ઉપવિષ્ટાઃ કથાશ્ચક્રુર્નાનાતીર્થાશ્રિતાસ્તદા
તેઓ બેસી ગયા અને વિવિધ તીર્થોમાં આશ્રય લઈને વાર્તાલાપ શરૂ કર્યો,
કથાંતેષુ તતસ્તેષાં મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્
કથાઓના અંતે, શુદ્ધ આત્માવાળા ઋષિઓમાં,
વ્યાસશિષ્યઃ પુરાણજ્ઞો સમઃ હર્ષણસંજ્ઞકઃ ઉપવિષ્ટો યથાન્યાયં મુનીનાં વચનેન સઃ
વ્યાસના શિષ્ય, પુરાણોના જાણકાર, હરષણ નામે, ઋષિઓની ઇચ્છા પ્રમાણે યોગ્ય રીતે ત્યાં બેઠા,
વ્યાસશિષ્યં મુનિવરં સૂતં વૈ રોમહર્ષણમ્
વ્યાસના શિષ્ય, શ્રેષ્ઠ મુનિ, સૂત નામે રોમહર્ષણ,
સરહસ્યાનિ સર્વાણિ પુરાણાનિ મહામતે
હે વિદ્વાન, સર્વે પુરાણો અને તેના રહસ્યો,
સાંપ્રતં શ્રોતુમિચ્છામઃ સરહસ્યં સનાતનમ્
અમે હવે એ શાશ્વત રહસ્ય સંપૂર્ણ રીતે સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ,
કીદૃશી સા સદા મેધ્યાઽયોધ્યા વિષ્ણુપ્રિયાપુરી
વિષ્ણુને પ્રિય, સદા પવિત્ર અયોધ્યા કઈ રીતે છે?
સંસ્થાનં કીદૃશં તસ્યાસ્તસ્યાં કે ચ મહીભુજઃ
તેનું સ્વરૂપ કેવું છે અને ત્યાં કયા રાજાઓ શાસન કરે છે?
અયોધ્યાસેવનાન્નૃણાં ફલં સ્યાત્સૂત કીદૃશમ્
સૂતજી, અયોધ્યાની સેવા કરવાથી લોકો કયું ફળ મેળવે છે?
તત્ર સ્નાનેન કિં પુણ્યં દાનેન ચ મહામતે 2.8.1.
મહામતિ, ત્યાં સ્નાન અને દાનથી કયું પુણ્ય મળે છે?
એતત્સર્વં ક્રમેણૈવ તથ્યં ત્વં વેત્થ સાંપ્રતમ્
આ બધું તું સાચી રીતે અને વિગતે જાણે છે, આજ સમયે.
સેતિહાસાનિ સર્વાણિ સરહસ્યાનિ તત્ત્વતઃ
બધા ઇતિહાસો અને બધા રહસ્યો તું સાચી રીતે જાણે છે.
તં પ્રણમ્ય પ્રવક્ષ્યામિ માહાત્મ્યં ભવદગ્રતઃ
તેને વંદન કરી, હું તારા સામે મહાત્મ્ય કહું છું.
વિદ્યાવન્તં વિપુલમતિદં વેદવેદાંગવેદ્યં શ્રેષ્ઠં શાન્તં શમિતવિષયં શુદ્ધતેજોવિશાલમ્
જે વિદ્વાન છે, whose બુદ્ધિ વિશાળ છે, જે વેદ અને વેદાંગનો શ્રેષ્ઠ જાણનાર છે, શાંત છે, ઇન્દ્રિયો પર કાબૂ ધરાવે છે, શુદ્ધ અને વિશાળ તેજ ધરાવે છે—
ૐ નમો ભગવતે તસ્મૈ વ્યાસાયામિતતેજસે
ઓમ, હું અનંત તેજવાળા ભગવંત વ્યાસજીને વંદન કરું છું.
