ઇત્યુક્ત્વા પૂજયામાસ ભૂયો લિંગં શનૈશ્ચરઃ
આ રીતે કહીને શનૈશ્ચરે ફરીથી લિંગની પૂજા કરી.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, પાપ નાશક આ શક્તિનું વર્ણન મેં તને કર્યું છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે સ્થાવરેશ્વરમાહાત્મ્ય વર્ણનંનામ પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના પંચમ અવંત્યખંડમાં ચોર્યાસી લિંગમાહાત્મ્યના સ્થાવરેશ્વરમાહાત્મ્યના વર્ણનરૂપ પચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
દેવં શૂલેશ્વરં દેવિ સર્વ વ્યાધિવિનાશનમ્
હે દેવી, શૂળેશ્વર દેવ બધા રોગોનો નાશ કરે છે.
આદ્યે કલ્પે પ્રવૃત્તે ચ રાજ્યહેતોર્વરાનને દૈત્યાનામીશ્વરે જંભે દેવાનાં ચ શચીપતૌ
હે સુંદરમુખી, કલ્પના આરંભે રાજસત્તા માટે દૈત્યોમાં જંભા ઇશ્વર હતો અને દેવોમાં શચીપતિ રાજા હતો.
તતો દેવાઃ પરાભૂતા દૈત્યા વિજયિનોઽભવન્
પછી દેવતાઓ હારી ગયા અને દૈત્યો વિજેતા બન્યા.
સ દૂતો મામુવાચોચ્ચૈઃ સગર્વો દુષ્ટમાનસઃ
એ દૂત ગર્વભર્યા અને દુષ્ટ મનથી ઉંચે અવાજે મને કહેવા લાગ્યો.
ગૌરીં મે દેહિ પત્ન્યર્થં મંદરસ્ત્યજ્યતામયમ્
મને ગૌરીને પત્નિ તરીકે આપ અને મારા માટે મન્દર પર્વત છોડ.
ઉક્તોઽહં તેન દૂતેન ત્વયા સહ મહાગિરૌ
એ દૂતે મને કહ્યું, 'તમે અને હું મહાપર્વત પર—'
ગચ્છ દૂત મમાદેશાદંધકં બ્રૂહિ સત્વરમ્
દૂત, મારા આદેશે તું જલદી અંધકને જઈને કહેજે.
ઇત્યુક્તઃ પ્રયયૌ દૂતસ્તેનાખ્યાતં વચો મમ સમાયાતઃ સહામાત્યો બલેન ચતુરંગિણા
આ રીતે કહેતાં દૂત ગયો, તેણે મારા વચન પહોંચાડ્યા અને પોતાના અમાત્યો તથા ચતુરંગી સેના સાથે આવી પહોંચ્યો.
મયા સહ તતસ્તસ્ય ઘોરં યુદ્ધમભૂચ્ચિરમ્
પછી મારી સાથે તેનો ભયાનક યુદ્ધ લાંબો સમય સુધી ચાલ્યો.
તતઃ કુદ્ધોંઽધકો દેવિ રથાત્તસ્માદવપ્લુતઃ યુયુધે સ મહાદૈત્યઃ શૂલેન તાડિતો મયા 5.2.51.
પછી, હે દેવી, ક્રોધિત અંધક પોતાના રથમાંથી કૂદી પડ્યો; એ મહાદૈત્યને મેં શૂળથી ઘાયલ કર્યો છતાં એ લડતો રહ્યો.
મયા ધૃતોન્તરિક્ષે સ શૂલપ્રોતો મહાસુરઃ
મેં એ મહાસુરને શૂળે વીંધીને આકાશમાં અટકાવી દીધો.
સુસ્રાવ તસ્ય ગાત્રેભ્યઃ શોણિતોઘ સ્તતો મહાન્
એના શરીરમાંથી ઘન રક્તપ્રવાહ વહેવા લાગ્યો.
સંભૂતાઃ કોટિશો દેવિ તૈરહં પુનરર્દ્દિતઃ
હે દેવી, એ રક્તમાંથી કરોડો જન્મ્યા અને તેઓએ મને ફરીથી ઘેર્યો.
મયા ચોત્પાદિતા દુર્ગા રક્તદંતા સુભીષણા
મારે દુર્ગા ઊપજાવી હતી, લાલ દાંતવાળી અને બહુ ભયાનક.
તસ્મિન્પીતે તતો રક્તે નોત્તસ્થુર્દેવિ ચાપરે તેન શૂલવરેણૈવ તત્ક્ષણાન્નિધનં ગતાઃ
જ્યારે એ પીધું અને પછી લોહી પણ પીધું, દેવી, તો બીજાઓ ઊભા રહી શક્યા નહીં; એ જ ત્રિશૂળથી, એ જ ક્ષણે, તેઓ મરી ગયા.
સ મામુવાચ હૃષ્ટાત્મા કૃતાં જલિપુટોંઽધકઃ
પછી અંધકાએ આનંદિત હૃદયથી, હાથ જોડીને મને કહ્યું.
સ્વામિના નિહતશ્ચાહં કોઽન્યો ધન્યતરો હિ મત્
"પ્રભુએ જ મને માર્યો છે—મારા કરતાં વધુ ધન્ય બીજું કોણ હોઈ શકે?"
સંકલ્પાક્ષેપવિક્ષેપં કલ્પકાર્યપ્રવર્ત્તકમ્
ઇચ્છા અને વિચલન, અને સર્જન માટેનું પ્રેરણારૂપ કાર્ય—
ગિરીંદ્રતનયાનાથં ગિરીંદ્રશિખરાલયમ્
પર્વતકન્યાઓના સ્વામી, પર્વતની ટોચે વસે છે—
એવં સ્તુતોઽહં દૈત્યેન શૂલપ્રોતેન સુન્દરિ 5.2.51.
એવી રીતે દૈત્યે મને, ત્રિશૂળમાં ઘૂસાડેલા, સુંદરિ, સ્તુતિ કરી.
સ ચ શૂલવરો દેવિ મયા પ્રોક્તો મુદા તદા
અને એ ત્રિશૂળનું વરદાન, દેવી, મેં આનંદથી આપ્યું.
પરિતુષ્ટઃ પ્રયચ્છામિ પરમં સ્થાનમુત્તમમ્
પ્રસન્ન થઈને, હું તને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપું છું.
સંપ્રાપ્યં મામનારાધ્ય તથા વિધ્વસ્તકલ્મષૈઃ
જે મને ભજે છે અને જેમના પાપો સંપૂર્ણ નાશ પામ્યા છે, એ જ એ સ્થાન પામે છે.
યદિ પ્રસન્નો ભગવન્કરુણા મયિ તે યદિ દુષ્ટસંપર્કસંજાતમન્યત્પાતકમાત્મનઃ
જો ભગવાન પ્રસન્ન હોય અને તારી કૃપા મને મળે, તો દુષ્ટ સંગથી થયેલું બીજું પાપ પણ—
તતો મયા સમાદિષ્ટઃ કરુણાશ્લિષ્ટચેતસા
પછી, દયા ભરેલા હૃદયથી, મેં તેને આજ્ઞા આપી.
તત્રાસ્મત્પ્રાપ્તિદં લિંગં લોકાનુગ્રહકારકમ્
ત્યાં એ લિંગ છે, જે મને પ્રાપ્ત કરાવનાર અને જગતનું કલ્યાણ કરનાર છે—
મદીયં વચનં શ્રુત્વા સ જગામ ત્વરાન્વિતઃ
મારા વચન સાંભળી, તે ઝડપથી ચાલ્યો ગયો.