శివపురాణమ్

పితృమాతృస్వరూపేణశివలింగంప్రపూజయేత్ భర్గః పురుషరూపో హి భర్గాప్రకృతిరుచ్యతే

తండ్రి, తల్లి స్వరూపంగా శివలింగాన్ని పూజించాలి. భర్గుడు పురుష స్వరూపం, భర్గ ప్రాకృతి స్వరూపంగా చెప్పబడింది.

అవ్యక్తాంతరధిష్ఠానం గర్భః పురుష ఉచ్యతే సువ్యక్తాంతరధిష్ఠానంగర్భః ప్రకృతిరుచ్యతే

అవ్యక్తమైన అంతరాధారంతో ఉన్న గర్భాన్ని పురుషుడు అంటారు. స్పష్టమైన అంతరాధారంతో ఉన్న గర్భాన్ని ప్రాకృతి అంటారు.

పురుషత్వాదిగర్భోహిగర్భవాఞ్జనకోయతః పురుషాత్ప్రకృతోయుక్తంప్రథమంజన్మకథ్యతే

గర్భం పురుషుడు, ఎందుకంటే అతడే సృష్టికర్త. పురుషుడు ప్రాకృతితో కలిసినప్పుడు మొదటి జన్మ కలుగుతుంది.

ప్రకృతేర్వ్యక్తతాంయాతంద్వితీయం జన్మ కథ్యతే జన్మజంతుర్మృత్యుజన్మ పురుషాత్ప్రతిపద్యతే

ప్రకృతి వ్యక్తమైతే రెండవ జన్మగా చెప్పబడుతుంది. జన్మించిన జీవి మరణాన్ని పొందుతాడు, అది పురుషుని నుండి ఉద్భవిస్తుంది.

అన్యతోభావ్యతే ఽవశ్యంమాయయాజన్మకథ్యతే జీర్యతేజన్మకాలాద్యత్తస్మాజ్జీవ ఇతి స్మృతః

ఇంకొక విధంగా, మాయ వల్ల తప్పనిసరిగా జన్మ కలుగుతుంది. జన్మించినది కాలక్రమంలో నశిస్తుంది, అందుకే దాన్ని జీవి అంటారు.

జన్మతేతన్యతే పాశైర్జీవశబ్దార్థ ఏవ హి జన్మపాశనివృత్త్యర్థంజన్మలింగంప్రపూజయేత్

జననం జీవుడిని బంధించేది. అందుకే 'జీవుడు' అనే పేరు వచ్చింది. జననబంధనాన్ని తొలగించేందుకు జననచిహ్నాన్ని భక్తితో పూజించాలి.

భం వృద్ధిం గచ్ఛతీత్యర్థాద్భగఃప్రకృతిరుచ్యతే ప్రాకృతైః శబ్దమాత్రాద్యైః ప్రాకృతేంద్రియభోజనాత్

'భం' అంటే పెరుగుదల అని అర్థం. అందుకే 'భగ' అనేది మూలమని అంటారు. సహజమైన మాటలతో, సహజమైన ఇంద్రియసుఖాలతో అది ప్రకృతిగా తెలుసుకోవచ్చు.

భగస్యేదం భోగమితి శబ్దార్థో ముఖ్యతః శ్రుతః ముఖ్యో భగస్తు ప్రకృతిర్భగవాఞ్ఛివ ఉచ్యతే

'భగ' అనే పదానికి ప్రధానంగా 'భోగం' అనే అర్థం ఉంది. అదే ముఖ్యమైన అర్థంగా వినిపిస్తుంది. అసలు 'భగ' అనేది ప్రకృతి, ఆ ప్రకృతికి అధిపతి శివుడు.

భగవాన్భోగదాతాహినా ఽన్యోభోగప్రదాయకః భగస్వామీచభగవాన్భర్గ ఇత్యుచ్యతేబుధైః

భగవంతుడు భోగాన్ని ప్రసాదించేవాడు, ఇంకెవ్వరూ భోగాన్ని ఇవ్వలేరు. భగానికి అధిపతి అయినవాడిని పండితులు 'భర్గ' అని కూడా పిలుస్తారు.

