ વ્યક્ત કરીને, વારંવાર રડતી રહી.
એતસ્મિન્નંતરે દેવિ નારદો મુનિસત્તમઃ
એ સમયે, દેવી, મહાન ઋષિ નારદ ત્યાં આવ્યા.
વિસ્મયોપ્ફુલ્લનયનઃ કિમેતદિતિ ચિંતયત્
આશ્ચર્યથી આંખો ઊઘાડી, 'આ શું છે?' એમ વિચારવા લાગ્યા.
સમુદ્રમહિષી દિવ્યા પુણ્યા ત્રિપથગા નદી
સમુદ્રની દિવ્ય અને પુણ્યવંતી રાણી, ત્રિપથગા એ પવિત્ર નદી છે.
ઇત્યેવં ચિંતયિત્વા ચ સમીપમગમન્મુનિઃ ઉવાચોચ્ચૈર્વિયત્સ્થોઽસૌ દેવિ ગંગે નમોઽસ્તુતે
આ રીતે વિચાર કરીને, ઋષિ નજીક આવ્યા; આકાશમાં ઊભા રહીને ઉંચે બોલ્યા: 'દેવી ગંગે, તમારે પ્રણામ છે.'
નારદોઽહં મહાપુણ્યે કસ્માદ્રોદિષિ પાવનિ 5.2.71.
'હું નારદ છું, મહાપવિત્રે. પાવન ગંગે, તમે કેમ રોતા છો?'
ધૃતા શિરસિ દેવેન શિવેન પરમેષ્ઠિના
તમને મહાદેવ શિવે, સર્વોચ્ચ ભગવાને, પોતાના માથે ધારણ કર્યા હતા.