ధనధాన్యాద్యాశ్రితానాం దురితానాం నివారణమ్ జలస్నేహాద్యాశ్రితానాం దురితానాం తు గోజలైః
ధనం లేదా ధాన్యం లేక బాధపడేవారి దురదృష్టాలు పోతాయి. నీరు లేదా నెయ్యి లేక బాధపడేవారికి ఆవుపాలు, నీరు ఇస్తే వారి దురదృష్టాలు పోతాయి.
కాయికాదిత్రాణాం తు క్షీరదధ్యాజ్యకైస్తథా తథా తేషాం చ పుష్టిశ్చ విజ్ఞేయా హి విపశ్చితా
శరీర రక్షణ కోసం పాలు, పెరుగు, నెయ్యి ఇవ్వాలి. వీటివల్ల పోషణ కలుగుతుందని జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి.
భూదానం తు ప్రతిష్ఠార్థమిహ చా ఽముత్ర చ ద్విజాః తిలదానం బలార్థం హి సదా మృత్యుజయం విదుః
భూమిని దానం చేయడం ఇక్కడ, పరలోకంలో స్థిరత కోసం. నువ్వుల దానం శక్తి కోసం, మరణాన్ని జయించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
హిరణ్యం జాఠరాగ్నేస్తు వృద్ధిదం వీర్యదం తథా ఆజ్యం పుష్టికరం విద్యాద్వస్త్రమాయుష్కరం విదుః
బంగారం జీర్ణాగ్నిని పెంచుతుంది, శక్తిని ఇస్తుంది. నెయ్యి పోషణను ఇస్తుంది. వస్త్రాలు ఆయుష్షును పెంచుతాయని తెలుసుకోవాలి.
ధాన్యమన్నం సమృద్ధ్యర్థం మధురాహారదం గుడమ్ రౌప్యం రేతోభివృద్ధ్యర్థం షడ్రసార్థం తు లావణమ్
ధాన్యం, అన్నం సంపద కోసం. బెల్లం తీపి ఆహారం కోసం. వెండి వీర్యాన్ని పెంచేందుకు, ఉప్పు ఆరు రుచుల కోసం ఉపయోగపడతాయి.
సర్వం సర్వసమృద్ధ్యర్థం కూష్మాండం పుష్టిదం విదుః ప్రాప్తిదం సర్వభోగానామిహ చా ఽముత్ర చ ద్విజాః
ఇవి అన్నీ సంపూర్ణ ఐశ్వర్యం కోసం. గుమ్మడికాయ పోషణను ఇస్తుంది. ఇక్కడ, పరలోకంలో అన్ని అనుభవాలను ఇస్తుంది.
యావజ్జీవనముక్తం హి కన్యాదానం తు భోగదమ్ పనసామ్రకపిత్థానాం వృక్షాణాం ఫలమేవ చ
ఒకసారి కన్యాదానం చేస్తే జీవితాంతం అనుభవాలను ఇస్తుంది. అలాగే పనస, మామిడి, కపిత్తం వంటి వృక్షాల ఫలాలు కూడా అలాగే ఫలిస్తాయి.
కదల్యాద్యౌషధీనాం చ ఫలం గుల్మోద్భవం తథా మాషాదీనాం చ ముద్గానాం ఫలం శాకాదికం తథా
అలాగే అరటి వంటి ఔషధ మొక్కల ఫలాలు, మినుములు, పెసర్లు, కూరగాయల ఫలాలు కూడా అలాగే ఫలిస్తాయి.
మరీచిసర్షపాద్యానాం శాకోపకరణం తథా యదృతౌ యత్ఫలం సిద్ధం తద్దేయం హి విపశ్చితా
కాలానుసారం, మిరియాలు, ఆవాలు వంటి కూరగాయలు, పచ్చళ్ళు, ఆ సమయానికి లభించే పండ్లు జ్ఞానులు భక్తితో సమర్పించాలి.
శ్రోత్రాదీంద్రియతృప్తిశ్చ సదా దేయా విపశ్చితా శబ్దాదిదశభోగార్థం దిగాదీనాం చ తుష్టిదా
శ్రవణాది ఇంద్రియాలకు సంతోషాన్ని కలిగించే విధంగా, శబ్దాది అనుభూతుల కోసం, దిక్కులు మొదలైన దేవతలకు కూడా సంతృప్తిని కలిగించేలా జ్ఞానులు ఎప్పుడూ సమర్పించాలి.
