శివపురాణమ్

కోటిరుద్రం త్రిగుణితమేకాదశసహస్రకమ్ సహస్రకోటిరుద్రాఖ్యముదితం గ్రంథసంఖ్యయా

కోటిరుద్రం అనబడేది పదకొండు వేల శ్లోకాల మూడింతలు. సహస్రకోటిరుద్రం అని పిలవబడేది, గ్రంథసంఖ్య ప్రకారం, కోటి రుద్రాల వేలు రెట్లు ఉంది.

వాయవీయం ఖాబ్ధిశతం ఘర్మం రవిసహస్రకమ్ తదేవం లక్షసంఖ్యాకం శైవసంఖ్యావిభేదతః

వాయవీయ భాగం సముద్రం వంద రెట్లు, ఘర్మం అనేది సూర్యుని వెయ్యి రెట్లు. ఇలా శైవ పరిమాణాల ప్రకారం వీటి మొత్తం సంఖ్య లక్షకు చేరింది.

వ్యాసేన తత్తు సంక్షిప్తం చతుర్వింశత్సహస్రకమ్ శైవం తత్ర చతుర్థం వై పురాణం సప్తసంహితమ్

వ్యాసుడు దీన్ని సంక్షిప్తంగా ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా చేసాడు. వాటిలో శైవ పురాణం నాలుగవది, ఇది ఏడు సంహితలుగా ఉంది.

శివే సంకల్పితం పూర్వం పురాణం గ్రన్థసంఖ్యయా శతకోటిప్రమాణం హి పురా సృష్టౌ సువిస్మృతమ్

పూర్వం శివుడు పురాణాన్ని సంకల్పించాడు. గ్రంథసంఖ్య ప్రకారం అది మొదట వంద కోట్ల శ్లోకాలుగా ఉండేది, కానీ సృష్టి ప్రారంభంలో చాలా భాగం మరచిపోయారు.

వ్యస్తేష్టాదశధా చైవ పురాణే ద్వాపరాదిషు చతుర్లక్షేణ సంక్షిప్తే కృతే ద్వైపాయనాదిభిః

ద్వాపరయుగం మొదలైనప్పుడు, పురాణాలు పదిహేను భాగాలుగా విడగొట్టబడ్డాయి. ద్వైపాయనుడు మరియు ఇతరులు వాటిని నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తం చేశారు.

ప్రోక్తం శివపురాణం హి చతుర్వింశత్సహస్రకమ్ శ్లోకానాం సంఖ్యయా సప్తసంహితం బ్రహ్మసంమితమ్

శివ పురాణం ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలతో, ఏడు సంహితలుగా ఉంది. ఇది వేదంతో సమానంగా భావించబడుతుంది.

విద్యేశ్వరాఖ్యా తత్రాద్యా రౌద్రీ జ్ఞేయా ద్వితీయికా తృతీయా శతరుద్రాఖ్యా కోటిరుద్రా చతుర్థికా

వాటిలో మొదటిది విద్యేశ్వర సంహిత, రెండవది రౌద్రీ, మూడవది శతరుద్ర, నాలుగవది కోటిరుద్ర అని పిలవబడతాయి.

పఞ్చమీ చైవ మౌమాఖ్యా షష్ఠీ కైలాససంజ్ఞికా సప్తమీ వాయవీయాఖ్యా సప్తైవం సంహితామతాః

ఐదవది ఉమా సంహిత, ఆరవది కైలాస సంహిత, ఏడవది వాయవీయ సంహిత. ఇలా మొత్తం ఏడు సంహితలు ఉన్నాయి.

ససప్తసంహితం దివ్యం పురాణం శివసంజ్ఞకమ్ వరీవర్తి బ్రహ్మతుల్యం సర్వోపరి గతిప్రదమ్

ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన శివ పురాణం దివ్యమైనది, బ్రహ్మతో సమానమైనది, అందరికీ శ్రేష్ఠమైనది, పరమ గతి ప్రసాదించేది.

ఏతచ్ఛివపురాణం హి సప్తసంహితమాదరాత్ పరిపూర్ణం పఠేద్యస్తు స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే

ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన సంపూర్ణ శివ పురాణాన్ని భక్తితో చదివేవాడు జీవన్ముక్తుడు అని చెప్పబడతాడు.

శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసాగమశతాని చ ఏతచ్ఛివపురాణస్య నార్హంత్యల్పాం కలామపి

వేదాలు, స్మృతులు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, ఆగమాలు వందల సంఖ్యలో ఉన్నా, అవన్నీ ఈ శివ పురాణానికి చిన్న భాగానికీ సమానం కావు.

శైవం పురాణమమలం శివకీర్తితం తద్వ్యాసేన శైవప్రవణేన న సంగృహీతమ్ సంక్షేపతః సకలజీవగుణోపకారే తాపత్రయఘ్నమతులం శివదం సతాం హి

ఈ పవిత్రమైన శైవ పురాణాన్ని శివుడు మహిమచెప్పాడు. శైవ భక్తుడైన వ్యాసుడు దీన్ని సంక్షిప్తంగా సంకలనం చేయలేదు. ఇది అన్ని జీవులకు మేలు చేస్తుంది, మూడు విధాల బాధలను తొలగిస్తుంది, సద్భక్తులకు శుభాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

వికైతవో ధర్మ ఇహ ప్రగీతో వేదాంతవిజ్ఞానమయః ప్రధానః అమత్సరాంతర్బుధవేద్యవస్తు సత్కౢప్తమత్రైవ త్రివర్గయుక్తమ్

ఇక్కడ ధర్మం మాయ లేకుండా బోధించబడింది. ఇది ప్రధానంగా వేదాంత జ్ఞానంతో నిండినది. అసూయ లేని జ్ఞానులకు తెలిసే విషయం, ఇక్కడే సరిగ్గా స్థాపించబడింది, మానవుల మూడు పురుషార్థాలతో కూడినది.

శైవం పురాణతిలకం ఖలు సత్పురాణం వేదాంతవేదవిలసత్పరవస్తుగీతమ్ యో వై పఠేచ్చ శృణుయాత్పరమాదరేణ శంభుప్రియః స హి లభేత్పరమాం గతిం వై

శైవ పురాణం నిజంగా పురాణాలలో మణిపూసలా, వేదాంత జ్ఞానంతో ప్రకాశించేది, పరమ తత్త్వాన్ని గానం చేసేది. దాన్ని ఎవరు పరమ భక్తితో చదువుతారో, వినుతారో, వారు శంభువుకు ప్రియులై, పరమ గతి పొందుతారు.

ఇత్యాకర్ణ్య వచః సౌతం ప్రోచుస్తే పరమర్షయః వేదాంతసారసర్వస్వం పురాణం శ్రావయాద్భుతమ్

ఇలా సూతుని మాటలు విన్న మహర్షులు, 'వేదాంత సారాన్ని, సంపూర్ణతను కలిగిన ఈ అద్భుతమైన పురాణాన్ని మాకు వినిపించు' అని కోరారు.

ఇతి శ్రుత్వా మునీనాం స వచనం సుప్రహర్షితః సంస్మరఞ్ఛంకరం సూతః ప్రోవాచ మునిసత్తమాన్

మహర్షుల మాటలు విని, సూతుడు ఎంతో ఆనందంతో శంకరుని స్మరించి, ఆ మహర్షులకు ఇలా చెప్పాడు.

శృణ్వంతు ఋషయః సర్వే స్మృత్వా శివమనామయమ్ పురాణప్రవణం శైవం పురాణం వేదసారజమ్

మహర్షులారా, అందరూ శివుని స్మరిస్తూ, వేదసారాన్ని కలిగిన పురాణ సంప్రదాయానికి అంకితమైన శైవ పురాణాన్ని వినండి.

యత్ర గీతం త్రికం ప్రీత్యా భక్తిజ్ఞానవిరాగకమ్

ప్రేమతో భక్తి, జ్ఞానం, విరక్తి కలిగించే మూడు రకాల పాట అక్కడ పాడబడుతుంది.

వేదాంతవేద్యం సద్వస్తు విశేషేణ ప్రవర్ణితమ్

వేదాంతం ద్వారా తెలిసిన నిజమైన పరమార్థం ఇక్కడ స్పష్టంగా వివరించబడింది.

