તત્ર વન્યસહસ્રાણિ હત્વા સબલવાહનઃ
ત્યાં તેણે હજારો જંગલી પ્રાણીઓનો શિકાર કર્યો અને પોતાની સેનાદળો સાથે આગળ વધ્યો.
એક એવોત્તમબલઃ ક્ષુત્પિપાસાસમન્વિતઃ। સ વનસ્યાંતમાસાદ્ય મહદારણ્યમાસદત્
એકલો, ઉત્તમ બળ ધરાવતો અને ભૂખ-તરસથી પીડાતો, તે જંગલના કાંઠે પહોંચ્યો અને વિશાળ વનખંડમાં પ્રવેશ્યો.
તચ્ચાપ્યતીત્ય નૃપતિર્દદર્શાશ્રમમુત્તમમ્
તે બધું પાર કરીને રાજાએ એક અતિ ઉત્તમ આશ્રમ જોયો.
પુષ્પિતૈઃ પાદપૈઃ કીર્ણમતીવ સુખશાદ્વલમ્
આ આશ્રમ ફૂલેલા વૃક્ષોથી છવાયેલો અને ખૂબ જ સુખદ, નરમ લીલીછમ ઘાસથી ભરેલો હતો.
શ્રુત્વાથ તં તથા શબ્દં કન્યા શ્રીરિવ રૂપિણી 5.2.62.
પછી, એ અવાજ સાંભળીને, લક્ષ્મી જેવી તેજસ્વી એક કન્યા દેખાઈ.
સા તં દૃષ્ટ્વૈવ રાજાનં પદ્મગર્ભસમુદ્ભવમ્
તે કન્યાએ કમળના ગર્ભમાંથી જન્મેલા રાજાને જોયો.
ઉવાચ સ્મયમાનાથ કિં કાર્યં ક્રિયતામિતિ
હસતાં તેણે કહ્યું: 'શું કામ કરું?'
દૃષ્ટ્વા ચૈવાનવદ્યાંગીં યથાવત્પ્રતિપૂજિતઃ
તે નિર્વિકાર રૂપાવતીને જોઈને અને યોગ્ય રીતે સન્માન પામી, રાજાએ પૂછ્યું,
ક્વ ગતો ભગવાન્ભદ્રે તન્મમાચક્ષ્વ શોભને હસંતી પ્રત્યુવાચેદં વાક્યં સમધુરાક્ષરમ્
'ભદ્રે, ભગવાન ક્યાં ગયા છે? મને કહો, સુંદરિ.' ત્યારે હસતાં તેણે મધુર વાણીમાં જવાબ આપ્યો.
કન્યાહં પૃથિવીપાલ કૌમારબ્રહ્મચારિણઃ
કન્યાએ કહ્યું: 'હું કન્યા છું, પૃથ્વીપાલ, અને કુમારીવ્રતનું પાલન કરું છું.'
સુતા કણ્વસ્ય મામેવં વિદ્ધિ ત્વં મનુજાધિપ
મને કણ્વની પુત્રી તરીકે જાણ, મનુષ્યોના રાજા.
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા નૃપેણોક્તં વરાનને
તેના શબ્દો સાંભળીને રાજાએ સુંદર મુખવાળી કન્યાને કહ્યું:
ભાર્યા મે ભવ સુશ્રોણિ બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે
'સુંદર કટિવાળી, તું મારી પત્ની બન. મને કહો, હું તારા માટે શું કરું?'
આહરામિ તવાદ્યાહં ભાર્યા મે ભવ શોભને વિવાહાનાં ચ રંભોરુ ગાંધર્વઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે
'આજે હું તને અપનાવીશ; સુંદરિ, તું મારી પત્ની બન. લગ્નોમાં, સુકુમારી, ગાંધર્વ વિધિ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.'
નૃપસ્ય વચનં શ્રુત્વા કન્યા વચનમબ્રવીત્ 5.2.62.
રાજાના શબ્દો સાંભળીને કન્યાએ જવાબ આપ્યો:
તદર્થં માં સ્થિતં વિદ્ધિ ત્વયા મેઽપહૃતં મનઃ
'મને એ માટે અહીં જાણ; મારું મન તું જીતી લીધું છે.'
આત્મનો બંધુરાત્મૈવ ગતિરાત્મૈવ ચાત્મનઃ
'પોતે જ પોતાનો સગો છે, પોતે જ પોતાનું આશ્રય છે, અને પોતે જ પોતાનું ધ્યેય છે.'
સત્યં મે પ્રતિજાનીહિ દત્તમાત્માનમદ્ય મે
'મારે સત્ય વચન આપ, આજે તું તારો સર્વસ્વ મને આપ.'
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા પરિણીતા નૃપેણ હિ
આ રીતે તેણીના શબ્દો સાંભળી, રાજાએ તેણી સાથે લગ્ન કર્યા.
કામિતા સા નૃપેણેવ તતો ગંતું સમુદ્યતઃ
રાજાને પસંદ આવેલી તે યુવતી પછી વિદાય લેવા તૈયાર થઈ.
સા કન્યા પિતરં દૃષ્ટ્વા હ્રિયા નોપજગામ તમ્
તે યુવતીએ પિતાને જોયા પછી સંકોચથી તેમની પાસે ગઈ નહીં.
ઉવાચ પરમં કુદ્ધસ્તાં કન્યાં કામમોહિતામ્
પિતા અત્યંત ગુસ્સે થઈ, કામના વડે મોહિત થયેલી પુત્રીને કહ્યું.
સ્વયં સ્વયંવરો મોહાત્તસ્માત્કૃષ્ણા ભવિષ્યસિ
તમે મોહમાં આવી પોતે પતિ પસંદ કર્યો છે, તેથી હવે તારો રંગ કાળો થઈ જશે.
અયં તે નૃપતિર્ભર્ત્તા દુષ્ટરૂપો ભવિષ્યતિ
આ રાજા તારો પતિ રહેશે અને તેનો રૂપ પણ ખરાબ થઈ જશે.
ઇત્યુક્તા તત્ક્ષણાજ્જાતા સા કન્યા રૂપવર્જિતા 5.2.62.
આ રીતે પિતાએ કહ્યું અને તરત જ તે યુવતીનું સૌંદર્ય નાશ પામ્યું.
અથ પ્રસાદયામાસ સા કન્યા પિતરં તદા
પછી તે યુવતીએ પિતાને મનાવવા માટે વિનંતી શરૂ કરી.
અજ્ઞાનાચ્ચ કૃતં પાપં તાત ત્વં ક્ષંતુમર્હસિ
પપ્પા, અજ્ઞાનતાથી મેં પાપ કર્યું છે, તમે મને માફ કરો.
ન ચાહં પ્રાર્થિતા તેન મયાસૌ પ્રાર્થિતો નૃપઃ
મને તે રાજાએ માગી નહોતી, હું જ તેને માગવા ગઈ હતી.
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા સ વિપ્રોઽતિકૃપાન્વિતઃ
આ રીતે પુત્રીના શબ્દો સાંભળી, તે બ્રાહ્મણનું હૃદય દયા થી ભરાઈ ગયું.
નૈવ વાગનૃતં પુત્રિ યાવદદ્ય સ્મરામ્યહમ્
બેટી, આજ સુધી મને યાદ છે કે મેં ક્યારેય ખોટું બોલ્યું નથી.