శివలింగం శివంమత్వాస్వాత్మానంశక్తిరూపకమ్ శక్తిలింగంచదేవీంచమత్వాస్వంశివరూపకమ్
శివలింగాన్ని శివుడిగా, తనను శక్తిరూపంగా భావించాలి. శక్తిలింగాన్ని లేదా దేవిని శక్తిగా, తనను శివరూపంగా భావించాలి.
శివలింగంనాదరూపబిందురూపంతుశక్తికమ్ ఉపప్రధానభావేన అన్యోన్యాసక్తలింగకమ్
శివలింగం నాదరూపం, శక్తి బిందురూపం. పరస్పరం ప్రధానంగా ఉండి, రెండూ కలిసిన లింగంగా భావించాలి.
పూజయేచ్చ శివంశక్తిసశివోమూలభావనాత్ శివభక్తాఞ్ఛివమత్రరూపకాఞ్ఛివరూపకాన్
శివుని, శక్తితో కలిపి, వారి మూలభావనతో పూజించాలి. అలాగే, శివమంత్రరూపులైన, శివరూపులైన భక్తులను కూడా పూజించాలి.
షోడశైరుపచారైశ్చపూజయేదిష్టమాప్నుయాత్ యేనశుశ్రూషణాద్యైశ్చ శివభక్తస్య లింగినః
పదహారు విధాలుగా పూజిస్తే, కోరిన ఫలితం లభిస్తుంది. శివభక్తుడైన లింగధారిని సేవించడం వంటి పనులతో పూజించాలి.
ఆనందంజనయేద్విద్వాఞ్ఛివఃప్రీతతరో భవేత్ శివభక్తాన్సపత్నీకాన్పత్న్యాసహసదైవతత్
జ్ఞాని ఆనందాన్ని కలిగించాలి, అప్పుడు శివుడు ఎంతో సంతోషిస్తాడు. శివభక్తులను, వారి భార్యలతో కలిపి, దైవజంటలుగా పూజించాలి.
పూజయేద్భోజనాద్యైశ్చపఞ్చవాదశవాశతమ్ ధనేదేహేచమంత్రేచభావనాయామవంచకః
భోజనం మొదలైన వాటితో, అయిదు, పది, వందసార్లు పూజించాలి. కానీ ధనం, శరీరం, మంత్రం, ధ్యానం విషయంలో మోసం చేసేవాడు—
శివశక్తిస్వరూపేణనపునర్జాయతే భువి నాభేరధో బ్రహ్మభాగమాకంఠంవిష్ణుభాగకమ్
శివశక్తి స్వరూపంతో, భూమిపై మళ్లీ పుట్టడం ఉండదు. నాభికి కింద భాగం బ్రహ్మాకు, గొంతు వరకు విష్ణువుకు చెందింది.
ముఖంలింగమితిప్రోక్తంశివభక్తశరీరకమ్ మృతాన్దాహాదియుక్తాన్వాదాహాదిరహితాన్మృతాన్
ముఖమే లింగంగా, శివభక్తుని శరీరంగా చెప్పబడింది. యోగ్యమైన క్రియలతో మరణించినవారు, అలాగే ఆ విధులు లేకుండా మరణించినవారు—
ఉద్దిశ్యపూజయేదాదిపితరంశివమేవహి పూజాంకృత్వాదిమాతుశ్చశివభక్తాంశ్చ పూజయేత్
మనిషి ముందుగా పితృదేవతలను, శివునిని మనసు పెట్టి పూజించాలి. ఆ తరువాత ఆదిపరాశక్తిని పూజించి, శివభక్తులను కూడా గౌరవించాలి.
పితృలోకంసమాసాద్యక్రమాన్ముక్తోభవేన్మృతః క్రియాయుక్తదశభ్యశ్చతపోయుక్తోవిశిష్యతే
పితృలోకాన్ని చేరినవాడు, మరణించిన తరువాత క్రమంగా విముక్తి పొందుతాడు. పితృకార్యాలు చేసే వారిలో, తపస్సు చేసే వాడు మరింత శ్రేష్ఠుడు.
తపోయుక్తశతేభ్యశ్చజపయుక్తోవిశిష్యతే జపయుక్తసహస్రేభ్యః శివజ్ఞానీ విశిష్యతే
వందమంది తపస్సు చేసే వారిలో, జపం చేసే వాడు గొప్పవాడు. వేలాది మంది జపం చేసే వారిలో, శివుని జ్ఞానం ఉన్నవాడు అత్యుత్తముడు.
