આ અધ્યાયોમાં, મહાત્મ્યપૂર્ણ તીર્થો અને તેમના આશ્ચર્યજનક ફળોની વાત કરવામાં આવી છે. પ્રથમ, ત્રિપુષ્કર તીર્થની મહાનતા વર્ણવાઈ છે, જ્યાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરનાર વ્યક્તિ દેવતાઓના સમૂહમાં સ્વામીપદ પ્રાપ્ત કરે છે. એક સમયની વાત છે, જ્યારે નંદીધ્વજ ભગવાન શિવે પોતાના ગણો સાથે મળીને અંધકાસુરનો સંહાર કર્યો હતો. ચતુરદશી તिथि પર, જે કોઈ ત્યાં વિધિવત્ કર્મ કરે છે, તેને વિશેષ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પછી, ગુહેશ્વર તીર્થની મહાનતા વર્ણવાઈ છે. ગુફામાં, એક પ્રાચીન કાળમાં સિદ્ધો દ્વારા પૂજિત લિંગ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. જે કોઈ વ્યક્તિ ત્યાં પૂજા કરે છે, તે મનમાં જે ઈચ્છા કરે છે, તે પૂર્ણ થાય છે. આ પછી, અવિયોગ ક્ષેત્રની મહાનતા વર્ણવાઈ છે. એ સ્થળ એવી રીતે છે કે, તેને દર્શન કરનાર વ્યક્તિ પોતાના પ્રિય ઇચ્છાઓથી ક્યારેય વિયોગ પામતો નથી. એક વાર, શચી દેવી દુ:ખી થઈને ત્યાં આવી હતી, અને એ સ્થળના શક્તિને કારણે, શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)એ ફરીથી શચી સાથે મિલન પામ્યું. એ પાવન વનમાં, સ્ત્રી કે પુરુષ, જે વિયોગ પામે, એ સ્થળના પ્રભાવથી ફરીથી મિલન પામે છે, જેમ મેં કર્યું. શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો ત્યાં ફળદાનની પ્રશંસા કરે છે. ઉમામહેશ્વર તીર્થની વાત આવે છે, જે ધુંધુમારે ભક્તિપૂર્વક સ્થાપિત કર્યું હતું. જે કોઈ ભક્તિથી ત્યાં શિવ-ઉમાની પૂજા કરે છે, તેને વિશેષ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. મહૌજસ તીર્થની મહાનતા વર્ણવાઈ છે. ત્યાં સ્નાન કરનાર વ્યક્તિ તેજથી સંપન્ન થાય છે. fortune અને તેજ ગુમાવનાર, દુર્ગંધગ્રસ્ત વ્યક્તિ માટે પણ એ તીર્થ આશીર્વાદરૂપ છે. એક વખત, ઇન્દ્રે બ્રહ્મદેવ બ્રહસ્પતિને પૂછ્યું—કેવી રીતે તેજ વધે? બ્રહસ્પતિએ કહ્યું કે તીર્થ વિના તેજની વૃદ્ધિ શક્ય નથી. ઇન્દ્રે અનેક તીર્થોમાં ભ્રમણ કર્યા, અને અંતે મહૌજસ તીર્થમાં સ્નાન કરીને પોતાની શક્તિ પુનઃ પ્રાપ્ત કરી. દુર્ગંધથી મુક્ત થઈ, દેવતાઓએ તેને ઘેરી લીધો. જે કોઈ અહીં સ્નાન કરે છે, તેને દરેક જન્મમાં ઇન્દ્રની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે અને સદૈવ શુભfortune મળે છે. પછી, એક વિશિષ્ટ તીર્થની વાત છે, જ્યાં યોગ્ય રીતે સ્નાન કરનાર વ્યક્તિ પોતાની ઈચ્છિત ફળ પામે છે. એક વખત, સૂર્યવંશી ક્ષત્રિય નિમિએ ત્યાં ઉપવાસ કરીને એકાગ્રતાથી તીર્થમાં રહ્યા. મહાન આત્માવાળા રાજા-મુનિઓની પાવન કથાઓ સંભળવામાં આવી. અંતે, લોમશા નામના ઋષિએ નિમિને આશ્વાસન આપ્યું—'મારે તારા દુ:ખને જોઈને દયા આવી છે.' લોમશાએ કહ્યું, 'હું અહીં જ જંબુદ્વીપ પર જન્મેલ વસ્તુઓ પ્રગટ કરું છું.' રાજાને કહ્યું, 'તમે ત્યાં સ્નાન કરો, જ્યાં બધા એક થઈ જાય છે.' પછી, લોમશા ઋષિ ધ્યાનમાં સ્થિર થયા, અને રાજાને ખાતરી આપવા માટે જંબુ વૃક્ષ પ્રગટ થયો. નિમિએ તીર્થમાં સ્નાન કરીને, પોતાના શરીરથી સ્વર્ગપ્રાપ્તિ કરી. જ્યારે સૂર્ય કન્યા રાશિમાં આવે, ત્યારે જે કોઈ ત્યાં શ્રાદ્ધ કરે છે, તેને વિશેષ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. આ રીતે, સ્કંદ મહાપુરાણના પ્રભાસ પુસ્તકના આ અધ્યાયોમાં વિવિધ તીર્થોનું મહાત્મ્ય, તેમની કથાઓ અને ભક્તિપૂર્વક કરેલા કર્મોના પાવન ફળોનું વર્ણન થાય છે.