భగేనసహితంలింగం భగంలింగేనసంయుతమ్ ఇహాముత్రచభోగార్థంనిత్యభోగార్థమేవ చ

భగంతో కలిసిన లింగం, లేదా లింగంతో కలిసిన భగం, ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ భోగానికి, అలాగే శాశ్వత భోగానికి కూడా ఉద్దేశించబడింది.

భగవంతంమహాదేవం శివలింగంప్రపూజయేత్ లోకప్రసవితాసూర్యస్తచ్చిహ్నం ప్రసవాద్భవేత్

భగవంతుడైన మహాదేవుడిని శివలింగ రూపంలో పూజించాలి. సూర్యుడు లోకాన్ని సృష్టించేవాడు. ఆ చిహ్నం కూడా సృష్టి వల్లే ఏర్పడింది.

లింగార్థగమకంచిహ్నంలింగమిత్యభిధీయతే

లింగార్థాన్ని తెలియజేసే గుర్తును 'లింగం' అని అంటారు.

లింగమర్థంహిపురుషం శివంగమయతీత్యదః శివశక్త్యోశ్చచిహ్నస్యమేలనంలింగముచ్యతే

లింగం అనగా పురుషుని లక్ష్యాన్ని సూచిస్తుంది, అది శివునితో ఐక్యం కలిగిస్తుంది. శివుడు, శక్తి ఇద్దరి చిహ్నాల కలయికను 'లింగం' అంటారు.

స్వచిహ్నపూజనాత్ప్రీతశ్చిహ్నకార్యం న వీయతే చిహ్నకార్యంతుజన్మాదిజన్మాద్యంవినివర్తతే

తన స్వంత చిహ్నాన్ని పూజిస్తే సంతృప్తి కలుగుతుంది; ఆ చిహ్నం చేసే పని పోదు. జననం మొదలుకొని ఆ చిహ్నం చేసే పని తొలగిపోతుంది.

ప్రాకృతైః పురుషైశ్చాపిబాహ్యాభ్యంతరసంభవైః షోడశైరుపచారైశ్చ శివలింగంప్రపూజయేత్

సహజమైన మనుషులు, బయటి-లోపలి విధానాలతో, పదహారు విధాలుగా శివలింగాన్ని పూజించాలి.

ఏవమాదిత్యవారేహిపూజాజన్మనివర్తికా ఆదివారేమహాలింగంప్రణవేనైవపూజయేత్

సూర్యవారంలో పూజ చేస్తే జననబంధం తొలగిపోతుంది. మొదటి రోజున మహాలింగాన్ని ప్రణవంతో పూజించాలి.

ఆదివారే పఞ్చగవ్యైరభిషేకో విశిష్యతే గోమయంగోజలంక్షీరందధ్యాజ్యం పఞ్చగవ్యకమ్

మొదటి రోజున పంచగవ్యాలతో అభిషేకం చేయడం ముఖ్యమైనది. పంచగ్వ్యం అంటే గోమయం, గోమూత్రం, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి.

క్షీరాద్యంచపృథక్చ్చైవమధునాచేక్షుసారకైః గవ్యక్షీరాన్ననైవేద్యంప్రణవేనైవకారయేత్

పాలు మొదలైనవి, తేనె, చెరకు రసం వేర్వేరుగా సమర్పించాలి. గోవు పాలతో చేసిన నైవేద్యాన్ని ప్రణవంతో సమర్పించాలి.

ప్రణవంధ్వనిలింగంతునాదలింగంస్వయంభువః బిందులింగం తు యంత్రంస్యాన్మకారంతుప్రతిష్ఠితమ్

శబ్దలింగం అంటే ప్రణవం; నాదలింగం స్వయంభువుగా ఉంటుంది; బిందులింగం యంత్రంగా ఉంటుంది; మకారాన్ని ప్రతిష్ఠితంగా భావించాలి.