శివజ్ఞానిషులక్షేషు ధ్యానయుక్తో విశిష్యతే ధ్యానయుక్తేషు కోటిభ్యః సమాధిస్థో విశిష్యతే
వేలాది శివజ్ఞానం ఉన్నవారిలో, ధ్యానం చేసే వాడు గొప్పవాడు. కోటి మంది ధ్యానం చేసే వారిలో, సమాధిలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు అతి శ్రేష్ఠుడు.
ఉత్తరోత్తర వై శిష్ట్యాత్పూజాయాముత్తరోత్తరమ్ ఫలంవైశిష్ట్యరూపఞ్చదుర్విజ్ఞేయంమనీషిభిః
పూజలో ప్రతి దశ ముందున్న దానికంటే గొప్పది. దాని ఫలితాన్ని, దాని విశిష్టతను మేధావులు కూడా పూర్తిగా గ్రహించలేరు.
తస్మాద్వైశివభక్తస్యమహిమానంవేత్తికోనరః శివశక్త్యోః పూజనం చ శివభక్తస్య పూజనమ్
కాబట్టి, శివభక్తుని మహిమను ఎవరు పూర్తిగా తెలుసుకోగలరు? శివుడు, శక్తిని పూజించడం, శివభక్తులను గౌరవించడం—
కురుతేయోనరోభక్త్యాసశివః శివమేధతే య ఇమం పఠతే ఽధ్యాయమర్థవద్వేదసంమతమ్
ఈ పనులను భక్తితో చేసే వాడు శివునితో ఏకత్వం పొందుతాడు. ఈ అర్థవంతమైన, వేదములు సమ్మతించిన ఉపదేశాన్ని చదివి, అధ్యయనం చేసే వాడు—
శివజ్ఞానీభవేద్విప్రఃశివేన సహమోదతే శ్రావయేచ్ఛివభక్తాంశ్చవిశేషజ్ఞో మనీశ్వరాః
ఆ బ్రాహ్మణుడు శివజ్ఞాని అవుతాడు, శివునితో ఆనందంగా ఉంటాడు. అతడు శివభక్తులకు ఈ జ్ఞానాన్ని బోధించాలి, ఎందుకంటే అతడు ప్రత్యేకంగా పండితుడు, జ్ఞానవంతుడు.
శివప్రసాదశిద్ధిః స్యాచ్ఛివస్యకృపయా బుధాః
శివుని అనుగ్రహం, శివుని దయ వల్లనే లభిస్తుంది, జ్ఞానులారా.
బంధమోక్షస్వరూపం హి బ్రూహి సర్వార్థవిత్తమ బంధమోక్షంతథోపాయంవక్ష్యే ఽహంశృణుతాదరాత్
సర్వార్థవిత్తమా! బంధం, మోక్షం యొక్క అసలు స్వరూపాన్ని చెప్పు. ఇప్పుడు నేను బంధం, మోక్షం, వాటికి మార్గాన్ని వివరించబోతున్నాను. శ్రద్ధగా విను.
ప్రకృత్యాద్యష్టబంధేనబద్ధోజీవః స ఉచ్యతే ప్రకృత్యాద్యష్టబంధేననిర్ముక్తోముక్త ఉచ్యతే
ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది బంధాలతో బద్ధుడై ఉన్న ఆత్మను బద్ధుడు అంటారు. ఆ ఎనిమిది బంధాల నుండి విముక్తుడైనవాడిని ముక్తుడు అంటారు.
ప్రకృత్యాదివశీకారోమోక్ష ఇత్యుచ్యతేస్వతః బద్ధజీవస్తునిర్ముక్తోముక్తజీవః స కథ్యతే
ప్రకృతి మొదలైన వాటి ఆధీనంలో ఉండడాన్ని బంధం అంటారు. వాటి నుంచి విముక్తి పొందడాన్ని మోక్షం అంటారు. బంధంలో ఉన్న ఆత్మ బద్ధుడు, విముక్తి పొందినవాడు ముక్తుడు అంటారు.
ప్రకృత్యగ్రేతతోబుద్ధిరహంకారోగుణాత్మకః పఞ్చతన్మాత్రమిత్యేతేప్రకృత్యాద్యష్టకంవిదుః
ప్రకృతి, బుద్ధి, గుణాలతో కూడిన అహంకారం, ఐదు సూక్ష్మతత్త్వాలు—ఇవి ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది అని తెలుసుకోవాలి.
