સંકલ્પાક્ષેપવિક્ષેપં કલ્પકાર્યપ્રવર્ત્તકમ્
ઇચ્છા અને વિચલન, અને સર્જન માટેનું પ્રેરણારૂપ કાર્ય—
ગિરીંદ્રતનયાનાથં ગિરીંદ્રશિખરાલયમ્
પર્વતકન્યાઓના સ્વામી, પર્વતની ટોચે વસે છે—
એવં સ્તુતોઽહં દૈત્યેન શૂલપ્રોતેન સુન્દરિ 5.2.51.
એવી રીતે દૈત્યે મને, ત્રિશૂળમાં ઘૂસાડેલા, સુંદરિ, સ્તુતિ કરી.
સ ચ શૂલવરો દેવિ મયા પ્રોક્તો મુદા તદા
અને એ ત્રિશૂળનું વરદાન, દેવી, મેં આનંદથી આપ્યું.
પરિતુષ્ટઃ પ્રયચ્છામિ પરમં સ્થાનમુત્તમમ્
પ્રસન્ન થઈને, હું તને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપું છું.
સંપ્રાપ્યં મામનારાધ્ય તથા વિધ્વસ્તકલ્મષૈઃ
જે મને ભજે છે અને જેમના પાપો સંપૂર્ણ નાશ પામ્યા છે, એ જ એ સ્થાન પામે છે.
યદિ પ્રસન્નો ભગવન્કરુણા મયિ તે યદિ દુષ્ટસંપર્કસંજાતમન્યત્પાતકમાત્મનઃ
જો ભગવાન પ્રસન્ન હોય અને તારી કૃપા મને મળે, તો દુષ્ટ સંગથી થયેલું બીજું પાપ પણ—
તતો મયા સમાદિષ્ટઃ કરુણાશ્લિષ્ટચેતસા
પછી, દયા ભરેલા હૃદયથી, મેં તેને આજ્ઞા આપી.
તત્રાસ્મત્પ્રાપ્તિદં લિંગં લોકાનુગ્રહકારકમ્
ત્યાં એ લિંગ છે, જે મને પ્રાપ્ત કરાવનાર અને જગતનું કલ્યાણ કરનાર છે—
મદીયં વચનં શ્રુત્વા સ જગામ ત્વરાન્વિતઃ
મારા વચન સાંભળી, તે ઝડપથી ચાલ્યો ગયો.
લિંગેન ચ પુનર્દૃષ્ટઃ શૂલઃ શંકરવલ્લભઃ
લિંગના દર્શનથી, ત્રિશૂળ ફરીથી દેખાયો, શંકરપ્રિય.
સ્નેહાત્સંશ્લેષિતોઽત્યર્થં પૃષ્ટસ્તુ કુશલં પુનઃ
પ્રેમથી તેને ખૂબ જ જોડાઈને, ફરીથી તેની ખેરખબર પૂછવામાં આવી.
પ્રભુણા પ્રેરિતોઽત્યર્થં શુદ્ધ્યર્થં ભવતોંતિકે અદ્યપ્રભૃતિ ભૂલોકે મન્નામ્ના ખ્યા તિમેષ્યસિ ।। 5.2.51.
પ્રભુએ ખૂબ જ પ્રેરણા આપી, તારી શુદ્ધિ માટે, આજે થી પૃથ્વી પર તું મારા નામે પ્રસિદ્ધ થશો.
તતો ભવિષ્યત્યધિકં દર્શનાત્તે વૃણોમ્યહમ્
હવે, તારા દર્શનથી વધુ લાભ થશે—હું તને આ વરદાન આપું છું.
તે પ્રાપ્સ્યંતિ ફલં સર્વંં યે ત્વાં દ્રક્ષ્યંતિ ભક્તિતઃ
જે લોકો ભક્તિપૂર્વક તને નિહાળશે, તેમને બધા ફળો મળશે.
યઃ કરિષ્યતિ તે પૂજાં ભક્તિયુક્તોઽપિ માનવઃ
જે કોઈ મનુષ્ય માત્ર ભક્તિથી પણ તારી પૂજા કરશે,
વિમાનવરમાસ્થાય કામગં રત્નભૂષિતમ્
તે રત્નોથી શોભાયમાન અને ઈચ્છિત સુખ આપતી દિવ્ય વિમાનમાં બેઠો રહેશે,
ત્વન્નામ યે ગ્રહીષ્યંતિ સર્વદા ભયપીડિતાઃ ન ભવિષ્યતિ ભીસ્તેષાં ઘોરસંસારસાગરે
જે લોકો હંમેશા ભયથી પીડાયને તું નામ લે છે, તેમને ભયાનક સંસાર સમુદ્રમાં ક્યારેય કોઈ ભય નહીં રહે.
યે ત્વાં દ્રક્ષ્યંતિ પુરુષા ભાવહીનાઃ પ્રસંગતઃ
પણ જે પુરુષો માત્ર આદતવશ અને ભાવ વિના તને જુએ છે,
ઇત્યુક્તં તેન શૂલેન લિંગમાશ્લિષ્ય યત્નતઃ
આ રીતે કહી, તેણે શૂળથી લિંગને સંભાળી પ્રેમથી વળગી પડ્યો.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, તારી પાપ નાશક શક્તિનું વર્ણન અહીં કર્યું છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે શૂલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના પંચમ અવંત્ય ખંડમાં ચોર્યાસી લિંગ મહાત્મ્યના શૂળેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન નામના એકાવનમા અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
ઓંકારેશ્વર ઇત્યાખ્યા યસ્યાસ્તિ ભુવનત્રયે
જેનું નામ ઓમકારેશ્વર છે, તે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.
પ્રાકૃતે કલ્પસંજ્ઞે તુ પ્રથમે પ્રથમં મયા
પ્રાકૃત કલ્પના પ્રથમ યુગમાં, સૌપ્રથમ મેં એવું કર્યું હતું.
તતઃ સ પુરુષો દિવ્યઃ કિં કરોમીત્યુપસ્થિતઃ
પછી એ દિવ્ય પુરુષ ઉપસ્થિત થયો અને પુછ્યું: 'હું શું કરું?'
નિર્વાણસ્યેવ દીપસ્ય ગતિસ્તસ્ય ન લક્ષિતા
જેમ દીવો બુઝાય પછી તેની ગતિ દેખાતી નથી, તેમ તેની અવસ્થા કોઈએ જાણી નહીં.
એવં ચિંતયતસ્તસ્ય ચતુર્મિત્યોત્થિતસ્તતઃ
એ રીતે વિચારી રહ્યો હતો ત્યારે, એમાંથી ચાર જણ ઉદ્ભવ્યા.
ઋગ્યજુઃસામનામા ચ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકઃ
જેનું નામ ઋગ, યજુઃ અને સામ છે, અને જે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ સ્વરૂપ છે,
ઓંકાર ઇતિ તસ્યાખ્યા મયા દતા પ્રસાદતઃ
મારી કૃપાથી મેં તેને ઓમકાર નામ આપ્યું.
હૃદયાત્તસ્ય દેવસ્ય વષટ્કારઃ સમુત્થિતઃ
તે દેવના હૃદયમાંથી 'વષટ્' ધ્વનિ ઉત્પન્ન થઈ.