લિંગસ્યાન્યપ્રદેશાત્તુ વાયુઃ સમભવન્મહાન્
લિંગના બીજા ભાગમાંથી મોટો પવન ઉઠ્યો.
સધૂમા સમભૂજ્જ્વાલા લિંગસ્યાન્ય પ્રદેશતઃ
લિંગના બીજા ભાગમાંથી ધૂમ્ર સાથે જ્વાળા પ્રગટાઈ.
એવમત્યદ્ભુતં દૃષ્ટ્વા વર્દ્ધમાનં સમંતતઃ
આ રીતે ચારે બાજુ વધતું એ અતિ આશ્ચર્યજનક દૃશ્ય જોઈને,
ગ્રહાશ્ચ વિહ્વલા જાતા ધૂમેનાકુલિતે ન્દ્રિયાઃ
ગ્રહો ગભરાઈ ગયા અને ધૂમ્રથી તેમના ઇન્દ્રિયો વ્યાકુળ થઈ ગયા.
નમોનમો રૂપનિરાશ્રયાય જલસ્વરૂપાય નમો નમસ્તે
હું સતત નમસ્કાર કરું છું, એ આપને, જે દરેક રૂપથી પર છે, અને જેઓનું સ્વરૂપ જળ છે; આપને ફરીથી નમસ્કાર.
ઇતિ સ્તુતો યદા દેવિ ગ્રહૈઃ ક્રૂરૈસ્તદા પ્રિયે
હે પ્રિયે, જ્યારે ક્રૂર ગ્રહોએ આપની સ્તુતિ કરી ત્યારે—
ભસ્મધૂસરસર્વાંગો ભોગિભોગાંગદોજ્જ્વલઃ ઉવાચ ચૈતાન્પ્રણતાન્ગ્રહાન્કંપિતક ન્ધરાન
જેની આખી કાયાં ભસ્મથી ઢંકાયેલી હતી અને ચમકતા સાપોના આભૂષણોથી શોભતા હતા, એણે કમનસીબ ગ્રહોને, જેમના ગળા ધ્રૂજતા હતા અને જેમણે વંદન કર્યું હતું, એમ કહ્યું—
કિં વા કામં મનોઽભીષ્ટં ભવદ્ભ્યો યદ્દદામ્યહમ્
તમારા મનમાં જે ઈચ્છા હોય, તે કહો; હું જે પણ ઈચ્છો છો, તે આપું છું.
ભવદ્ભ્યો લોકતુષ્ટ્યર્થં દર્શનં હિ દદામ્યહમ્
તમારી અને સમગ્ર જગતની પ્રસન્નતા માટે, હું તમારે માટે પ્રગટ થાઉં છું.
યદિ દેયો વરો દેવ યદિ તુષ્ટોઽસિ શંકર તથા કુરુ મહાદેવ તેન તૃપ્તિર્ભવિષ્યતિ ।। 5.2.44.
હે મહાદેવ, જો આપ પ્રસન્ન હો અને કોઈ વરદાન આપવું હોય, તો આપ આપો; એથી અમને સંતોષ મળશે.
એવં ભવિષ્યતીત્યુક્ત્વા મેઘં ચોત્તરમુક્તવાન્
'એવું જ થશે' એમ કહીને, તેણે ઉત્તર નામના મેઘને સંબોધન કર્યું.
તચ્છ્રુત્વા વચનં તત્ર હ્યુત્તરઃ પ્રાહ હર્ષિતઃ
આ શબ્દો સાંભળી, ઉત્તર મેઘ આનંદથી બોલ્યો—
યદાસ્માકં મહાબાધાં કદા કોપિ કરિષ્યતિ
જ્યારે પણ કોઈ અમને મોટી મુશ્કેલી આપશે—
રક્ષા કાર્યા ચ મેઘાનાં રક્ષણીયાસ્ત્વયા વયમ્
ત્યારે મેઘોની રક્ષા કરવી, અમારે તમારે રક્ષણ જોઈએ.
અદ્યપ્રભૃતિ તે નામ્ના ખ્યાતિં યાસ્યામિ ભૂતલે.