ఉకారంచరలింగంస్యాదకారంగురువిగ్రహమ్ షడ్లింగపూజయానిత్యంజీవన్ముక్తోనసంశయః

'ఉ' అనే అక్షరం చలించు లింగం, 'అ' గురువు రూపం. ఈ ఆరు లింగాలను ఎప్పుడూ పూజిస్తే, జీవన్ముక్తి తప్పక లభిస్తుంది.

శివస్యభక్త్యాపూజా హి జన్మముక్తికరీనృణామ్ రుద్రాక్షధారణాత్పాదమర్ధం వైభూతిధారణాత్

శివుని భక్తితో పూజిస్తే జననముక్తి లభిస్తుంది. రుద్రాక్ష ధరించడంవల్ల అరడుగు, విభూతి ధరించడంవల్ల ఇంకొక అరడుగు ముందుకు పోవచ్చు.

త్రిపాదం మంత్రజాప్యాచ్చ పూజయా పూర్ణభక్తిమాన్ శివలింగం చ భక్తం చ పూజ్య మోక్షం లభేన్నరః

మంత్రజపంతో మూడు అడుగులు, పూజతో, సంపూర్ణ భక్తితో శివలింగాన్ని, భక్తుని పూజిస్తే ముక్తి లభిస్తుంది.

య ఇమం పఠతే ఽధ్యాయం శృణుయాద్వా సమాహితః తస్యైవ శివభక్తిశ్చ వర్ధతేసుదృఢా ద్విజాః

ఈ అధ్యాయాన్ని ఎవరు శ్రద్ధతో చదువుతారో, వినుతారో, వారి శివభక్తి బలంగా పెరుగుతుంది, ద్విజులారా.

ప్రణవస్యచమాహాత్మ్యంషడ్లింగస్యమహామునే శివభక్తస్యపూజాంచక్రమశోబ్రూహినఃప్రభో

మహర్షీ, ప్రణవం యొక్క గొప్పతనం, ఆరు రూపాల లింగం, శివభక్తుని పూజ గురించి మాకు వివరంగా చెప్పండి.

తపోధనైర్భవద్భిశ్చ సమ్యక్ప్రశ్నస్త్వయం కృతః అస్యోత్తరంమహాదేవోజానాతిస్మనచాపరః

తపస్సు చేసే వారూ, మీరు అడిగిన ప్రశ్న చాలా సరైనది. దీనికి సమాధానం మహాదేవుడికే తెలుసు, ఇంకెవరికీ కాదు.

అథాపివక్ష్యేతమహంశివస్యకృపయైవహి శివో ఽస్మాకంచయుష్మాకంరక్షాంగృహ్ణాతుభూరిశః

ఇప్పుడు శివుని కృపతో నేను వివరంగా చెబుతాను. మహేశ్వరుడు మమ్మల్ని, మిమ్మల్ని కాపాడాలని కోరుకుందాం.

ప్రోహిప్రకృతిజాతస్యసంసారస్యమహోదధేః నవం నావాంతరమితి ప్రణవం వై విదుర్బుధాః

ప్రకృతి వల్ల కలిగే ఈ సంసార సముద్రంలో పుట్టినవారికి, ప్రణవాన్ని కొత్త పడవగా జ్ఞానులు భావిస్తారు.

ప్రఃప్రపఞ్చోననాస్తివో యుష్మాకంప్రణవంవిదుః ప్రకర్షేణనయేద్యస్మాన్మోక్షంవః ప్రణవం విదుః

'ప్ర' అనే అక్షరం ఐదు రూపాల ప్రపంచాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రణవం మీకే చెందింది, ఎందుకంటే అది మిమ్మల్ని పరమ మోక్షానికి చేర్చుతుంది.

స్వజాపకానాంయోగినాంస్వమంత్రపూజకస్యచ సర్వకర్మక్షయంకృత్వాదివ్యజ్ఞానంతునూతనమ్

తమ మంత్రాన్ని జపించే వారికి, యోగులకు, తమ మంత్రాన్ని పూజించే వారికి, ప్రణవం అన్ని కర్మలను తొలగించి, కొత్త దివ్య జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.