સર્વબાધાવિનિર્મુક્તો ધનધાન્યસમન્વિતઃ સંપૂજ્યઃ સર્વલોકેષુ સૌભાગ્યેકનિધિર્ભવેત્
એવા લોકો બધા દુઃખોથી મુક્ત, ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ અને સર્વત્ર માન પામે છે; તેઓ એકમાત્ર સૌભાગ્યના ખજાનાં બની જાય છે.
|| જાયતે ભૂપતિર્લોકે સાર્વભૌમો વરાનને જાયતે દુર્ભગા નૈવ સૌભાગ્યેશ્વરદર્શનાત્
હે સુંદર મુખવાળી, દુનિયામાં સર્વે પર રાજ કરનાર રાજા જન્મે છે; અને સૌભાગ્યના સ્વામીના દર્શનથી ક્યારેય દુર્ભાગ્ય થતું નથી.
ન વૈધવ્યં ન ચ વ્યાધિર્નાકાલમરણં શ્રિયે
જ્યાં શ્રીનો આશીર્વાદ હોય, ત્યાં ન તો વૈધવ્ય આવે, ન રોગ થાય, ન અકાળમૃત્યુ થાય.
યથા લક્ષ્મીર્હરેર્નિત્યં સાવિત્રી બ્રહ્મણઃ સ્મૃતા તથા સા જાયતે નારી સૌભાગ્યેશ્વરદર્શનાત્
જેમ લક્ષ્મી હંમેશા હરિની ગણાય છે અને સાવિત્રી બ્રહ્માની, તેમ સૌભાગ્યના સ્વામીના દર્શનથી સ્ત્રી પણ એવી જ બને છે.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ 5.2.61.
હે દેવી, તને પાપ નાશક એ મહિમા કહ્યો.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિ લિંગમાહાત્મ્યે સૌભાગ્યેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના પંચમ અવંતિ ખંડના ચોર્યાસી લિંગમાહાત્મ્યમાં 'સૌભાગ્યેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન' નામે એકસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ રૂપવાઞ્જાયતે નરઃ
જેના માત્ર દર્શનથી માણસ સુંદર બની જાય છે,
પાદ્મકલ્પે મહાદેવિ પદ્મોનામ મહીપતિઃ પૃથિવ્યાશ્ચતુરંતાયા જાતો ધર્મરતો બલી
પદ્મયુગમાં, હે મહાદેવી, પદ્મ નામનો એક મહારાજા હતો, જે ચારેય દિશામાં જન્મેલો, ધર્મમાં રત અને બળવાન હતો.
સ કદાચિન્મહાબાહુઃ પ્રભૂતબલવાહનઃ
ક્યારેક એ મહાબાહુ, જે પાસે ઘણું બળ અને વાહનો હતા,
બિલ્વાર્કખદિરાકીર્ણં કપિત્થધવસંકુલમ્
બિલ્વ, અર્ક અને ખદિર વૃક્ષોથી ભરેલી, કપિથ અને ધવ વૃક્ષોથી ગૂંથાયેલી જગ્યા પર ગયો.
તત્ર વન્યસહસ્રાણિ હત્વા સબલવાહનઃ
ત્યાં તેણે હજારો જંગલી પ્રાણીઓનો શિકાર કર્યો અને પોતાની સેનાદળો સાથે આગળ વધ્યો.
એક એવોત્તમબલઃ ક્ષુત્પિપાસાસમન્વિતઃ। સ વનસ્યાંતમાસાદ્ય મહદારણ્યમાસદત્
એકલો, ઉત્તમ બળ ધરાવતો અને ભૂખ-તરસથી પીડાતો, તે જંગલના કાંઠે પહોંચ્યો અને વિશાળ વનખંડમાં પ્રવેશ્યો.
તચ્ચાપ્યતીત્ય નૃપતિર્દદર્શાશ્રમમુત્તમમ્
તે બધું પાર કરીને રાજાએ એક અતિ ઉત્તમ આશ્રમ જોયો.
