ઇતિ દુર્ગે બલં શંસઞ્છ્યેનો રોષારુણેક્ષણઃ
આ રીતે કિલ્લામાં, ગુસ્સેથી લાલ આંખોવાળો શ્યેન પોતાની તાકાત બતાવી.
અથ પારાવતી દક્ષા વિપક્ષક્ષપણેક્ષણમ્ 5.2.45.
પછી, શત્રુઓને નષ્ટ કરનાર નજરવાળી, બુદ્ધિશાળી પારાવતી બોલી.
તવ દૃગ્વિષયં પ્રાપ્તઃ શ્યેનોઽયં પ્રબલો રિપુઃ
આ શક્તિશાળી શ્યેન, તારો દુશ્મન, હવે તારી નજરમાં આવી ગયો છે.
સ ચ તદ્વાક્યમાકર્ણ્ય પારાવત્યાશ્ચ સત્પતિઃ
પારાવતીના એ શબ્દો સાંભળી, તેના પતિએ પણ ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યું.
પારાવત ઉવાચ કતિ નામ ન સંતીહ સુભગે વ્યોમચારિણઃ
પારાવત બોલ્યા: સુભાગ્યવતી, આકાશમાં ઉડનારા અહીં કેટલાય છે?
કતિ ચૈવ ન પશ્યંતિ નૌ સુખસ્થાવિહ પ્રિયે
અને કેટલાય એવા છે, જેઓ અહીં આનંદથી રહેલા આપણને જોઈ શકતા નથી, પ્રિયે?
ઇત્થં પારાવતવરાચ્છુત્વા પારાવતી વચઃ
પારાવતના શબ્દો સાંભળી, પારાવતીએ પણ જવાબ આપ્યો.
હિતવત્યોપદિશ્યાપિ પ્રિયં પ્રિયચિકીર્ષયા
પ્રિયના હિત માટે, અને તેને પ્રસન્ન કરવા ઈચ્છી, તેણે સારી સલાહ આપી.
અન્યેદ્યુરપ્યથાયાતઃ શ્યેનઃ પશ્યન્સ દંપતી
બીજે દિવસે પણ, શ્યેન ફરી આવ્યો અને એ dampati ને જોઈ લીધા.
અથ મંડલગત્યા સ પ્રાસાદં પરિતો ભ્રમન્
પછી, ગોળ ગોળ ફરતો, એ મહેલની આસપાસ ઉડતો રહ્યો.
તસ્યા વાક્યં સમાકર્ણ્ય પુનઃ કલરવોઽબ્રવીત્ 5.2.45.
એના શબ્દો સાંભળી, તેણે ફરી એક ઉંચો અવાજ કર્યો.
દુર્ગં ચ સ્વર્ગતુલ્યં મે યત્ર નાસ્ત્યરિતો ભયમ્
મારા માટે આ કિલ્લો તો સ્વર્ગ જેવો છે, જ્યાંથી મને કોઈ ભય નથી.
પ્રડીનોડ્ડીનસંડીનકાંડવ્યાંડકપાટિકા
અહીં બધે ઘોસલા, ઈંડા, બાળકો અને ઈંડાની છાલકીઓ છૂટેલી છે.
યથૈતાસુ હિ કૌશલ્યં મયિ વર્ત્તતિ ચ પ્રિયે સુખેન તિષ્ઠ કા ચિંચા મયિ જીવતિ તે પ્રિયે
જેમ આ બધામાં કુશળતા છે, તેમ મારી અંદર પણ છે, પ્રિયે. ચિંચા, હું જીવતો હોઉં ત્યાં સુધી તું આનંદથી જીવ, પ્રિયે.
ઇતિ તદ્વચનં શ્રુત્વા આસ્થિતા મૂકવત્સતી કિયદંતરમાસાદ્ય ઉપવિષ્ટોઽતિહૃષ્ટવત્।। આયામાંતે ચ સ સ્થિત્વા તત્કુલાયકુલસ્ય ચ
એના શબ્દો સાંભળી, સતી મૌન રહી ગઈ. થોડું દૂર જઈ, એ ખૂબ ખુશીથી બેઠો. નજીક આવી, એ ત્યાં ઊભો રહ્યો અને પોતાના કુટુંબના ઘોસલાને પણ જોયું.