આજે પછી, હું ધરતી પર તમારું નામ લઈને પ્રસિદ્ધ થઈશ.
યે માં સંપૂજયિષ્યંતિ ભક્ત્યા પરમયા યુતાઃ
જે લોકો શ્રદ્ધાપૂર્વક મને ભક્તિથી પૂજે છે—
પશ્યંતિ પ્રયતા યે માં કૃત્વા નિયમપૂર્વકમ્
અને જે લોકો નિયમથી પ્રયત્નપૂર્વક મને દર્શન કરે છે—
આરૂઢાઃ સૂર્યસંકાશૈર્વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ
તેમને સૂર્ય જેવી તેજસ્વી અને સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરતી વિમાનોમાં બેસવાની પ્રાપ્તિ થાય છે.
નૃત્ય વાદિત્રનિર્ઘુષ્ટૈરુત્કટધ્વનિનાદિતૈઃ
નૃત્ય અને વાદ્યના ગુંજતા અવાજ સાથે, જોરદાર ધ્વનિથી ગુંજતા—
પ્રસંગાદ્ભક્તિહીનોઽપિ યો માં પશ્યત્યશાઠ્યતઃ 5.2.44.
જેને ભક્તિ ન હોય, પણ જે કોઈ નિષ્કપટપણે, સંગથી મને જુએ છે—
સ્મરિષ્યતિ ચ યો નિત્યં પ્રભાતે ચોત્તરેશ્વરમ્
અને જે વ્યક્તિ દરરોજ સવારે ઉત્તરેશ્વરનું સ્મરણ કરે છે—
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, આ એ પ્રભાવ છે જે મેં તમને કહ્યો, જે પાપનો નાશ કરે છે.
શ્રીદેવદેવ ઉવાચ । યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સર્વસિદ્ધિરવાપ્યતે
શ્રીદેવદેવ બોલ્યા: જેને માત્ર જોવાથી જ સર્વે સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે.
ઇતિહાસમિહાસીદ્યત્પીઠે વિરજસંજ્ઞકે
આ એ જ પ્રાચીન વાર્તા છે, જે વિરજ નામના પીઠ પર બની હતી.
નાનાભંગિગવાક્ષાઢ્યે રત્નસાનાવિવાપરે
તે સ્થળે અનેક પ્રકારની ખિડકીઓ અને વાંકડા દરવાજા હતા, જેમ કે રત્નોથી શોભતા પર્વતો હોય.
પાર્વણેન શશાંકેન ખેદાદિવ સમાસિતે
પૂર્ણચંદ્રની કિરણોથી તે સ્થાન જાણે પોતે જ પ્રકાશથી થાકી ગયું હોય એમ શોભતું હતું.
પ્રાતઃ સાયં ચ મધ્યાહ્ને કુર્વ ન્નિત્યપ્રદક્ષિણમ્
સવાર, સાંજ અને મધ્યાહ્ને, ત્યાં હંમેશા પરિક્રમા કરવી જોઈએ.
રજઃપ્રાસાદસંલગ્નં દૂરીકુર્વદ્દિશો દશ ત્રિવિષ્ટપેતિ ચ તથા તયોઃ કર્ણાતિથીભવેત્
પ્રાસાદ પર લાગેલું ધૂળ દશ દિશાઓને દૂર કરી દે છે, તેથી તેને ત્રિવિષ્ટપ કહે છે; અને જે તે વિષે સાંભળે છે, તે કાન માટે મહેમાન બને છે.
ચતુર્વિધાનિ વાદ્યાનિ શંભુપ્રીતિકરાણ્યલમ્
ચાર પ્રકારના વાદ્યો ત્યાં સતત વાગે છે, જે શંભુને પ્રિય છે.
મંગલારાત્રિકજ્યોતિસ્ત્રિસંધ્યં પક્ષિણોસ્તયોઃ
મંગળ આરતીના દીવા અને ત્રણ વખતની સંધ્યા વિધિ એ બે પક્ષીઓ માટે થાય છે.