శివపురాణమ్

శివజ్ఞానిషులక్షేషు ధ్యానయుక్తో విశిష్యతే ధ్యానయుక్తేషు కోటిభ్యః సమాధిస్థో విశిష్యతే

వేలాది శివజ్ఞానం ఉన్నవారిలో, ధ్యానం చేసే వాడు గొప్పవాడు. కోటి మంది ధ్యానం చేసే వారిలో, సమాధిలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు అతి శ్రేష్ఠుడు.

ఉత్తరోత్తర వై శిష్ట్యాత్పూజాయాముత్తరోత్తరమ్ ఫలంవైశిష్ట్యరూపఞ్చదుర్విజ్ఞేయంమనీషిభిః

పూజలో ప్రతి దశ ముందున్న దానికంటే గొప్పది. దాని ఫలితాన్ని, దాని విశిష్టతను మేధావులు కూడా పూర్తిగా గ్రహించలేరు.

తస్మాద్వైశివభక్తస్యమహిమానంవేత్తికోనరః శివశక్త్యోః పూజనం చ శివభక్తస్య పూజనమ్

కాబట్టి, శివభక్తుని మహిమను ఎవరు పూర్తిగా తెలుసుకోగలరు? శివుడు, శక్తిని పూజించడం, శివభక్తులను గౌరవించడం—

కురుతేయోనరోభక్త్యాసశివః శివమేధతే య ఇమం పఠతే ఽధ్యాయమర్థవద్వేదసంమతమ్

ఈ పనులను భక్తితో చేసే వాడు శివునితో ఏకత్వం పొందుతాడు. ఈ అర్థవంతమైన, వేదములు సమ్మతించిన ఉపదేశాన్ని చదివి, అధ్యయనం చేసే వాడు—

శివజ్ఞానీభవేద్విప్రఃశివేన సహమోదతే శ్రావయేచ్ఛివభక్తాంశ్చవిశేషజ్ఞో మనీశ్వరాః

ఆ బ్రాహ్మణుడు శివజ్ఞాని అవుతాడు, శివునితో ఆనందంగా ఉంటాడు. అతడు శివభక్తులకు ఈ జ్ఞానాన్ని బోధించాలి, ఎందుకంటే అతడు ప్రత్యేకంగా పండితుడు, జ్ఞానవంతుడు.

శివప్రసాదశిద్ధిః స్యాచ్ఛివస్యకృపయా బుధాః

శివుని అనుగ్రహం, శివుని దయ వల్లనే లభిస్తుంది, జ్ఞానులారా.

బంధమోక్షస్వరూపం హి బ్రూహి సర్వార్థవిత్తమ బంధమోక్షంతథోపాయంవక్ష్యే ఽహంశృణుతాదరాత్

సర్వార్థవిత్తమా! బంధం, మోక్షం యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని చెప్పు. ఇప్పుడు నేను బంధం, మోక్షం, వాటికి మార్గాన్ని వివరించబోతున్నాను. శ్రద్ధగా విను.

ప్రకృత్యాద్యష్టబంధేనబద్ధోజీవః స ఉచ్యతే ప్రకృత్యాద్యష్టబంధేననిర్ముక్తోముక్త ఉచ్యతే

ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది బంధాలతో బద్ధుడై ఉన్న ఆత్మను బద్ధుడు అంటారు. ఆ ఎనిమిది బంధాల నుండి విముక్తుడైనవాడిని ముక్తుడు అంటారు.

ప్రకృత్యాదివశీకారోమోక్ష ఇత్యుచ్యతేస్వతః బద్ధజీవస్తునిర్ముక్తోముక్తజీవః స కథ్యతే

ప్రకృతి మొదలైన వాటి ఆధీనంలో ఉండడాన్ని బంధం అంటారు. వాటి నుంచి విముక్తి పొందడాన్ని మోక్షం అంటారు. బంధంలో ఉన్న ఆత్మ బద్ధుడు, విముక్తి పొందినవాడు ముక్తుడు అంటారు.

ప్రకృత్యగ్రేతతోబుద్ధిరహంకారోగుణాత్మకః పఞ్చతన్మాత్రమిత్యేతేప్రకృత్యాద్యష్టకంవిదుః

ప్రకృతి, బుద్ధి, గుణాలతో కూడిన అహంకారం, ఐదు సూక్ష్మతత్త్వాలు—ఇవి ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది అని తెలుసుకోవాలి.