પુનઃ શ્યેનો વિનિર્યાતઃ સાપિ કાંતાઽબ્રવીત્પુનઃ
ફરી શ્યેન બહાર ગયો, અને પ્રિયાએ ફરી બોલી.
અસૌ ક્રૂરોઽતિનિકટમુપવિષ્ટોઽતિહૃષ્ટવત્
એ ક્રૂર શ્યેન બહુ નજીક આવી, ખૂબ ખુશીથી બેઠો.
મૃગાક્ષીણાં સ્વભાવોયં પ્રાયશો ભીરુવૃત્તયઃ
હરણ જેવી આંખવાળી સ્ત્રીઓનો સ્વભાવ એવો જ હોય છે—મોટાભાગે, એ ડરપોક હોય છે.
તયોરભિમુખં તત્ર સ્થિતો યામદ્વયાવધિ
ત્યાં એ બંને સામે જોઈને, રાતના બીજા પ્રહર સુધી ઊભો રહ્યો.
ગતેથ શકુનૌ તસ્મિન્સા બભાષે વિહંગમમ્ 5.2.45.
જ્યારે એ બે પક્ષીઓ ત્યાંથી ઉડી ગયા, ત્યારે તેણીએ બીજા પક્ષીને કહ્યું.
પુનર્દૃષ્ટે પ્રણષ્ટઃ સ્યાદાવાસશ્ચ સુખં પ્રિય
પ્રિય, જો કોઈ ગુમ થઈ જાય પછી ફરી મળે, તો ઘર અને સુખ પાછું મળે છે.
સ કિં સ્વદેશરાગેણ નાશં પ્રાપ્નોતિ બુદ્ધિમાન્
શાણો માણસ પોતાના દેશપ્રેમમાં ક્યારેક વિનાશ પામતો નથી શું?
સ પંગુર્ના શમાપ્નોતિ કૂલસ્થિત ઇવ દ્રુમઃ
જે લંગડો છે, તેને પણ શાંતિ મળતી નથી, જેમ કે કિનારે ઊભેલો વૃક્ષ.
તાં વાક્યં પુનરપ્યાહ પ્રિયે મા ભૈઃ ખગાર્દિતા
પછી એણે ફરી કહ્યું: 'પ્રિયે, ડરતી નહી, દુઃખી પક્ષી.'
તદ્દ્વારદેશમાસાદ્ય સાયં યાવત્સ્થિતોઽચલઃ
એ સ્થળના દ્વાર પાસે પહોંચીને, એ સાંજ સુધી અડગ ઊભો રહ્યો.
કુલાયાદ્બાહ્યમાગત્યોવાચ પારાવતી પતિમ્
ગૂફા બહાર આવીને, સ્ત્રી પારોવતીએ પોતાના પતિને કહ્યું.
યાવત્તાવદ્વિનિર્યાહિ ત્યક્ત્વા મામપિ શંસિનીમ્
હવે તું બહાર નીકળી જા, મને પણ, જે તને ચેતવી રહી છું, છોડી દે.
પુનર્દારાઃ પુનઃ પુત્રાઃ પુનર્વસુ પુનર્ગૃહમ્
પત્ની ફરી મળે છે, પુત્રો પાછા મળે છે, ધન અને ઘર પણ પાછું મળે છે.
તદા સર્વં હરિશ્ચંદ્રભૂપતેરિવ લભ્યતે
પછી બધું પાછું મળે છે, જેમ હરિશ્ચંદ્ર રાજાને મળ્યું હતું.
ધર્માર્થકામમોક્ષાણામયમાત્માર્જકઃ પરઃ 5.2.45.
જે ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે, એ સાચે જ સર્વોત્તમ ફળ પામે છે.