శివపురాణమ్

శివాలయే విల్వవనే సంహితాం తాం పఠేత్తు యః స తత్ఫలమవాప్నోతి యద్వాచో ఽపి న గోచరే

ఎవరైనా శివాలయం లేదా బిల్వవనం లో ఆ సంహితను పఠిస్తే, వాక్కుతో చెప్పలేని ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

సంహితాం తాం పఠన్ భక్త్యా యః శ్రాద్ధే భోజయేద్ద్విజాన్ తస్య యే పితరః సర్వే యాంతి శంభోః పరం పదమ్

ఎవరైనా భక్తితో ఆ సంహితను పఠించి, శ్రాద్ధంలో ద్విజులకు భోజనం పెడితే, అతని పితృదేవతలు అందరూ శంభువు యొక్క పరమపదాన్ని చేరుతారు.

చతుర్దశ్యాం నిరాహారో యః పఠేత్సంహితాం చ తామ్ బిల్వమూలే శివః సాక్షాత్సదేవైశ్చ ప్రపూజ్యతే

చతుర్దశి రోజున ఉపవాసంగా బిల్వవృక్షం వద్ద ఆ సంహితను పఠించినవాడిని శివుడు దేవతలతో కలిసి ప్రత్యక్షంగా పూజిస్తాడు.

అన్యాపి సంహితా తత్ర సర్వకామఫలప్రదా ఉభే విశిష్టే విజ్ఞేయే లీలావిజ్ఞానపూరితే

అక్కడ మరికొన్ని సంహితలు కూడా ఉన్నాయి; అవన్నీ కోరికలన్నింటికీ ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. ఈ రెండు సంహితలు జ్ఞానలీలతో నిండినవిగా, శ్రేష్ఠమైనవిగా గుర్తించాలి.

తదిదం శైవమాఖ్యాతం పురాణం వేదసంమితమ్ నిర్మితం తచ్ఛివేనైవ ప్రథమం బ్రహ్మసంమితమ్

ఇలా వేద సమానమైన శైవ పురాణాన్ని వివరించాను. దీనిని మొదట శివుడే బ్రహ్మస్వరూపంగా నిర్మించాడు.

విద్యేశంచ తథారౌద్రం వైనాయకమథౌమికమ్ మాత్రం రుద్రైకాదశకం కైలాసం శతరుద్రకమ్

విద్యేశం, తారరౌద్రం, వినాయకం, ఓమికం, మాతృ, పదకొండు భాగాలుగా ఉన్న రుద్రం, కైలాసం, శతరుద్రం—

కోటిరుద్రసహస్రాద్యం కోటిరుద్రం తథైవ చ వాయవీయం ధర్మసంజ్ఞం పురాణమితి భేదతః

వెయ్యి కోటి రుద్రాలతో మొదలయ్యే కోటిరుద్రం, అలాగే వాయవీయమనే ధర్మపురాణం—ఇవి వేరువేరు పురాణాలుగా పరిగణించబడతాయి.

సంహితా ద్వాదశమితా మహాపుణ్యతరా మతా తాసాం సంఖ్యాం బ్రువే విప్రాః శృణుతాదరతోఖిలమ్

పన్నెండు సంహితలు ఉన్నాయని, అవి అత్యంత పుణ్యప్రదమైనవని భావిస్తారు. వాటి సంఖ్యను నేను చెబుతాను, ద్విజులారా, శ్రద్ధతో వినండి.

విద్యేశం దశాసాహస్రం రుద్రం వైనాయకం తథా ఔమం మాతృపురాణాఖ్యం ప్రత్యేకాష్టసహస్రకమ్

విద్యేశ సంహితలో పది వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి; అలాగే రుద్ర, వినాయక, ఓమిక, మాతృ పురాణాల్లో ఒక్కొక్కటిలో ఎనిమిది వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి.

త్రయోదశసహస్రం హి రుద్రైకాదశకం ద్విజాః షట్సహస్రం చ కైలాసం శతరుద్రం తదర్ధకమ్

ద్విజులారా, పదకొండు రుద్రుల సమాహారం పదమూడు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది. కైలాసం అనబడే భాగం ఆరు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది. శతరుద్రం అనేది దాని సగం మాత్రమే.

