અવન્તિ ક્ષેત્રની પવિત્રતા અને મહિમા વિશે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણમાં વર્ણવાયેલી કથામાં, પ્રથમ તો કહેવામાં આવે છે કે ત્યાં લૉકોએ દાળના દાણા માપીને, તેને ગ્રાઈન્ડ (પીસી) લેવી જોઈએ. જે લોકો શ્રદ્ધાભાવથી શીતલા માતાને દર્શન કરે છે, જે દુઃખ દૂર કરતી છે, તેઓને રોગનો કે ગ્રહોની પીડાનો કોઈ ભય રહેતો નથી. આ રીતે, ‘શીતલા મહિમા વર્ણન’ નામના અધ્યાયનો અંત આવે છે. પછી, તેzelfde પવિત્ર સ્થળે, પૂર્વજોની કલ્યાણ માટે શ્રાદ્ધ વિધિ શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવી જોઈએ. હે વ્યાસજી, તે માણસ પોતે અને પોતાના પૂર્વજોને પણ ઉદ્ધાર કરે છે. ભૈરવજીના સામે, પૂર્વ દિશામાં, અંબિકા દેવી સ્થિત છે. મહાન નવમીના દિવસે, એક વ્યક્તિ, પાત્રનું દાન કરીને, દેવીને ભક્તિપૂર્વક અર્પણ કરે છે, તો તે સર્વ સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરે છે. ત્યાં, સ્નાન કરીને, ભક્તિપૂર્વક મહેશ્વર (શિવજી)ની પૂજા કરવી જોઈએ. ‘સ્વર્ગદ્વાર મહિમા વર્ણન’ નામના અધ્યાયનો અંત થાય છે. આગળ કથા ચાલે છે: માત્ર દર્શનથી જ માણસ પુત્રવંત બને છે. ચાર મહાસાગરો છે: લવણ (ખારું), દૂધ, દહીં અને મીઠું. હે મહર્ષિ, મને કહો કે કયા કયા મહાસાગરો સુદ્યુમ્ન દ્વારા સ્થાપિત થયા હતા? સુંદર જંબુદ્વીપ, એક લાખ યોજન સુધી ફેલાયેલ છે. શાકદ્વીપ પર, દૂધનો મહાસાગર બે લાખ યોજન સુધી છે; શાલમલી દ્વીપ પર, ઈખ (શેરડી)નો મહાસાગર આઠ લાખ યોજન સુધી છે. આ ચાર મહાસાગરો પૃથ્વી પર વર્ણવાયા છે. સુદ્યુમ્નની પત્ની, સુંદર સ્વરૂપવાળી, સુદર્શના નામે પ્રસિદ્ધ છે. તે, ઋષિ દાલભ્યને જોઈ, પુત્રની ઈચ્છા સાથે પ્રશ્ન કરે છે: "મને સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત પુત્ર કેવી રીતે પ્રાપ્ત થાય?" દાલભ્ય કહે છે કે, સ્વયંભૂ બ્રહ્મા, જગતના સર્જક, જ્યારે રાજાઓ એ મહાસાગરોમાં સ્નાન કરશે, ત્યારે તમારો પુત્ર જન્મે છે. દાલભ્યના વચન અને અદ્ભુત કથાના કારણે, રાજાએ ગંધમાદન પર શંકરજીને પ્રસન્ન કર્યા. પછી શંકરજી કહે છે: "અવન્તિ જાઓ, હે રાજા; તને ઉત્તમ પુત્ર પ્રાપ્ત થશે." મેરુ સમાન પવિત્ર ભૂમિ પર, શંકરજી પાસે, જેમને તમે વિનંતી કરશો, તેઓ હંમેશા ત્યાં કુશળતાપૂર્વક રહેશે. આ રીતે કહીને, મહાદેવ દર્શનથી અંતરધ્યાન થઈ જાય છે. પછી રાજા કુશસ્થલી ખાતે આવીને મહાસાગરોનું દર્શન કરે છે. મનમાં સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે; તેથી, રાજા, રજવાડી ક્ષેત્ર પાસે, તે સમય સુધી રહેવું જોઈએ. દાલભ્ય કહે છે: "તમારો પુત્ર સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત હશે." આ પવિત્ર ભૂમિ પર, હે રાજા, અમે કુશળતાપૂર્વક સાથે રહીશું. પછી, તે તીર્થોમાં યાત્રા કરનારને શું ફળ મળે છે, તે સાંભળો: પૂર્વજોની શ્રદ્ધા માટે અન્ન અર્પણ કરવું. પછી, વેદમાં નિપુણ બ્રાહ્મણને મંડક (કેક) અર્પણ કરવું. વેદજ્ઞ બ્રાહ્મણને સોનુ પણ આપવું. યોગ્ય દાન અને ફળોથી અર્ગ્ય અર્પણ કરવું. ત્યાં, તાંબાના પાત્રમાં દૂધ ભરીને આપવું. ઈખ (શેરડી)ના સાગરમાં પણ, ઉત્તમ ગોળ બ્રાહ્મણને આપવું. આ રીતે, તે વ્યક્તિને શુભ ભાગ્ય અને આનંદદાયક પુત્રો પ્રાપ્ત થાય છે. મૃત્યુ પછી, તે ચૌદ ઇન્દ્રના શાસન જેટલા લાંબા સમય સુધી સ્વર્ગમાં રહે છે. તે supreme તીર્થ, રમણિય દેવ દ્વારા રચાયેલ છે. આ કથા પવિત્ર અવન્તિ ક્ષેત્રના મહિમા, શ્રદ્ધા, દાન, અને દેવ-પૂજાના મહત્વને ખૂબ જ ઉન્મત્ત અને શ્રદ્ધાભાવથી વર્ણવે છે.