શૃણ્વન્તુ મુનયઃ સર્વે સાવધાનાઃ સશિષ્યકાઃ
બધા મુનિઓ અને તેમના શિષ્યો ધ્યાનપૂર્વક સાંભળે.
ઉદીરિતમગસ્ત્યાય સ્કન્દેનાશ્રાવિ નારદાત્
મુનિ અગસ્ત્યને જે કહેવામાં આવ્યું, તે સ્કંદથી નારદે સાંભળ્યું.
કૃષ્ણદ્વૈપાયનાચ્ચૈતન્મયા પ્રાપ્તં તપોધનાઃ
હું આ કૃષ્ણ દ્વૈપાયન પાસેથી મેળવ્યું છે, હે તપસ્વીઓ.
નમામિ પરમાત્માનં રામં રાજીવલોચનમ્
હું પરમાત્મા, કમળ જેવી આંખો ધરાવતા રામજીને વંદન કરું છું.
અયોધ્યા સા પરા મેધ્યા પુરી દુષ્કૃતિદુર્લ્લભા 2.8.1.
અયોધ્યા એ શ્રેષ્ઠ, પવિત્ર અને પાપીઓ માટે અપ્રાપ્ય શહેર છે.
સરયૂતીરમાસાદ્ય દિવ્યા પરમશોભના
સરસ્વતી નદીના કિનારે આવેલી, એ દિવ્ય અને અતિ સુંદર છે.
હસ્ત્યશ્વરથપત્ત્યાઢ્યા સંપદુચ્ચા ચ સંસ્થિતા
હાથી, ઘોડા, રથ અને સૈનિકોથી ભરપૂર, એ શહેર સમૃદ્ધિથી ભરેલું છે.
સાનૂપવેષૈઃ સર્વત્ર સુવિભક્તચતુષ્ટયા
ચારે તરફ સારી રીતે વહેંચાયેલા વિસ્તારો સાથે, એ શહેર સુવ્યવસ્થિત છે.
પદ્મોત્ફુલ્લશુભોદાભિર્વાપીભિરુપશોભિતા
પદ્મના ફૂલોની સુંદરતા સાથે ઝળહળતા તળાવોથી એ શોભાયમાન છે.
વીણાવેણુમૃદંગાદિશબ્દૈરુત્કૃષ્ટતાં ગતા। શાલૈસ્તાલૈર્નાલિકેરૈઃ પનસામલકૈસ્તથા
વીણા, વાંસળી, મૃદંગ અને અન્ય વાદ્યોના અવાજથી ગુંજતી, એ શ્રેષ્ઠતા પામી છે; શાલ, તાલ, નાળિયેર, પનસ અને આમલકાના વૃક્ષોથી પણ શોભાયમાન છે.
તથૈવામ્રકપિત્થાદ્યૈરશોકૈરુપશોભિતા
તેમજ, એ શહેર આમ, કપિત્થ, અશોક અને અન્ય વૃક્ષોથી પણ શોભાયમાન છે.
માલતીજાતિબકુલપાટલીનાગચંપકૈઃ
માલતી, જાતી, બકુલ, પાટળી, નાગ અને ચંપકના વૃક્ષોથી,
નિમ્બજંવીરકદલીમાતુલિંગમહાફલૈઃ
નિંબ, જામવીર, કેળા, માતુલિંગ અને વિશાળ ફળોથી,
દેવતુલ્યપ્રભાયુક્તૈર્નૃપપુત્રૈશ્ચ સંયુતા
દેવતાઓ જેવી તેજસ્વિતા ધરાવતા રાજકુમારો સાથે,
શ્રેષ્ઠૈઃ સત્કવિભિર્યુક્તા બૃહસ્પતિસમૈર્દ્વિજૈઃ 2.8.1.
શ્રેષ્ઠ અને માન્ય કવિઓ તથા બૃહસ્પતિ સમાન બ્રાહ્મણો સાથે,