కోటిరుద్రం త్రిగుణితమేకాదశసహస్రకమ్ సహస్రకోటిరుద్రాఖ్యముదితం గ్రంథసంఖ్యయా

కోటిరుద్రం అనబడేది పదకొండు వేల శ్లోకాల మూడింతలు. సహస్రకోటిరుద్రం అని పిలవబడేది, గ్రంథసంఖ్య ప్రకారం, కోటి రుద్రాల వేలు రెట్లు ఉంది.

వాయవీయం ఖాబ్ధిశతం ఘర్మం రవిసహస్రకమ్ తదేవం లక్షసంఖ్యాకం శైవసంఖ్యావిభేదతః

వాయవీయ భాగం సముద్రం వంద రెట్లు, ఘర్మం అనేది సూర్యుని వెయ్యి రెట్లు. ఇలా శైవ పరిమాణాల ప్రకారం వీటి మొత్తం సంఖ్య లక్షకు చేరింది.

వ్యాసేన తత్తు సంక్షిప్తం చతుర్వింశత్సహస్రకమ్ శైవం తత్ర చతుర్థం వై పురాణం సప్తసంహితమ్

వ్యాసుడు దీన్ని సంక్షిప్తంగా ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా చేసాడు. వాటిలో శైవ పురాణం నాలుగవది, ఇది ఏడు సంహితలుగా ఉంది.

శివే సంకల్పితం పూర్వం పురాణం గ్రన్థసంఖ్యయా శతకోటిప్రమాణం హి పురా సృష్టౌ సువిస్మృతమ్

పూర్వం శివుడు పురాణాన్ని సంకల్పించాడు. గ్రంథసంఖ్య ప్రకారం అది మొదట వంద కోట్ల శ్లోకాలుగా ఉండేది, కానీ సృష్టి ప్రారంభంలో చాలా భాగం మరచిపోయారు.

వ్యస్తేష్టాదశధా చైవ పురాణే ద్వాపరాదిషు చతుర్లక్షేణ సంక్షిప్తే కృతే ద్వైపాయనాదిభిః

ద్వాపరయుగం మొదలైనప్పుడు, పురాణాలు పదిహేను భాగాలుగా విడగొట్టబడ్డాయి. ద్వైపాయనుడు మరియు ఇతరులు వాటిని నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తం చేశారు.

ప్రోక్తం శివపురాణం హి చతుర్వింశత్సహస్రకమ్ శ్లోకానాం సంఖ్యయా సప్తసంహితం బ్రహ్మసంమితమ్

శివ పురాణం ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలతో, ఏడు సంహితలుగా ఉంది. ఇది వేదంతో సమానంగా భావించబడుతుంది.

విద్యేశ్వరాఖ్యా తత్రాద్యా రౌద్రీ జ్ఞేయా ద్వితీయికా తృతీయా శతరుద్రాఖ్యా కోటిరుద్రా చతుర్థికా

వాటిలో మొదటిది విద్యేశ్వర సంహిత, రెండవది రౌద్రీ, మూడవది శతరుద్ర, నాలుగవది కోటిరుద్ర అని పిలవబడతాయి.

పఞ్చమీ చైవ మౌమాఖ్యా షష్ఠీ కైలాససంజ్ఞికా సప్తమీ వాయవీయాఖ్యా సప్తైవం సంహితామతాః

ఐదవది ఉమా సంహిత, ఆరవది కైలాస సంహిత, ఏడవది వాయవీయ సంహిత. ఇలా మొత్తం ఏడు సంహితలు ఉన్నాయి.

ససప్తసంహితం దివ్యం పురాణం శివసంజ్ఞకమ్ వరీవర్తి బ్రహ్మతుల్యం సర్వోపరి గతిప్రదమ్

ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన శివ పురాణం దివ్యమైనది, బ్రహ్మతో సమానమైనది, అందరికీ శ్రేష్ఠమైనది, పరమ గతి ప్రసాదించేది.

ఏతచ్ఛివపురాణం హి సప్తసంహితమాదరాత్ పరిపూర్ణం పఠేద్యస్తు స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే

ఈ ఏడు సంహితలతో కూడిన సంపూర్ణ శివ పురాణాన్ని భక్తితో చదివేవాడు జీవన్ముక్తుడు అని చెప్పబడతాడు.

శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసాగమశతాని చ ఏతచ్ఛివపురాణస్య నార్హంత్యల్పాం కలామపి

వేదాలు, స్మృతులు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, ఆగమాలు వందల సంఖ్యలో ఉన్నా, అవన్నీ ఈ శివ పురాణానికి చిన్న భాగానికీ సమానం కావు.

శైవం పురాణమమలం శివకీర్తితం తద్వ్యాసేన శైవప్రవణేన న సంగృహీతమ్ సంక్షేపతః సకలజీవగుణోపకారే తాపత్రయఘ్నమతులం శివదం సతాం హి

ఈ పవిత్రమైన శైవ పురాణాన్ని శివుడు మహిమచెప్పాడు. శైవ భక్తుడైన వ్యాసుడు దీన్ని సంక్షిప్తంగా సంకలనం చేయలేదు. ఇది అన్ని జీవులకు మేలు చేస్తుంది, మూడు విధాల బాధలను తొలగిస్తుంది, సద్భక్తులకు శుభాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

వికైతవో ధర్మ ఇహ ప్రగీతో వేదాంతవిజ్ఞానమయః ప్రధానః అమత్సరాంతర్బుధవేద్యవస్తు సత్కౢప్తమత్రైవ త్రివర్గయుక్తమ్

ఇక్కడ ధర్మం మాయ లేకుండా బోధించబడింది. ఇది ప్రధానంగా వేదాంత జ్ఞానంతో నిండినది. అసూయ లేని జ్ఞానులకు తెలిసే విషయం, ఇక్కడే సరిగ్గా స్థాపించబడింది, మానవుల మూడు పురుషార్థాలతో కూడినది.

శైవం పురాణతిలకం ఖలు సత్పురాణం వేదాంతవేదవిలసత్పరవస్తుగీతమ్ యో వై పఠేచ్చ శృణుయాత్పరమాదరేణ శంభుప్రియః స హి లభేత్పరమాం గతిం వై

శైవ పురాణం నిజంగా పురాణాలలో మణిపూసలా, వేదాంత జ్ఞానంతో ప్రకాశించేది, పరమ తత్త్వాన్ని గానం చేసేది. దాన్ని ఎవరు పరమ భక్తితో చదువుతారో, వినుతారో, వారు శంభువుకు ప్రియులై, పరమ గతి పొందుతారు.

ఇత్యాకర్ణ్య వచః సౌతం ప్రోచుస్తే పరమర్షయః వేదాంతసారసర్వస్వం పురాణం శ్రావయాద్భుతమ్

ఇలా సూతుని మాటలు విన్న మహర్షులు, 'వేదాంత సారాన్ని, సంపూర్ణతను కలిగిన ఈ అద్భుతమైన పురాణాన్ని మాకు వినిపించు' అని కోరారు.

ఇతి శ్రుత్వా మునీనాం స వచనం సుప్రహర్షితః సంస్మరఞ్ఛంకరం సూతః ప్రోవాచ మునిసత్తమాన్

మహర్షుల మాటలు విని, సూతుడు ఎంతో ఆనందంతో శంకరుని స్మరించి, ఆ మహర్షులకు ఇలా చెప్పాడు.

శృణ్వంతు ఋషయః సర్వే స్మృత్వా శివమనామయమ్ పురాణప్రవణం శైవం పురాణం వేదసారజమ్

మహర్షులారా, అందరూ శివుని స్మరిస్తూ, వేదసారాన్ని కలిగిన పురాణ సంప్రదాయానికి అంకితమైన శైవ పురాణాన్ని వినండి.

యత్ర గీతం త్రికం ప్రీత్యా భక్తిజ్ఞానవిరాగకమ్

ప్రేమతో భక్తి, జ్ఞానం, విరక్తి కలిగించే మూడు రకాల పాట అక్కడ పాడబడుతుంది.

వేదాంతవేద్యం సద్వస్తు విశేషేణ ప్రవర్ణితమ్

వేదాంతం ద్వారా తెలిసిన నిజమైన పరమార్థం ఇక్కడ స్పష్టంగా వివరించబడింది.