પુષ્પિતૈઃ પાદપૈઃ કીર્ણમતીવ સુખશાદ્વલમ્
આ આશ્રમ ફૂલેલા વૃક્ષોથી છવાયેલો અને ખૂબ જ સુખદ, નરમ લીલીછમ ઘાસથી ભરેલો હતો.
શ્રુત્વાથ તં તથા શબ્દં કન્યા શ્રીરિવ રૂપિણી 5.2.62.
પછી, એ અવાજ સાંભળીને, લક્ષ્મી જેવી તેજસ્વી એક કન્યા દેખાઈ.
સા તં દૃષ્ટ્વૈવ રાજાનં પદ્મગર્ભસમુદ્ભવમ્
તે કન્યાએ કમળના ગર્ભમાંથી જન્મેલા રાજાને જોયો.
ઉવાચ સ્મયમાનાથ કિં કાર્યં ક્રિયતામિતિ
હસતાં તેણે કહ્યું: 'શું કામ કરું?'
દૃષ્ટ્વા ચૈવાનવદ્યાંગીં યથાવત્પ્રતિપૂજિતઃ
તે નિર્વિકાર રૂપાવતીને જોઈને અને યોગ્ય રીતે સન્માન પામી, રાજાએ પૂછ્યું,
ક્વ ગતો ભગવાન્ભદ્રે તન્મમાચક્ષ્વ શોભને હસંતી પ્રત્યુવાચેદં વાક્યં સમધુરાક્ષરમ્
'ભદ્રે, ભગવાન ક્યાં ગયા છે? મને કહો, સુંદરિ.' ત્યારે હસતાં તેણે મધુર વાણીમાં જવાબ આપ્યો.
કન્યાહં પૃથિવીપાલ કૌમારબ્રહ્મચારિણઃ
કન્યાએ કહ્યું: 'હું કન્યા છું, પૃથ્વીપાલ, અને કુમારીવ્રતનું પાલન કરું છું.'
સુતા કણ્વસ્ય મામેવં વિદ્ધિ ત્વં મનુજાધિપ
મને કણ્વની પુત્રી તરીકે જાણ, મનુષ્યોના રાજા.
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા નૃપેણોક્તં વરાનને
તેના શબ્દો સાંભળીને રાજાએ સુંદર મુખવાળી કન્યાને કહ્યું:
ભાર્યા મે ભવ સુશ્રોણિ બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે
'સુંદર કટિવાળી, તું મારી પત્ની બન. મને કહો, હું તારા માટે શું કરું?'
આહરામિ તવાદ્યાહં ભાર્યા મે ભવ શોભને વિવાહાનાં ચ રંભોરુ ગાંધર્વઃ શ્રેષ્ઠ ઉચ્યતે
'આજે હું તને અપનાવીશ; સુંદરિ, તું મારી પત્ની બન. લગ્નોમાં, સુકુમારી, ગાંધર્વ વિધિ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.'
નૃપસ્ય વચનં શ્રુત્વા કન્યા વચનમબ્રવીત્ 5.2.62.
રાજાના શબ્દો સાંભળીને કન્યાએ જવાબ આપ્યો:
તદર્થં માં સ્થિતં વિદ્ધિ ત્વયા મેઽપહૃતં મનઃ
'મને એ માટે અહીં જાણ; મારું મન તું જીતી લીધું છે.'
આત્મનો બંધુરાત્મૈવ ગતિરાત્મૈવ ચાત્મનઃ
'પોતે જ પોતાનો સગો છે, પોતે જ પોતાનું આશ્રય છે, અને પોતે જ પોતાનું ધ્યેય છે.'
સત્યં મે પ્રતિજાનીહિ દત્તમાત્માનમદ્ય મે
'મારે સત્ય વચન આપ, આજે તું તારો સર્વસ્વ મને આપ.'
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા પરિણીતા નૃપેણ હિ
આ રીતે તેણીના શબ્દો સાંભળી, રાજાએ તેણી સાથે લગ્ન કર્યા.
કામિતા સા નૃપેણેવ તતો ગંતું સમુદ્યતઃ
રાજાને પસંદ આવેલી તે યુવતી પછી વિદાય લેવા તૈયાર થઈ.