వేదశాస్త్రం సమాదాయ బుద్ధ్వా గురుముఖాత్స్వయమ్ కర్మణాం ఫలమస్తీతి బుద్ధిరాస్తిక్యముచ్యతే
వేదాలు, శాస్త్రాలు గురువు ద్వారా నేర్చుకొని, కర్మలకు ఫలం ఉంటుందని నమ్మే భావనను నమ్మకం అంటారు.
బంధురాజభయాద్బుద్ధిశ్రద్ధా సా చ కనీయసీ సర్వాభావే దరిద్రస్తు వాచా వా కర్మణా యజేత్
బంధువులు లేదా రాజు భయంతో కలిగే నమ్మకం చిన్నది; ఏదీ లేకపోయినా, దరిద్రుడు అయినా మాటతోనైనా, చేతలతోనైనా పూజ చేయాలి.
వాచికం యజనం విద్యాన్మంత్రస్తోత్రజపాదికమ్ తీర్థయాత్రావ్రతాద్యం హి కాయికం యజనం విదుః
మంత్రాలు, స్తోత్రాలు, జపం చేయడం వాచిక పూజగా తెలుసుకోవాలి; తీర్థయాత్ర, వ్రతాలు వంటి వాటిని శరీరపూజగా భావించాలి.
యేన కేనాప్యుపాయేన హ్యల్పం వా యది వా బహు దేవతార్పణబుద్ధ్యా చ కృతం భోగాయ కల్పతే
ఎలా అయినా, కొద్దిగా అయినా, ఎక్కువైనా, దేవుడికి అర్పించాలనే భావంతో ఇచ్చినదంతా అనుభవానికి తగినదే అవుతుంది.
తపశ్చర్యా చ దానం చ కర్తవ్యముభయం సదా ప్రతిశ్రయం ప్రదాతవ్యం స్వవర్ణగుణశోభితమ్
తపస్సు, దానం ఎప్పుడూ చేయాలి; తన వర్ణానికి తగిన గుణాలతో అలంకరించిన ఆశ్రయం ఇవ్వాలి.
దేవానాం తృప్తయే ఽత్యర్థం సర్వభోగప్రదం బుధైః ఇహా ఽముత్రోత్తమం జన్మసదాభోగం లభేద్బుధః ఈశ్వరార్పణబుద్ధ్యా హి కృత్వా మోక్షఫలం లభేత్
దేవతలకు సంతృప్తి కోసం అన్ని అనుభవాలను ఇవ్వడం వల్ల ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను ఉత్తమ జన్మ, సుఖాలు లభిస్తాయని జ్ఞానులు చెబుతారు; పరమేశ్వరునికి అర్పణ భావంతో చేసినప్పుడు మోక్షఫలం లభిస్తుంది.
య ఇమం పఠతే ఽధ్యాయం యః శృణోతి సదా నరః తస్య వైధర్మబుద్ధిశ్చ జ్ఞానసిద్ధిః ప్రజాయతే
ఈ అధ్యాయాన్ని ఎవరైనా చదువుతారు లేదా ఎప్పుడూ వినిపిస్తారు, వారికి ధర్మబుద్ధి, జ్ఞానసిద్ధి కలుగుతుంది.
పార్థివప్రతిమాపూజావిధానం బ్రూహి సత్తమ యేన పూజావిధానేన సర్వాభిష్టమవాప్యతే
భూ విగ్రహ పూజ విధానాన్ని చెప్పు, దాని ద్వారా సరైన పూజ చేసి అన్నీ కోరికలు నెరవేరతాయని తెలుసు.
సుసాధుపృష్టం యుష్మాభిః సదా సర్వార్థదాయకమ్ సద్యో దుఃఖస్య శమనం శృణుత ప్రబ్రవీమి వః
మీరు మంచి ప్రశ్న అడిగారు, ఇది ఎల్లప్పుడూ అన్ని ఫలితాలను ఇస్తుంది; వెంటనే దుఃఖాన్ని తొలగించేదాన్ని చెప్పుతాను, వినండి.
అపమృత్యుహరం కాలమృత్యోశ్చాపి వినాశనమ్ సద్యః కలత్రపుత్రాదిధనధాన్యప్రదం ద్విజాః
ఇది అక్రమ మరణాన్ని తొలగిస్తుంది, కాలమరణాన్ని కూడా నశింపజేస్తుంది; వెంటనే భార్య, సంతానం, ధనం, ధాన్యం లభించును, ద్విజులారా.
