પુનઃ પ્રણમ્ય પ્રણતા સહસા મન્મથાકુલા
પછી, પ્રેમથી ઉલ્લાસિત થઈ, તેણે ફરીથી નમન કરીને પોતાને સમર્પિત કરી દીધું.
તવ દેવપ્રસાદેન યદિ ત્વં સંગમેશ્વરઃ કાંતાં પિબન્નિવ દૃશા પ્રાહ તાં તરલેક્ષણામ્
હે સંગમના સ્વામી, તારી કૃપાથી, જો તું સાચે જ સંયમનો અધિપતિ છે, તો તું તારી પ્રિયાને હરણની જેમ તેજસ્વી આંખોથી જોઈને, તેને કહ્યું.
સહજેનાભિજન્યેન ગુણૈઃ કાંત્યા વિભૂષિતા
સ્વાભાવિક ગુણો અને સુંદરતા સાથે તે સજ્જ છે.
તતસ્તાં ભયસંત્રસ્તાં કંપિતાધરપલ્લવામ્ 5.2.69.
પછી, તેણે ડરથી કાંપતી, અને તેના અધર પલ્લવ પણ કાંપતા હતા.
વદન્કંદર્પસર્પેણ દષ્ટોઽહં દૈવતોઽધુના
હે દેવ, હવે હું કામના સાપથી દંશાયેલો છું.
પુરે મમ વરારોહે ચિરં રેમે તયા સહ
હે સુંદર કટિવાળી, અગાઉ હું તેના સાથે લાંબા સમય સુધી આનંદ માણ્યો હતો.
ભેજે રાજ્યં તયા સાર્દ્ધં વિસ્તારિતમહોત્સવઃ
હું તેના સાથે રાજ્ય કર્યો અને અનેક મહોત્સવોની ઉજવણી કરી.
અપૂર્વત્યાગિના તેન ત્રૈલોક્યં વિસ્મયં યયૌ
તે અનોખા ત્યાગથી ત્રણેય લોકોએ આશ્ચર્ય પામ્યું.
ભુક્ત્વા ચ વિપુલાન્ભોગાંસ્તસ્મિઁલ્લિંગે લયં ગતઃ
ત્યાં અનેક સુખો ભોગવીને, હું એ લિંગમાં લીન થઈ ગયો.
યઃ પશ્યેત્પરયા ભક્ત્યા તલ્લિંગં સંગમેશ્વરમ્
જે કોઈ પરમ ભક્તિથી સંગમેશ્વરનું એ લિંગ દર્શન કરે છે—
નિયમેન તુ યઃ પશ્યેત્તલ્લિંગં સંગમેશ્વરમ્
અને જે કોઈ નિયમથી સંગમેશ્વરનું એ લિંગ દર્શન કરે છે—
ગાંગં ચ સફલં પુણ્યં યામુનં નામર્દં તથા।। । જાયતે ચાંદ્રભાગં ચ સંગમેશ્વરદર્શનાત્
સંગમેશ્વર દર્શનથી ગંગા ફળદાયી અને પવિત્ર બને છે, યમુના ઘટતી નથી, અને ચંદ્રભાગા પણ પ્રાપ્ત થાય છે.
યઃ પશ્યેચ્છ્રાવણે માસિ તલ્લિંગં સંગમેશ્વરમ્
જે કોઈ શ્રાવણ માસમાં સંગમેશ્વરનું એ લિંગ દર્શન કરે છે—
માસિ ચાશ્વયુજે દેવં યઃ પશ્યેત્સંગમેશ્વરમ્ 5.2.69.
અને જે કોઈ આશ્વયુજ માસમાં દેવ સંગમેશ્વરનું દર્શન કરે છે—
યઃ પશ્યેત્કાર્ત્તિકે માસિ તલ્લિંગં સંગમેશ્વરમ્।। । રાજસૂયસહસ્રં તુ કૃતં તેન ન સંશયઃ
જે કોઈ કાર્તિક મહિનામાં સંગમેશ્વરનું લિંગ દર્શન કરે છે, એણે જાણે હજાર રાજસૂય યજ્ઞ કર્યા હોય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
ચતુરો વાર્ષિકાન્માસાન્યઃ પશ્યેત્સંગમેશ્વરમ્
જે કોઈ ચોમાસાના ચાર મહિનામાં સંગમેશ્વરનું દર્શન કરે છે—
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, એનું પાપ નાશક મહિમા મેં તને કહ્યો છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્યે સંગમેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકોનસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રી સ્કાંદ મહાપુરાણના પાંછમા અવંત્ય ખંડમાં ચોરાસ લિંગના મહાત્મ્યમાં સંગમેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન નામે ઓગણસિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
યસ્ય દર્શનતો દેવિ નરઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
હે દેવી, જેના દર્શનથી માણસ પાપોથી મુક્ત થાય છે—
દુર્દ્ધર્ષોનામ રાજાભૂન્નેપાલવિષયે પુરા
કદી નેપાળ દેશમાં દુर्धર્ષ નામે એક રાજા હતો.
તિસ્રસ્તસ્યાભવન્ભાર્યાસ્તત્તુલ્યાઃ સુમનોહરાઃ
એની ત્રણ પત્નીઓ હતી, ત્રણેય સમાન રૂપાળી અને સુંદર.
કદા મૃગરસાવિષ્ટો દેવાદ્વૈ વાતરંહસા
એકવાર દેવોની વાવાઝોડા જેવી પવનથી રાજાને શિકારની ઇચ્છા જાગી.
ગજેંદ્રમૃગશાર્દૂલસિંહસંબરસંકુલમ્
એ જંગલમાં હાથી, હરણ, વાઘ, સિંહ અને ભેંસ ભરેલા હતા.
તસ્મિન્વને સુવિસ્તીર્ણં કદલીખંડમંડિતમ્
એ વિશાળ વનમાં કેળના ઝાડોની ટોળીઓથી શોભિત હતું.
દદર્શ દર્પણસ્વચ્છં સરો નીરજરાજિતમ્
એણે ત્યાં દર્પણ જેવી સ્વચ્છ, કમળોથી ઢંકાયેલ સરોવર જોયું.
દદર્શ કન્યાં તત્રૈવ કાનનસ્યેવ દેવતામ્
એ જ જગ્યાએ એણે જંગલની દેવતાની જેમ એક કન્યા જોઈ.
ચિત્રન્યસ્ત ઇવ ક્ષિપ્રમભૂદ્વિસ્મયનિશ્ચલઃ
જાણે કોઈ ચિત્રમાં એકાએક દ્રશ્ય ઊભું થયું હોય, એ આશ્ચર્યથી સ્થિર થઈ ગયો.
કન્દર્પકોટિસદૃશં વિશ્રાન્તં નૃપમબ્રવીત્ 5.2.70.
કન્યા, જે કરોડો કામદેવ જેવી સુંદર હતી, આરામ કરતા રાજાને બોલી.
તપોરતસ્ય શાંતસ્ય સર્વદા બ્રહ્મચારિણઃ
જે તપમાં રત, શાંત અને હંમેશા બ્રહ્મચારી રહે છે—
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા મન્મથેનાકુલીકૃતઃ
એના શબ્દો સાંભળીને રાજા પ્રેમથી વ્યાકુળ થઈ ગયો.