అన్నాదిభోజ్యం వస్త్రాదిసర్వముత్పద్యతే యతః తతో మృదాదిప్రతిమాపూజాభీష్టప్రదా భువి
అన్నం మొదలైన భోజ్యాలు, వస్త్రాలు, అన్నీ దానివల్ల కలుగుతాయి కాబట్టి, మట్టి మొదలైనవి చేసిన విగ్రహ పూజ భూమిపై కోరికలను నెరవేర్చుతుంది.
పురుషాణాం చ నారీణామధికారోత్ర నిశ్చితమ్ నద్యాం తడాగే కూపే వా జలాంతర్మృదమాహరేత్
ఇక్కడ పురుషులు, మహిళలకు సమానంగా హక్కు ఉంది; నది, చెరువు లేదా బావిలో మట్టిని తీసుకోవాలి.
సంశోధ్య గంధచూర్ణేన పేషయిత్వా సుమండపే హస్తేన ప్రతిమాం కుర్యాత్క్షీరేణ చ సుసంస్కృతామ్
ఆ మట్టిని సుగంధ ద్రవ్యాలతో శుభ్రపరిచి, శుభ్రమైన మండపంలో బాగా మెత్తగా చేసి, చేతితో, పాలు కలిపి విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
అంగప్రత్యంగకోపేతామాయుధైశ్చ సమన్వితామ్ పద్మాసనస్థితాం కృత్వా పూజయేదాదరేణ హి
అందులో అన్ని అవయవాలు, ఉప అవయవాలు, ఆయుధాలు ఉండాలి; పద్మాసనంలో కూర్చోబెట్టి, శ్రద్ధతో పూజించాలి.
విఘ్నేశాదిత్యవిష్ణూనామంబాయాశ్చ శివస్య చ శివస్యశివలింగం చ సర్వదా పూజయేద్ద్విజ
విఘ్నేశ్వరుడు, ఆదిత్యుడు, విష్ణువు, అమ్మవారు, శివుడు, శివలింగాన్ని ఎప్పుడూ పూజించాలి, ద్విజులారా.
షోడశైరుపచారైశ్చ కుర్యాత్తత్ఫలసిద్ధయే పుష్పేణ ప్రోక్షణం కుర్యాదభిషేకం సమంత్రకమ్
కావలసిన ఫలితం కోసం పదహారు విధాల పూజ చేయాలి; పుష్పాలతో ప్రోక్షణ చేసి, మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి.
శాల్యన్నేనైవ నైవేద్యం సర్వం కుడవమానతః గృహే తు కుడవం జ్ఞేయం మానుషే ప్రస్థమిష్యతే
బియ్యం అన్నంతోనే సమర్పణ చేయాలి; కొలతగా కుడవం తీసుకోవాలి. ఇంట్లో అయితే కుడవమే కొలతగా భావించాలి, మనుషులకు మాత్రం ప్రస్థం కొలతగా నిర్ణయించబడింది.
దైవే ప్రస్థత్రయం యోగ్యం స్వయంభోః ప్రస్థపఞ్చకమ్ ఏవం పూర్ణఫలం విద్యాదధికం వై ద్వయం త్రయమ్
దేవతలకు మూడు ప్రస్థాలు యోగ్యమైనవి; స్వయంభువునికి ఐదు ప్రస్థాలు సమర్పించాలి. ఇలా పూర్తిగా ఫలితం లభిస్తుంది. రెండు లేదా మూడు ప్రస్థాలు ఎక్కువగా సమర్పిస్తే ఇంకా గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది.
సహస్రపూజయా సత్యం సత్యలోకం లభేద్ద్విజః ద్వాదశాంగులమాయామం ద్విగుణం చ తతో ఽధికమ్
వెయ్యి పూజలు చేసినవాడు నిజంగా సత్యలోకాన్ని పొందుతాడు. కొలత పన్నెండు వేలిమిట్ల పొడవుగా ఉండాలి, లేదా అంతకంటే రెట్టింపు అయినా మంచిదే.
ప్రమాణమంగులస్యైకం తదూర్ధ్వం పఞ్చకత్రయమ్ అయోదారుకృతం పాత్రం శివమిత్యుచ్యతే బుధైః
ఒక వేలిమిట్టకు మించి మూడు ఐదుల కొలత ఉండాలి. ఇనుము లేదా చెక్కతో చేసిన పాత్రను జ్ఞానులు 'శివం' అని పిలుస్తారు.