అన్నాదిభోజ్యం వస్త్రాదిసర్వముత్పద్యతే యతః తతో మృదాదిప్రతిమాపూజాభీష్టప్రదా భువి
అన్నం మొదలైన భోజ్యాలు, వస్త్రాలు, అన్నీ దానివల్ల కలుగుతాయి కాబట్టి, మట్టి మొదలైనవి చేసిన విగ్రహ పూజ భూమిపై కోరికలను నెరవేర్చుతుంది.
పురుషాణాం చ నారీణామధికారోత్ర నిశ్చితమ్ నద్యాం తడాగే కూపే వా జలాంతర్మృదమాహరేత్
ఇక్కడ పురుషులు, మహిళలకు సమానంగా హక్కు ఉంది; నది, చెరువు లేదా బావిలో మట్టిని తీసుకోవాలి.
సంశోధ్య గంధచూర్ణేన పేషయిత్వా సుమండపే హస్తేన ప్రతిమాం కుర్యాత్క్షీరేణ చ సుసంస్కృతామ్
ఆ మట్టిని సుగంధ ద్రవ్యాలతో శుభ్రపరిచి, శుభ్రమైన మండపంలో బాగా మెత్తగా చేసి, చేతితో, పాలు కలిపి విగ్రహాన్ని తయారు చేయాలి.
అంగప్రత్యంగకోపేతామాయుధైశ్చ సమన్వితామ్ పద్మాసనస్థితాం కృత్వా పూజయేదాదరేణ హి
అందులో అన్ని అవయవాలు, ఉప అవయవాలు, ఆయుధాలు ఉండాలి; పద్మాసనంలో కూర్చోబెట్టి, శ్రద్ధతో పూజించాలి.
విఘ్నేశాదిత్యవిష్ణూనామంబాయాశ్చ శివస్య చ శివస్యశివలింగం చ సర్వదా పూజయేద్ద్విజ
విఘ్నేశ్వరుడు, ఆదిత్యుడు, విష్ణువు, అమ్మవారు, శివుడు, శివలింగాన్ని ఎప్పుడూ పూజించాలి, ద్విజులారా.
షోడశైరుపచారైశ్చ కుర్యాత్తత్ఫలసిద్ధయే పుష్పేణ ప్రోక్షణం కుర్యాదభిషేకం సమంత్రకమ్
కావలసిన ఫలితం కోసం పదహారు విధాల పూజ చేయాలి; పుష్పాలతో ప్రోక్షణ చేసి, మంత్రాలతో అభిషేకం చేయాలి.
శాల్యన్నేనైవ నైవేద్యం సర్వం కుడవమానతః గృహే తు కుడవం జ్ఞేయం మానుషే ప్రస్థమిష్యతే
బియ్యం అన్నంతోనే సమర్పణ చేయాలి; కొలతగా కుడవం తీసుకోవాలి. ఇంట్లో అయితే కుడవమే కొలతగా భావించాలి, మనుషులకు మాత్రం ప్రస్థం కొలతగా నిర్ణయించబడింది.
దైవే ప్రస్థత్రయం యోగ్యం స్వయంభోః ప్రస్థపఞ్చకమ్ ఏవం పూర్ణఫలం విద్యాదధికం వై ద్వయం త్రయమ్
దేవతలకు మూడు ప్రస్థాలు యోగ్యమైనవి; స్వయంభువునికి ఐదు ప్రస్థాలు సమర్పించాలి. ఇలా పూర్తిగా ఫలితం లభిస్తుంది. రెండు లేదా మూడు ప్రస్థాలు ఎక్కువగా సమర్పిస్తే ఇంకా గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది.
సహస్రపూజయా సత్యం సత్యలోకం లభేద్ద్విజః ద్వాదశాంగులమాయామం ద్విగుణం చ తతో ఽధికమ్
వెయ్యి పూజలు చేసినవాడు నిజంగా సత్యలోకాన్ని పొందుతాడు. కొలత పన్నెండు వేలిమిట్ల పొడవుగా ఉండాలి, లేదా అంతకంటే రెట్టింపు అయినా మంచిదే.
ప్రమాణమంగులస్యైకం తదూర్ధ్వం పఞ్చకత్రయమ్ అయోదారుకృతం పాత్రం శివమిత్యుచ్యతే బుధైః
ఒక వేలిమిట్టకు మించి మూడు ఐదుల కొలత ఉండాలి. ఇనుము లేదా చెక్కతో చేసిన పాత్రను జ్ఞానులు 'శివం' అని పిలుస్తారు.