યસ્ય દર્શનમાત્રેણ જાયતે સર્વસંપદઃ
જેનું માત્ર દર્શનથી સર્વસંપત્તિ મળે છે.
આદિકલ્પે પુરા જાતો વક્રાંગો લોહિતચ્છવિઃ મયા ધૃતો ધરણ્યાં સ વિખ્યાતો ભૂમિપુત્રકઃ
આદિકલ્પમાં, પ્રાચીનકાળે, વક્ર અંગ અને લાલ ચામડીવાળો તે જન્મ્યો હતો; મેં તેને ધરતી પર ધારણ કર્યો અને તે ભૂમિપુત્રક તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
જાતમાત્રે સુતે તસ્મિન્મહાકાયે ભયાવહે
જેમજ એ પુત્ર જન્મ્યો, તેમજ તેનું વિશાળ અને ભયાનક રૂપ હતું.
ક્ષોભં ગતાઃ સમુદ્રાશ્ચ ચેલુશ્ચ ધરણીધરાઃ
સમુદ્રો ઉથલ્યા અને ધરતીના પર્વતો કંપી ઉઠ્યા.
ઋષયો વાલખિલ્યાશ્ચ દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ
ઋષિઓ, વાલખિલ્ય મુનિઓ અને ઇન્દ્ર સહિત દેવતાઓ,
સોચ્છ્વાઁસાઃ કથયામાસુર્નમસ્કૃત્ય પિતામહમ્
પિતામહને વંદન કરીને, શ્વાસ અટકી ગયો હોય એમ બોલવા લાગ્યા.
હરગાત્રોદ્ભવેનૈવ જાતમાત્રેણ લીલયા
હરાના અંગમાંથી જન્મેલા અને તેની લીલાથી,
તચ્છ્રુત્વા વચનં તેષાં બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ
તેમના વચન સાંભળી, લોકપિતામહ બ્રહ્માજીએ,
મયા પૃષ્ટાસ્તુ તે સર્વે કિમર્થં ભયવિહ્વલાઃ
મેં બધાને પૂછ્યું કે, 'તમને શા માટે ડર લાગ્યો છે?'
તૈઃ સર્વં કથિતં દેવિ મમાગ્રે ભયવિહ્વલૈઃ પીડિતં ભક્ષિતં ચૈવ સદેવાસુરમાનવમ્ ।। 5.2.43.
હે દેવી, તેઓ ડરીને કાંપતા હતા અને મને બધું કહી દીધું—દેવ, અસુર અને માનવો સૌ દુઃખી થયા અને ભક્ષિત થયા છે.
ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા ક્ષેમાર્થં કૃપયા મયા
તેમના વચન સાંભળી, દયા કરીને મેં તેમના કલ્યાણ માટે કાર્ય કર્યું.
આદેશો દીયતાં દેવ કિં કરોમીત્યુવાચ સઃ
તેણે કહ્યું, 'હે દેવ, આદેશ આપો—હું શું કરું?'
મમાંગાદ્રજસા જાતસ્તેનાંગારક ઉચ્યસે
મારા અંગના ધૂળમાંથી તું જન્મ્યો છે, તેથી તને અંગારક કહે છે.
ઇદાનીં વક્રતાં યાતો વક્રસ્ત્વં ગીયસે બુધૈઃ આહારેણ વિના દેવ કથં તૃપ્તિર્ભવિષ્યતિ
હવે તું વક્ર માર્ગે ગયો છે, તેથી વિદ્વાનો તને વક્ર કહે છે; હે દેવ, ખોરાક વિના તને કેવી રીતે સંતોષ મળશે?
તસ્માન્મે દેહિ સુસ્થાનમાધિપત્યં ચ દેહિ મે
એથી મને સારું સ્થાન અને અધિકાર આપો.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પુત્રોઽયં મમ વલ્લભઃ
તેણા વચન સાંભળી, મેં વિચાર્યું—'આ તો મારો પ્રિય પુત્ર છે.'
ઇતિ સંચિન્ત્ય મનસા સ્મૃતં સ્થાનં મયોત્તમમ્
આ રીતે મનમાં વિચાર કરીને, મેં શ્રેષ્ઠ સ્થાન યાદ કર્યું.
દત્તં પુત્ર મયા સ્થાનં મહાકાલવનોત્તમે
પુત્ર, મેં તને મહાકાલવનના શ્રેષ્ઠ સ્થાનમાં સ્થાન આપ્યું.
ખગર્તા ચૈવ શિપ્રા ચ સંગમસ્તત્ર વિદ્યતે
ત્યાં ખગર્તા અને શિપ્રા નદીઓનું સંગમ છે.
યદા મયા ધૃતા ગંગા તદા સા ચન્દ્રમણ્ડલાત્ 5.2.43.
જ્યારે મેં ગંગાને ધારણ કરી, ત્યારે તે ચંદ્રમંડળમાંથી આવી.
ખગર્તેતિ ચ વિખ્યાતા ખાદ્ભ્રષ્ટા પ્રાપતત્ક્ષિતૌ
તેને ખગર્તા કહે છે, કારણ કે તે આકાશમાંથી પડીને ધરા પર આવી.
લિંગમૂર્તિરહં પુત્ર તિષ્ઠામિ સુરપૂજિતઃ
પુત્ર, હું લિંગરૂપે ત્યાં દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત રહીશ.
પૂજિતોઽહં ત્વયા તત્ર સંગમે લોકપૂજિતે
એ પવિત્ર સંગમ પર, જે સમગ્ર જગતમાં પૂજનીય છે, તું મને ભક્તિપૂર્વક પૂજ્યો છે.
મધ્યે ગ્રહાણાં સર્વેષામાધિપત્યં મયા તવ
બધા ગ્રહોમાં તારે અધિપત્ય આપ્યું છે.
પૂજાં પ્રાપ્સ્યસિ તત્રૈવ ગ્રહમધ્યે વ્યવસ્થિતઃ
તુ ત્યાં ગ્રહોમાં સ્થિત રહીને પૂજા પ્રાપ્ત કરેશે.
ત્વામુદ્દિશ્ય કરિષ્યંતિ પૂજાં શાંતિં સદક્ષિણામ્
લોકો તારી માટે પૂજા કરશે, શાંતિ માટે વિધિ અને દક્ષિણાસહીત.
વારશ્ચૈકશ્ચ તે દત્તો મંગલાર્થં મયા તવ તૈલાભ્યંગં કરિષ્યંતિ ન ચ પ્રાપ્સ્યંતિ તે બલમ્
મારા દ્વારા તને શુભ માટે એક દિવસ આપ્યો છે; લોકો તને તેલથી અંજન કરશે, પણ તારી શક્તિ તેમને મળશે નહીં.
ઇત્યુક્તસ્તુ મયા દેવિ વક્રાંગો મંગલઃ સુતઃ
હું દેવીને કહ્યું કે, પછી મેં વક્ર અંગવાળા મંગળને આ રીતે સંબોધન કર્યું.
સન્તુષ્ટસ્તેન વાક્યેન મદીયેન વરાનને
મારા આ વચનોથી તે સંતોષ પામ્યો, હે સુંદર મુખવાળી.
શિપ્રાયાશ્ચ તટે રમ્યે ખગર્ત્તાસંગમાંતિકમ્ ।। 5.2.43.
શિપ્રાના સુંદર કાંઠે, ખગર્તા સંગમની નજીક.