સોઽપિ ક્ષેમઃ સુગતિના યશસા સહ વાંછ્યતે
એ સુખ, સારા ભાગ્ય અને યશ સાથે, પણ દરેકને ઇચ્છનીય છે.
તદ્યશઃ પ્રાપ્યતે પુંભિર્નીતિમાર્ગં પ્રવર્તિભિઃ ન વ્રજિષ્યસિ ચેત્પ્રાતસ્તતો માં સંસ્મરિષ્યસિ
એ યશ એ લોકો મેળવે છે, જે નીતિનો માર્ગ પાળે છે; જો તું સવાર સુધી નહીં જાય, તો પછી તું મને યાદ કરશે.
ઇત્યુક્તોઽપિ સ વૈ પત્ન્યા પારાવત્યા સુમેધયા
આ રીતે બુદ્ધિશાળી પત્ની પારોવતીએ કહ્યું છતાંય,
અથોષસિ સમાગત્ય શ્યેનેન બલિના તદા
પછી સવારે, શક્તિશાળી શ્યેન પક્ષી ત્યાં આવ્યો.
દિનાનિ કતિચિત્તત્રાતિષ્ઠચ્છયેનો મહાબલઃ
મહાબળવાન શ્યેન ત્યાં થોડા દિવસ રહ્યો.
કિં વા યુધ્યસ્વ દુર્બુદ્ધે કિં વા નિર્યાહિ મે ગિરા વિધિરેવ હિ સાહાય્યં ન કુર્યાત્તવ નોદિતમ્
દુર્બુદ્ધિ, તો લડી લે અથવા મારી વાત સાંભળી બહાર નીકળી જા; કારણ કે માત્ર ભાગ્ય જ સાથ આપે છે, બોલવાથી કંઈ થતું નથી.
ઇત્થં શ્યેનેન સ પ્રોક્તઃ પત્ન્યા સ સહિતઃ ખગઃ
હવે, શ્યેનના શબ્દો સાંભળીને, પંખી પોતાની પત્ની સાથે હતો.
ક્ષુધિતસ્તૃષિતઃ સોઽથ શ્યેનેન બલિના ધૃતઃ
પછી, ભૂખ્યા અને તરસ્યા પંખીને, શક્તિશાળી શ્યેને પકડી લીધો.
તાવાદાયોડ્ડયાંચક્રે શ્યેનો વ્યોમનિ સત્વરમ્
શ્યેને બંનેને ઝડપથી આકાશમાં ઉંચે લઈ ગયો.
અથ પત્ન્યા કલરવઃ પ્રોક્તસ્તત્ર સુમેધયા 5.2.45.
એ સમયે, ત્યાં, બુદ્ધિશાળી પત્નીએ દુઃખભર્યો રડવાનો અવાજ કર્યો.
અતોઽવસ્થામિમાં પ્રાપ્તઃ કિં કુર્યામબલા યતઃ
હવે આવી સ્થિતિમાં આવી પહોંચી છું, તો બલહીન બનીને હું શું કરી શકું?
તદા હિતં તે વક્ષ્યામિ કુર્વે તદવિચારિતમ્
હવે હું તને જે હિતાવહ લાગે તે કહું છું અને વિચાર્યા વિના એ કરી પણ દઈશ.
યાવદાસ્યં ગતાસ્મ્યસ્ય યાવત્ખસ્થો ન ભૂમિગઃ
જ્યારે સુધી હું એની ચાંચમાં છું અને એ આકાશમાં છે, જમીન પર નથી આવ્યો—
ઇતિ પત્નીવચઃ શ્રુત્વા તથા સ કૃતવાન્ખગઃ
પત્નીના શબ્દો સાંભળીને, પંખીએ એમ જ કર્યું.
તેન ચીત્કરણેનાથ મુક્તા સા મુખસંપુટાત
પછી, એ રડવાથી, પત્ની એની ચાંચમાંથી મુક્ત થઈ ગઈ.
વિપદ્યપિ ચ પ્રાજ્ઞૈર્ન સંત્યાજ્યઃ ક્વચિદુદ્યમઃ
મુશ્કેલીમાં પણ, બુદ્ધિશાળાઓએ ક્યારેય પ્રયત્ન છોડવો નથી.
ક્વ ચ દ્વયોસ્તથાભૂતં દૂરે મોક્ષણમદ્ભુતમ્
ક્યાં એવા બંને માટે, દૂર સુધી, અદ્ભુત રીતે મુક્તિ મળે છે?
તસ્માદ્ભાગ્યાનુસારેણ ફલત્યેવ સદોદ્યમઃ
માટે, ભાગ્ય પ્રમાણે, સતત પ્રયત્ને ફળ જરૂર આપે છે.
અથ તૌ કાલયોગેન જંબૂમાર્ગે મૃતૌ તદા
પછી, સમયના સંયોગથી, એ બંને જાંબુ માર્ગે મૃત્યુ પામ્યા.
પુણ્યશેષે તદા જાતો ગંધર્વતનયઃ શુભઃ 5.2.45.
પુણ્ય બાકી હોવાથી, ત્યારે એક શુભ ગાંધીર્વપુત્ર જન્મ્યો.
અનેકવિદ્યાનિલયઃ કલાકૌશલભાજનમ્
એ અનેક પ્રકારની વિદ્યા અને કળામાં કુશળતા ધરાવતો થયો.
નિયમં ચાપિ જગ્રાહ વિજિતેદ્રિયમાનસઃ
એણે સંયમ અપનાવ્યો અને મનથી ઇન્દ્રિયોને જીત્યા.
પરયોષિત્સમાસક્તિરાયુઃ કીર્તિં ર્બલં સુખમ્
બીજાની પત્ની પ્રત્યે આસક્તિ જીવન, કીર્તિ, બળ અને સુખ બન્ને નષ્ટ કરે છે.
અપરં ચાપિ નિયમં સ શુચિષ્માન્સમાદદે
એ શુદ્ધ મનવાળો હતો અને એણે બીજું પણ સંયમ અપનાવ્યો.
સમસ્તપુણ્યનિલયઃ સમસ્તાર્થપ્રકાશકઃ
તે સર્વે પુણ્યનું નિવાસસ્થાન છે અને સર્વે હિતનું પ્રકાશક છે.
યાવચ્છરીરં નિરુજં યાવન્નેદ્રિયવિપ્લવઃ
જ્યાં સુધી શરીર રોગમુક્ત છે અને ઇન્દ્રિયો સ્થિર છે,
ઇત્થં મંદારદામિઃ સ કાશ્યાં પરિમલાલયઃ
એ રીતે, મન્દારદામી, જેની સુગંધ કાશીમાં વ્યાપી છે,
પારાવત્યપિ સંજાતા રત્નદીપસ્ય મંદિરે
તે પારાવતીમાં પણ જન્મી હતી, રત્નદીપના મહેલમાં.
સમસ્તનાગકન્યાનાં રૂપશીલકલાગુણૈઃ
બધી નાગકન્યાઓમાં રૂપ, સ્વભાવ, કળા અને ગુણોમાં,
તસ્યાઃ સખીદ્વયં ચાસીદેકા નામ્ના પ્રભાવતી 5.2.45.
તેણી પાસે બે સખીઓ હતી; એકનું નામ પ્રભાવતી હતું.