અતોઽવસ્થામિમાં પ્રાપ્તઃ કિં કુર્યામબલા યતઃ
હવે આવી સ્થિતિમાં આવી પહોંચી છું, તો બલહીન બનીને હું શું કરી શકું?
તદા હિતં તે વક્ષ્યામિ કુર્વે તદવિચારિતમ્
હવે હું તને જે હિતાવહ લાગે તે કહું છું અને વિચાર્યા વિના એ કરી પણ દઈશ.
યાવદાસ્યં ગતાસ્મ્યસ્ય યાવત્ખસ્થો ન ભૂમિગઃ
જ્યારે સુધી હું એની ચાંચમાં છું અને એ આકાશમાં છે, જમીન પર નથી આવ્યો—
ઇતિ પત્નીવચઃ શ્રુત્વા તથા સ કૃતવાન્ખગઃ
પત્નીના શબ્દો સાંભળીને, પંખીએ એમ જ કર્યું.
તેન ચીત્કરણેનાથ મુક્તા સા મુખસંપુટાત
પછી, એ રડવાથી, પત્ની એની ચાંચમાંથી મુક્ત થઈ ગઈ.
વિપદ્યપિ ચ પ્રાજ્ઞૈર્ન સંત્યાજ્યઃ ક્વચિદુદ્યમઃ
મુશ્કેલીમાં પણ, બુદ્ધિશાળાઓએ ક્યારેય પ્રયત્ન છોડવો નથી.
ક્વ ચ દ્વયોસ્તથાભૂતં દૂરે મોક્ષણમદ્ભુતમ્
ક્યાં એવા બંને માટે, દૂર સુધી, અદ્ભુત રીતે મુક્તિ મળે છે?
તસ્માદ્ભાગ્યાનુસારેણ ફલત્યેવ સદોદ્યમઃ
માટે, ભાગ્ય પ્રમાણે, સતત પ્રયત્ને ફળ જરૂર આપે છે.
અથ તૌ કાલયોગેન જંબૂમાર્ગે મૃતૌ તદા
પછી, સમયના સંયોગથી, એ બંને જાંબુ માર્ગે મૃત્યુ પામ્યા.
પુણ્યશેષે તદા જાતો ગંધર્વતનયઃ શુભઃ 5.2.45.
પુણ્ય બાકી હોવાથી, ત્યારે એક શુભ ગાંધીર્વપુત્ર જન્મ્યો.
અનેકવિદ્યાનિલયઃ કલાકૌશલભાજનમ્
એ અનેક પ્રકારની વિદ્યા અને કળામાં કુશળતા ધરાવતો થયો.
નિયમં ચાપિ જગ્રાહ વિજિતેદ્રિયમાનસઃ
એણે સંયમ અપનાવ્યો અને મનથી ઇન્દ્રિયોને જીત્યા.
પરયોષિત્સમાસક્તિરાયુઃ કીર્તિં ર્બલં સુખમ્
બીજાની પત્ની પ્રત્યે આસક્તિ જીવન, કીર્તિ, બળ અને સુખ બન્ને નષ્ટ કરે છે.
અપરં ચાપિ નિયમં સ શુચિષ્માન્સમાદદે
એ શુદ્ધ મનવાળો હતો અને એણે બીજું પણ સંયમ અપનાવ્યો.
સમસ્તપુણ્યનિલયઃ સમસ્તાર્થપ્રકાશકઃ
તે સર્વે પુણ્યનું નિવાસસ્થાન છે અને સર્વે હિતનું પ્રકાશક છે.
યાવચ્છરીરં નિરુજં યાવન્નેદ્રિયવિપ્લવઃ
જ્યાં સુધી શરીર રોગમુક્ત છે અને ઇન્દ્રિયો સ્થિર છે,
ઇત્થં મંદારદામિઃ સ કાશ્યાં પરિમલાલયઃ
એ રીતે, મન્દારદામી, જેની સુગંધ કાશીમાં વ્યાપી છે,
પારાવત્યપિ સંજાતા રત્નદીપસ્ય મંદિરે
તે પારાવતીમાં પણ જન્મી હતી, રત્નદીપના મહેલમાં.
સમસ્તનાગકન્યાનાં રૂપશીલકલાગુણૈઃ
બધી નાગકન્યાઓમાં રૂપ, સ્વભાવ, કળા અને ગુણોમાં,
તસ્યાઃ સખીદ્વયં ચાસીદેકા નામ્ના પ્રભાવતી 5.2.45.
તેણી પાસે બે સખીઓ હતી; એકનું નામ પ્રભાવતી હતું.
સ્વદેહાદનપાયિન્યૌ છાયાકાંતી યથા તથા
એ બંને તેની સાથે હંમેશાં રહી, જેમ છાંયો અને તેજ શરીરથી કદી જુદાં પડતાં નથી.
સા તુ બાલ્યે વ્યતિક્રાંતે કિંચિદુદ્ભિન્નયૌવના
જ્યારે બાળપણ વીતી ગયું અને યુવાનીની શરૂઆત થવા લાગી,
પિતસ્ત્રિલોચનં કાશ્યામર્ચયિત્વા દિનેદિને
તેણીનો પિતા, ત્રિનેત્રધારી, દરરોજ કાશીનું પૂજન કરતો હતો.
એવં નાગકુમારી સા સખીદ્વયસમન્વિતા
એ રીતે, નાગકન્યા પોતાની બે સખીઓ સાથે હતી,
માં પ્રત્યગ્રૈઃ સુકુસુમૈઃ સુશુભૈરિ ષ્ટગંધિભિઃ
મને તાજા, સુંદર અને સુગંધિત ફૂલો અર્પણ કરીને સન્માન આપ્યો.
તિસ્રોઽપિ ગીતં ગાયંતિ લલિતં ચૈવ સુસ્વરમ્
બધી ત્રણેયે મીઠા અને સુમધુર ગીતો ગાતા.
વીણાવેણુમૃદંગાંશ્ચ લયતાલવિચક્ષણાઃ
તેઓ લય અને તાલમાં નિપુણ હતા અને વીણા, વાંસળી તથા મૃદંગ વગાડતા.
ઇત્થમારાધયંતીશં તિસ્રો નાગકુમારિકાઃ
આ રીતે, ત્રણેય નાગકન્યાઓએ ભગવાનની આરાધના કરી.
પ્રાતશ્ચતુર્થ્યાં તાઃ સ્નાત્વા તીર્થે પિલિપિલે શુભે
ચોથના દિવસે સવારે, તેઓ શુભ પિલિપિલા તીર્થે સ્નાન કરવા ગયા.
સુપ્તાસુ તાસુ સ શિવસ્ત્રિનેત્રઃ શશિભૂષણઃ 5.2.45.
જ્યારે તેઓ ઊંઘી રહી હતી, ત્યારે ત્રિનેત્રધારી, ચંદ્રમાથી શોભતા શિવ પ્રગટ થયા.