తదష్టభాగః ప్రస్థః స్యాత్తచ్చతుఃకుడవం మతమ్ దశప్రస్థం శతప్రస్థం సహస్రప్రస్థమేవ చ
ప్రస్థంలో ఎనిమిదవ భాగాన్ని ప్రస్థంగా భావించాలి. అది నాలుగు కుడవలకు సమానం. పది ప్రస్థాలు, వంద ప్రస్థాలు, వెయ్యి ప్రస్థాలు కూడా ఉన్నట్లు భావించాలి.
జలతైలాదిగంధానాం యథాయోగ్యం చ మానతః మానుషార్షస్వయంభూనాం మహాపూజేతి కథ్యతే
నీరు, నూనె, ఇతర సుగంధ ద్రవ్యాలకు యోగ్యమైన కొలతను ఉపయోగించాలి. మనుషులు, ఋషులు, స్వయంభువుని పూజలో ఇదే మహాపూజగా చెప్పబడింది.
అభిషేకాదాత్మశుద్ధిర్గంధాత్పుణ్యమవాప్యతే ఆయుస్తృప్తిశ్చ నైవేద్యాద్ధూపాదర్థమవాప్యతే
అభిషేకం వల్ల ఆత్మశుద్ధి కలుగుతుంది; సుగంధ ద్రవ్యాల వల్ల పుణ్యం లభిస్తుంది; నైవేద్యంతో ఆయుర్దాయం, తృప్తి కలుగుతాయి; ధూపంతో మనసుకు కావలసినది సిద్ధిస్తుంది.
దీపాజ్జ్ఞానమవాప్నోతి తాంబూలాద్భోగమాప్నుయాత్ తస్మాత్స్నానాదికం షట్కం ప్రయత్నేన ప్రసాధయేత్
దీపంతో జ్ఞానం లభిస్తుంది; తాంబూలంతో అనుభవం పొందుతారు. అందుచేత స్నానం మొదలైన ఆరు విధానాలను శ్రద్ధతో సిద్ధం చేయాలి.
నమస్కారో జపశ్చైవ సర్వాభీష్టప్రదావుభౌ పూజాన్తే చ సదాకార్యౌ భోగమోక్షార్థిభిర్నరైః
నమస్కారం, జపం రెండూ అన్ని కోరికలను తీర్చుతాయి. పూజ అనంతరం భోగం లేదా మోక్షం కోరేవారు తప్పక ఇవి చేయాలి.
సంపూజ్య మనసా పూర్వం కుర్యాత్తత్తత్సదా నరః దేవానాం పూజయా చైవ తత్తల్లోకమవాప్నుయాత్
ముందుగా మనసుతో పూజించి, ప్రతి కార్యాన్ని ఎప్పుడూ శ్రద్ధగా చేయాలి. దేవతలను పూజించడంవల్ల వారికి సంబంధించిన లోకాన్ని పొందుతారు.
తదవాంతరలోకే చ యథేష్టం భోగ్యమాప్యతే తద్విశేషాన్ప్రవక్ష్యామి శృణుత శ్రద్ధయా ద్విజాః
ఆ మధ్యలోకంలో కావలసిన విధంగా అనుభవాలు పొందవచ్చు. వాటి విశేషాలను నేను వివరించబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధతో వినండి, ద్విజులారా.
విఘ్నేశపూజయా సమ్యగ్భూర్లోకే ఽభీష్టమాప్నుయాత్ శుక్రవారే చతుర్థ్యాం చ సితే శ్రావణభాద్రకే
విఘ్నేశ్వరుని సక్రమంగా పూజిస్తే భూమిలో కావలసిన ఫలితాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా శుక్రవారంలో లేదా శ్రావణ, భాద్రపద మాసాల్లో శుక్లపక్ష చతుర్థి రోజున పూజ చేయాలి.
భిషగృక్షే ధనుర్మాసే విఘ్నేశం విధివద్యజేత్ శతం పూజాసహస్రం వా తత్సంఖ్యాకదినైర్వ్రజేత్
భిషగ్ నక్షత్రంలో, ధనుర్మాసంలో, నియమంగా విఘ్నేశ్వరుని పూజ చేయాలి. వంద లేదా వెయ్యి పూజలు చేయాలంటే, ఆ సంఖ్యకు సమానమైన రోజుల్లో పూర్తి చేయాలి.
దేవాగ్నిశ్రద్ధయా నిత్యం పుత్రదం చేష్టదం నృణామ్ సర్వపాపప్రశమనం తత్తద్దురితనాశనమ్
దేవతలు, అగ్నిని శ్రద్ధతో ఎప్పుడూ పూజిస్తే, మనుషులకు సంతానాన్ని, కావలసిన విషయాలను ఇస్తుంది. అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, ప్రతి దురితమూ నశిస్తుంది.
