યે પશ્યંતિ વિશાલાક્ષિ દેવં રૂપેશ્વરં શિવમ્
વિશાળ નેત્રવાળી, જે લોકો દેવ રૂપેશ્વર શિવને દર્શન કરે છે,
સદા રૂપકરં લિંગં ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્
એ લિંગ, જે હંમેશા રૂપ આપે છે અને ભોગ તથા મોક્ષ ફળ આપે છે,
યેઽર્ચયંતિ નરા નિત્યં દેવં રૂપેશ્વરં પરમ્
જે પુરુષો રોજ રૂપેશ્વર પરમ દેવની પૂજા કરે છે,
સ એવ સુકૃતી લોકે કુલં તેનાપ્યલંકૃતમ્
એ જ માણસ દુનિયામાં પુણ્યશાળી કહેવાય છે અને એના વંશને પણ એ શોભાવે છે.
યઃ પૂજયતિ દેવેશં પ્રસંગાદપિ પાર્વતિ 5.2.62.
પાર્વતી, જે કોઈ પણ પ્રસંગે દેવેશ્વરની પૂજા કરે છે,
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ।। રૂપેશ્વરસ્ય દેવસ્ય ધનુઃસાહસ્રકં ૭બ્
દેવી, હું તને રૂપેશ્વર દેવના પાપ નાશક અને હજાર ધનુષ્ય જેટલા પ્રભાવ વિશે કહ્યો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પંચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્યે રૂપેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણના પંચમ અવંત્ય ખંડમાં ચોર્યાસી લિંગ મહાત્મ્યના રૂપેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન નામના બાસઠમાં અધ્યાયનો અંત થાય છે.
ત્રિષષ્ટિસંખ્યકં દિવ્યં દર્શનાત્પાપનાશનમ્
ત્રેસઠ દિવ્ય લિંગના દર્શનથી પાપો નાશ પામે છે.
વિદૂરથોનામ નૃપઃ ખ્યાતકીર્ત્તિરભૂદ્ભુવિ
પૃથ્વી પર વિદૂરથ નામે એક રાજા હતો, જેનું યશ પ્રસિદ્ધ હતું.
એકદા તુ વનં યાતો મૃગયાં સ વિદૂરથઃ
એક વખત વિદૂરથ શિકાર માટે વનમાં ગયો.
તં દૃષ્ટ્વા ચિંતયામાસ કિમેતદિતિ પાર્થિવઃ
એ જોઈને રાજાએ વિચાર્યું, 'આ શું છે?'
ચિંતયન્નિવ તત્રાસૌ દદર્શ વિજને વને
એ રીતે વિચારતો હતો ત્યારે એ એકાંત વનમાં તેણે જોયું—
સ તં પપ્રચ્છ નૃપતિઃ કિમેતદિતિ ભો દ્વિજ
પછી રાજાએ એ બ્રાહ્મણને પૂછ્યું, 'હે દ્વિજ, આ શું છે?'
કુજંભોનામ વિખ્યાતો ભિનત્તિ વસુધામિમામ્
'કુજંભ' નામે પ્રસિદ્ધ છે, એ આ ધરતીને ફાડી રહ્યો છે.'
તમજિત્વા કથં રાજ્યં ભોક્ષ્યસે વસુધાધિપ
તમે એ દુશ્મનને હરાવ્યા વિના, પૃથ્વીના રાજા, રાજ્ય કેવી રીતે ચલાવશો?
ઉપદ્રુતાસ્તથા દેશા ધ્વસ્તાશ્ચૈવ તથાશ્રમાઃ
દેશો દુઃખી થયા છે અને આશ્રમો પણ તબાહ થઈ ગયા છે.
યદિ ત્વં ઘાતયસ્યેનં પાતાલાંતરગોચરમ્ 5.2.63.
જો તમે તેને મારશો, જે પાતાળમાં રહે છે—
ઇતિ વિપ્ર વચઃ શ્રુત્વા મંત્રયામાસ પાર્થિવઃ
બ્રાહ્મણના આ શબ્દો સાંભળી રાજાએ વિચાર કર્યો.
તં મંત્રં ક્રિયમાણં તુ સૂનુભ્યાં સહ મંત્રિભિઃ
એ મંત્રણા રાજાએ પોતાના પુત્રો અને મંત્રીઓ સાથે મળી કરી.
તતઃ કતિપયાહે તુ તાં કન્યાં જલજેક્ષણામ્
થોડા દિવસ પછી, તે કમળની આંખોવાળી કન્યા—
એતચ્છ્રુત્વા મહીપાલઃ ક્રોધપર્યાકુલેક્ષણઃ
આ સાંભળતા જ રાજાના ચહેરા પર ગુસ્સો છલકાયો.
દૃષ્ટ્વા ભૂમૌ પુરા ગત્તેં તત્ર સંશયિતે મયિ
હું ત્યાં સંશયમાં હતો ત્યારે, ભૂમિ પર એ દેહને પહેલા જોયો હતો.
સ હન્યતાં સોઽપહર્ત્તા મુદાવત્યાઃ સુદુર્મતિઃ
મુદાવતીને અપહરણ કરનાર એ દુષ્ટને મારી નાખો.
તૌ સુતૌ તત્ર સંપ્રાપ્તૌ પાતાલે પિતૃશાસનાત્
પિતા ના આદેશથી એ બે પુત્રો પાતાળમાં ત્યાં પહોંચ્યા.
તતઃ પરિઘનિસ્ત્રિંશશક્તિશૂલપરશ્વધૈઃ
પછી, લોખંડના ગદા, તલવાર, ભાલા, ત્રિશૂલ અને કુહાડા લઈને—
તતો માયાબલવતા તેન દૈત્યેન તત્ક્ષણાત્
ત્યાં જ, એ દૈત્યે પોતાની માયા શક્તિથી તરત જ—
હત સૈન્યૌ રણે બદ્ધૌ રાજપુત્રૌ મહાબલૌ ।। 5.2.63.
મહાબલી રાજકુમારોની સેના યુદ્ધમાં મારાઈ ગઈ અને બંને બંધાઈ પડ્યા.
તતઃ શ્રુત્વા મહીપાલો વિવર્ણવદનોઽભવત્
પછી, આ સાંભળીને રાજા નો ચહેરો પીળો પડી ગયો.
રુરોદ બહુધાત્યર્થં પુત્રસ્નેહેન પાર્થિવઃ અનેકસૃષ્ટિસંહારદૃષ્ટકાર્યપરાવરઃ
પુત્રપ્રેમથી રાજાએ ઘણી રીતે અને ખૂબ રડ્યો, જોતાં કે એ અનેક સર્જન અને વિનાશ જોઈ ચૂક્યો હતો અને સર્વે ઊંચા-નીચા વિષય જાણતો હતો.
ઉદિતાદિત્યસંકાશઃ સપ્તકલ્પાનુગો વશી રાજાનં કથયામાસ ત્રિકાલજ્ઞો મહામુનિઃ
પછી, ઉગતા સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતો, સાત કલ્પો સુધી જીવેલો અને ત્રિકાળજ્ઞ મહામુનિ રાજાને બોલ્યો.