ప్రకృట్యాద్యష్టజోదేహోదేహజంకర్మ ఉచ్యతే పునశ్చకర్మజోదేహోజన్మకర్మపునఃపునః

ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది ద్వారా ఏర్పడిన శరీరాన్ని కర్మజన్య శరీరం అంటారు. మళ్లీ, కర్మం వల్ల ఏర్పడిన శరీరం పునః పునః జన్మ, కర్మలకు కారణమవుతుంది.

శరీరంత్రివిధంజ్ఞేయంస్థూలంసూక్ష్మంచకారణమ్ స్థూలంవ్యాపారదంప్రోక్తంసూక్ష్మమింద్రియభోగదమ్

శరీరం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: స్థూలం, సూక్ష్మం, కారణం. స్థూల శరీరం కార్యానికి కారణం, సూక్ష్మ శరీరం ఇంద్రియ అనుభూతిని ఇస్తుంది.

కారణంత్వాత్మభోగార్థంజీవకర్మానురూపతః సుఖం దుఃఖం పుణ్యపాపైః కర్మభిః ఫలమశ్నుతే

కారణ శరీరం ఆత్మ అనుభూతికోసం, ఆత్మ కర్మానుసారం ఉంటుంది. పుణ్యపాప కర్మల వల్ల సుఖం, దుఃఖం అనుభవిస్తాడు.

తస్మాద్ధికర్మరజ్జ్వా హి బద్ధో జీవః పునః పునః శరీరత్రయకర్మభ్యాం చక్రవద్భ్రామ్యతే సదా

అందువల్ల, కర్మరజ్జువుతో ఆత్మ పునః పునః బంధించబడుతుంది. మూడు శరీరాల కర్మల వల్ల ఎప్పుడూ చక్రంలా తిరుగుతూ ఉంటుంది.

చక్రభ్రమనివృత్యర్థం చక్రకర్తారమీడయేత్ ప్రకృత్యాది మహాచక్రం ప్రకృతేః పరతః శివః

ఈ జననమరణ చక్రాన్ని ఆపాలంటే, ఆ చక్రాన్ని సృష్టించినవాడైన పరమేశ్వరుడిని పూజించాలి. ప్రకృతి మొదలైన మహాచక్రానికి అతడు అధికుడు, ప్రకృతికి అతీతమైన శివుడు.

చక్రకర్తామహేశో హి ప్రకృతేః పరతోయతః పిబతివాథవమతిజీవన్బాలోజలంయథా

చక్రాన్ని సృష్టించే మహేశ్వరుడు ప్రకృతికి అతీతుడు. చిన్నవాడు తెలియకపోయినా, తెలిసినా నీళ్లు తాగినట్టు, ఆయన కూడా అలా చేస్తాడు.

శివస్తథా ప్రకృత్యాది వశీకృత్యాధితిష్ఠతి సర్వంవశీకృతంయస్మాత్తస్మాచ్ఛివ ఇతి స్మృతః శివ ఏవ హి సర్వజ్ఞః పరిపూర్ణశ్చ నిఃస్పృహః

అలాగే శివుడు ప్రకృతి మొదలైనవన్నీ తన వశంలో పెట్టుకుని పాలిస్తాడు. అందరినీ వశపరచినందున ఆయనను శివుడు అంటారు. నిజంగా శివుడే సర్వజ్ఞుడు, సంపూర్ణుడు, ఏ ఆశ లేకుండా ఉంటాడు.

సర్వజ్ఞతాతృప్తిరనాదిబోధః స్వతంత్రతా నిత్యమలుప్తశక్తిః అనంతశక్తిశ్చమహేశ్వరస్య యన్మానసైశ్వర్యమవైతి వేదః

సర్వజ్ఞత, తృప్తి, ఆదిలేని జ్ఞానం, నిత్యమైన స్వాతంత్ర్యం, ఎప్పటికీ తగ్గని శక్తి, అనంతమైన శక్తి— ఇవన్నీ మహేశ్వరుని మనస్సు యొక్క ఐశ్వర్యాలు అని వేదం చెబుతుంది.

అతః శివప్రసాదేన ప్రకృత్యాదివశంభవేత్ శివప్రసాదలాభార్థం శివమేవప్రపూజయతేత్

కాబట్టి శివుని కృప వల్ల ప్రకృతి మొదలైన వాటి బంధనాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. ఆ శివకృపను పొందేందుకు శివుని మాత్రమే భక్తితో పూజించాలి.