వారపూజాంశివాదీనామాత్మశుద్ధిప్రదాం విదుః తీథినక్షత్రయోగానామాధారం సార్వకామికమ్
వారం రోజులలో శివుడు మొదలైనవారిని పూజించడం ఆత్మశుద్ధిని ఇస్తుంది. తిథులు, నక్షత్రాలు, యోగాలకు ఇది అన్ని కోరికలకు ఆధారంగా ఉంటుంది.
తథా బృద్ధిక్షయాభావాత్పూర్ణబ్రహ్మాత్మకం విదుః ఉదయాదుదయం వారో బ్రహ్మప్రభృతి కర్మణామ్
అలాగే, పెరుగుదల, తగ్గుదల లేకపోవడం వల్ల ఇది సంపూర్ణమైనది, పరబ్రహ్మ స్వరూపంగా భావించబడుతుంది. ఉదయం నుండి మరుసటి ఉదయం వరకు వారం దినం బ్రహ్మ మొదలైన కార్యాలకు ఆధారం.
తిథ్యాదౌ దేవపూజా హి పూర్ణభోగప్రదా నృణామ్ పూర్వభాగః పిత్ఃణాం తు నిశి యుక్తః ప్రశస్యతే
తిథి మొదలైన రోజుల్లో దేవతలను పూజిస్తే, మనుషులకు సంపూర్ణ భోగాలు లభిస్తాయి. మొదటి భాగం పితృదేవతలకు, ముఖ్యంగా రాత్రి సమయానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.
పరభాగస్తు దేవానాం దివా యుక్తః ప్రశాస్యతే ఉదయవ్యాపినీ గ్రాహ్యా మధ్యాహ్నే యది సా తిథిః
తర్వాతి భాగం దేవతలకు, ముఖ్యంగా పగటి వేళలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. తిథి ఉదయానికి వ్యాపించి ఉంటే, మధ్యాహ్నం సమయంలో పూజ చేయాలి.
దేవకార్యే తథా గ్రాహ్యాస్థితి ఋక్షాదికాః శుభాః సమ్యగ్విచార్య వారాదీన్కుర్యాత్పూజాజపాదికమ్
దేవతల పనుల్లో, శుభమైన నక్షత్రాలు వంటి సమయాలను బాగా పరిశీలించి, ఆ తగిన రోజులలో పూజ, జపం మొదలైన కార్యాలు చేయాలి.
పూజార్యతే హ్యనేనేతి వేదేష్వర్థస్య యోజనా పూర్ణభోగఫలసిద్ధిశ్చ జాయతే తేన కర్మణా
వేదాలలో, ఈ విధంగా పూజ చేయాలని చెప్పబడింది. అర్థాన్ని సరైన విధంగా అనుసరించి చేస్తే, సంపూర్ణ అనుభవాలు మరియు ఫలితాలు ఆ కార్యం ద్వారా కలుగుతాయి.
మనోభావాంస్తథా జ్ఞానమిష్టభోగార్థయోజనాత్ పూజాశబ్దర్థ ఏవం హి విశ్రుతో లోకవేదయోః
ఇష్టమైన అనుభవాల కోసం మనస్సు స్థితి, జ్ఞానం వాడటం — ఇదే 'పూజ' అనే పదానికి లోకంలోను, వేదాల్లోను ప్రసిద్ధమైన అర్థం.
నిత్యనైమిత్తికం కాలాత్సద్యః కామ్యే స్వనుష్ఠితే నిత్యం మాసం చ పక్షం చ వర్షం చైవ యథాక్రమమ్
నిత్యకర్మలు, నైమిత్తికకర్మలు వాటి సమయానికి చేయాలి. కోరిక కోసం చేసే కార్యాలు వెంటనే చేయాలి. నిత్యకర్మలు రోజూ, నెలకు ఒకసారి, పక్షానికి ఒకసారి, సంవత్సరానికి ఒకసారి ఇలా క్రమంగా చేయాలి.
తత్తత్కర్మఫలప్రాప్తిస్తాదృక్పాపక్షయః క్రమాత్ మహాగణపతేః పూజా చతుర్థ్యాం కృష్ణపక్షకే
ప్రతి కార్యానికి తగిన ఫలితాలు దక్కుతాయి, పాపాలు క్రమంగా తొలగిపోతాయి. మహాగణపతిని పక్షవద్ది చతుర్థి రోజున పూజ చేయాలి.
పక్షపాపక్షయకరీ పక్షభోగఫలప్రదా చైత్రే చతుర్థ్యాం పూజా చ కృతా మాసఫలప్రదా
ఈ పూజ పక్షంలో చేసిన పాపాలను పోగొట్టి, ఆ పక్షంలో పొందిన అనుభవాలకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. చైత్రమాసంలో చతుర్థి రోజున చేసిన పూజ నెలవారీ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.