శృణ్వంతు ఋషయః సర్వే పురాణం వేదసారజమ్ పురా కాలేన మహతా కల్పే ఽతీతే పునఃపునః

మునులు అందరూ వినండి, ఇది వేదాల సారం అయిన పురాణం. పురాతన కాలంలో, ఎన్నో యుగాలలో, ఇది పునఃపునః ప్రకటించబడింది.

అస్మిన్నుపస్థితే కల్పే ప్రవృత్తే సృష్టికర్మణి మునీనాం షట్కులీనానాం బ్రువతామితరేతరమ్

ఈ యుగంలో సృష్టి కార్యం మొదలైనప్పుడు, ఆరు వంశాల మునులు పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.

ఇదం పరమిదం నేతి వివాదః సుమహానభూత్ తే ఽభిజగ్ముర్విధాతారం బ్రహ్మాణం ప్రష్టుమవ్యయమ్

ఇది పరమం, ఇది కాదు అని గొప్ప వాదన కలిగింది. వారు ప్రశ్నించడానికి మారిపోని బ్రహ్మను, సృష్టికర్తను ఆశ్రయించారు.

వాగ్భిర్వినయగర్భాభిః సర్వే ప్రాంజలయో ఽబ్రువన్ త్వం హి సర్వజగద్ధాతా సర్వకారణకారణమ్

వినయంతో కూడిన మాటలతో అందరూ చేతులు జోడించి ఇలా అన్నారు: "ప్రభూ! మీరు అన్ని లోకాలకు ధాత, అన్ని కారణాలకు కారణం."

కః పుమాన్సర్వతత్త్వేభ్యః పురాణః పరతః పరః యతో వాచో నివర్తంతే అప్రాప్య మనసా సహ

అన్ని తత్త్వాలకు అతీతుడైన, పురాతనుడైన, పరముడైన ఆ పరమపురుషుడు ఎవరు? ఆయనను మాటలు, మనస్సు అందుకోలేక తిరిగి వస్తాయి.

యస్మాత్సర్వమిదం బ్రహ్మవిష్ణురుద్రేంద్రపూర్వకమ్ సహభూతేంద్రియైః సర్వైః ప్రథమం సంప్రసూయతే

బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు మరియు అన్ని ఇంద్రియాలతో సహా ఈ సర్వం యావత్తు మొదట ఆయన నుండే ఉద్భవించింది.

ఏష దేవో మహాదేవః సర్వజ్ఞో జగదీశ్వరః అయం తు పరయా భక్త్యా దృశ్యతే నా ఽన్యథా క్వచిత్

ఈ దేవుడు మహాదేవుడు, సర్వజ్ఞుడు, జగదీశ్వరుడు. ఆయనను పరమ భక్తితో తప్ప మరే విధంగా ఎక్కడా చూడలేరు.

రుద్రో హరిర్హరశ్చైవ తథాన్యే చ సురేశ్వరాః భక్త్యా పరమయా తస్య నిత్యం దర్శనకాంక్షిణః

రుద్రుడు, హరి, హరుడు మరియు ఇతర దేవతాధిపతులు కూడా ఎప్పుడూ ఆయన దర్శనం కోసం పరమ భక్తితో ఆశపడుతుంటారు.

బహునాత్ర కిముక్తేన శివే భక్త్యా విముచ్యతే ప్రసాదాద్దేవతాభక్తిః ప్రసాదో భక్తిసంభవః యథేహాంకురతో బీజం బీజతో వా యథాంకురః

ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? శివునికి భక్తి వల్ల ముక్తి లభిస్తుంది. కరుణ వల్ల దేవతల పట్ల భక్తి కలుగుతుంది. భక్తి వల్ల కరుణ, కరుణ వల్ల భక్తి పుట్టుకొస్తుంది. ఇది విత్తనం నుండి మొక్క, మొక్క నుండి విత్తనం పుట్టినట్లే.

తస్మాదీశప్రసాదార్థం యూయం గత్వా భువం ద్విజాః దీర్ఘసత్రం సమాకృధ్వం యూయం వర్షసహస్రకమ్

కాబట్టి, ప్రభువు కరుణ కోసం మీరు భూమికి వెళ్లి, ఓ ద్విజులారా, వెయ్యేళ్ల పాటు దీర్ఘమైన యజ్ఞాన్ని నిర్వహించండి.