నిఃస్పృహస్య చ పూర్ణస్యతస్య పూజాకథం భవేత్ శివోద్దేశకృతం కర్మ ప్రసాదజనకం భవేత్

కానీ, ఆశలేని, సంపూర్ణుడైన ఆయనను ఎలా పూజించాలి? శివుని కోసం చేసిన కార్యాలు ఆయన కృపకు కారణమవుతాయి.

లింగేబేరేభక్తజనేశివముద్దిశ్యపూజయేత్ కాయేనమనసావాచాధనేనాపిప్రపూజయేత్

లింగంలో గానీ, ఇతర రూపాల్లో గానీ, భక్తితో శివుని శరీరంతో, మనసుతో, వాక్కుతో, ధనంతో కూడా పూజించాలి.

పుజయా తు మహేశో హి ప్రకృతేః పరమః శివః ప్రసాదంకురుతేసత్యంపూజకస్యవిశేషతః

పూజచేసినవారికి, ప్రకృతికి అతీతుడైన పరమశివుడు నిజంగా కృపను ప్రసాదిస్తాడు— ముఖ్యంగా భక్తునికి.

శివప్రసాదాత్కర్మాద్యంక్రమేణస్వవశంభవేత్ కర్మారభ్యప్రకృత్యంతంయదాసర్వం వశంభవేత్

శివుని కృప వల్ల కర్మ మొదలైనవి క్రమంగా తన వశంలోకి వస్తాయి. కర్మ మొదలుకుని ప్రకృతి వరకు అన్నీ వశపరచుకున్నప్పుడు, అన్నీ తన ఆధీనంలో ఉంటాయి.

తదాముక్త ఇతిప్రోక్తఃస్వాత్మారామోవిరాజతే ప్రసాదాత్పరమేశస్యకర్మ దేహోయదావశః

అప్పుడు అతన్ని 'ముక్తుడు' అని అంటారు. తనలో తాను ఆనందించేవాడవుతాడు. పరమేశ్వరుని కృపతో శరీరం, కర్మలు వశంలోకి వచ్చినప్పుడు అతడు ప్రకాశిస్తాడు.

తదావైశివలోకేతువాసఃసాలోక్యముచ్యతే సామీప్యంయాతిసాంబస్యతన్మాత్రేచవశంగతే

అప్పుడు శివలోకంలో నివసించడాన్ని 'సాలోక్యం' అంటారు. శంభువుకు దగ్గరగా ఉండడాన్ని 'సామీప్యం' అంటారు. ఆయనకు పూర్తిగా వశమైనప్పుడు ఆయన స్థితిని పొందుతాడు.

తదాతుశివసాయుజ్యమాయుధాద్యైః క్రియాదిభిః మహాప్రసాదలాభేచబుద్ధిశ్చాపివశాభవేత్

ఆ సమయంలో ఆయుధాలు మొదలైన క్రియల ద్వారా శివసాయుజ్యం కలుగుతుంది. మహాకృపను పొందినప్పుడు మనస్సు కూడా వశంలోకి వస్తుంది.

బుద్ధిస్తుకార్యంప్రకృతేస్తత్సృష్టిరితికథ్యతే పునర్మహాప్రసాదేనప్రకృతిర్వశమేష్యతి

మనస్సు అనేది కర్మకు కారణం, అది ప్రకృతికి సృష్టి అని చెప్పబడింది. అయినా, మహాకృప వల్ల ప్రకృతే వశంలోకి వస్తుంది.

శివస్యమానసైశ్వర్యంతదా ఽయత్నంభవిష్యతి సార్వజ్ఞాద్యంశివైశ్వర్యంలబ్ధ్వాస్వాత్మని రాజతే

అప్పుడు శివుని మనస్సు ఐశ్వర్యం సహజంగా కలుగుతుంది. శివుని సర్వజ్ఞత మొదలైన ఐశ్వర్యాలు పొందినవాడు తనలో తాను ప్రకాశిస్తాడు.

తత్సాయుజ్యమితిప్రాహుర్వేదాగమపరాయణాః ఏవంక్రమేణముక్తిఃస్యాల్లింగాదౌపూజయాస్వతః

ఈ సాయుజ్యాన్ని వేదాగమాలను ఆశ్రయించినవారు ఇలా అంటారు— లింగపూజ మొదలైన క్రమంలో ముక్తి కలుగుతుంది.