ప్రకృట్యాద్యష్టజోదేహోదేహజంకర్మ ఉచ్యతే పునశ్చకర్మజోదేహోజన్మకర్మపునఃపునః
ప్రకృతి మొదలైన ఎనిమిది ద్వారా ఏర్పడిన శరీరాన్ని కర్మజన్య శరీరం అంటారు. మళ్లీ, కర్మం వల్ల ఏర్పడిన శరీరం పునః పునః జన్మ, కర్మలకు కారణమవుతుంది.
శరీరంత్రివిధంజ్ఞేయంస్థూలంసూక్ష్మంచకారణమ్ స్థూలంవ్యాపారదంప్రోక్తంసూక్ష్మమింద్రియభోగదమ్
శరీరం మూడు విధాలుగా ఉంటుంది: స్థూలం, సూక్ష్మం, కారణం. స్థూల శరీరం కార్యానికి కారణం, సూక్ష్మ శరీరం ఇంద్రియ అనుభూతిని ఇస్తుంది.
కారణంత్వాత్మభోగార్థంజీవకర్మానురూపతః సుఖం దుఃఖం పుణ్యపాపైః కర్మభిః ఫలమశ్నుతే
కారణ శరీరం ఆత్మ అనుభూతికోసం, ఆత్మ కర్మానుసారం ఉంటుంది. పుణ్యపాప కర్మల వల్ల సుఖం, దుఃఖం అనుభవిస్తాడు.
తస్మాద్ధికర్మరజ్జ్వా హి బద్ధో జీవః పునః పునః శరీరత్రయకర్మభ్యాం చక్రవద్భ్రామ్యతే సదా
అందువల్ల, కర్మరజ్జువుతో ఆత్మ పునః పునః బంధించబడుతుంది. మూడు శరీరాల కర్మల వల్ల ఎప్పుడూ చక్రంలా తిరుగుతూ ఉంటుంది.
చక్రభ్రమనివృత్యర్థం చక్రకర్తారమీడయేత్ ప్రకృత్యాది మహాచక్రం ప్రకృతేః పరతః శివః
ఈ జననమరణ చక్రాన్ని ఆపాలంటే, ఆ చక్రాన్ని సృష్టించినవాడైన పరమేశ్వరుడిని పూజించాలి. ప్రకృతి మొదలైన మహాచక్రానికి అతడు అధికుడు, ప్రకృతికి అతీతమైన శివుడు.
చక్రకర్తామహేశో హి ప్రకృతేః పరతోయతః పిబతివాథవమతిజీవన్బాలోజలంయథా
చక్రాన్ని సృష్టించే మహేశ్వరుడు ప్రకృతికి అతీతుడు. చిన్నవాడు తెలియకపోయినా, తెలిసినా నీళ్లు తాగినట్టు, ఆయన కూడా అలా చేస్తాడు.
శివస్తథా ప్రకృత్యాది వశీకృత్యాధితిష్ఠతి సర్వంవశీకృతంయస్మాత్తస్మాచ్ఛివ ఇతి స్మృతః శివ ఏవ హి సర్వజ్ఞః పరిపూర్ణశ్చ నిఃస్పృహః
అలాగే శివుడు ప్రకృతి మొదలైనవన్నీ తన వశంలో పెట్టుకుని పాలిస్తాడు. అందరినీ వశపరచినందున ఆయనను శివుడు అంటారు. నిజంగా శివుడే సర్వజ్ఞుడు, సంపూర్ణుడు, ఏ ఆశ లేకుండా ఉంటాడు.
సర్వజ్ఞతాతృప్తిరనాదిబోధః స్వతంత్రతా నిత్యమలుప్తశక్తిః అనంతశక్తిశ్చమహేశ్వరస్య యన్మానసైశ్వర్యమవైతి వేదః
సర్వజ్ఞత, తృప్తి, ఆదిలేని జ్ఞానం, నిత్యమైన స్వాతంత్ర్యం, ఎప్పటికీ తగ్గని శక్తి, అనంతమైన శక్తి— ఇవన్నీ మహేశ్వరుని మనస్సు యొక్క ఐశ్వర్యాలు అని వేదం చెబుతుంది.
అతః శివప్రసాదేన ప్రకృత్యాదివశంభవేత్ శివప్రసాదలాభార్థం శివమేవప్రపూజయతేత్
కాబట్టి శివుని కృప వల్ల ప్రకృతి మొదలైన వాటి బంధనాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. ఆ శివకృపను పొందేందుకు శివుని మాత్రమే భక్తితో పూజించాలి.