సింధుశ్చ సరయూ రేవా సప్తగంగాః ప్రకీర్తితాః తతో ఽబ్ధితీరం దశ చ పర్వతాగ్రే తతో దశ
సింధు, సరయూ, రేవా కూడా ఆ ఏడు గంగలుగా చెప్పబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సముద్రతీరం పది రెట్లు ఎక్కువ, దాని తర్వాత పర్వతశిఖరం పది రెట్లు ఎక్కువ.
సర్వస్మాదధికం జ్ఞేయం యత్ర వా రోచతే మనః కృతే పూర్ణఫలం జ్ఞేయం యజ్ఞదానాదికం తథా
అన్నిటికన్నా మించినది మనసుకు ఇష్టమైన స్థలం. అలాంటి చోట యజ్ఞం, దానం మొదలైనవి పూర్తిగా ఫలిస్తాయి.
త్రేతాయుగే త్రిపాదం చ ద్వాపరే ఽర్ధం సదా స్మృతమ్ కలౌ పాదం తు విజ్ఞేయం తత్పాదోనం తతోర్ధకే
కృతయుగంలో సంపూర్ణ ఫలం లభిస్తుంది; త్రేతాయుగంలో మూడు వంతులు; ద్వాపరయుగంలో అరవంతు; కలియుగంలో పాదభాగం మాత్రమే, దాని పైన అంతకంటే తక్కువ.
శుద్ధాత్మనః శుద్ధదినం పుణ్యం సమఫలం విదుః తస్మాద్దశగుణం జ్ఞేయం రవిసంక్రమణే బుధాః
పవిత్రమైన మనస్సున్నవాడికి పవిత్రమైన శుభదినం సమాన ఫలం ఇస్తుంది. అందువల్ల, సూర్యుడు సంక్రమించే సమయంలో ఫలం పది రెట్లు ఎక్కువని జ్ఞానులు అంటారు.
విషువే తద్దశగుణమయనే తద్దశ స్మృతమ్ తద్దశ మృగసంక్రాంతౌ తచ్చంద్రగ్రహణే దశ
విషువత్క్షణంలో ఆ ఫలం పది రెట్లు; అయనంలో కూడా పది రెట్లు; మృగశిర సంక్రమణంలో పది రెట్లు; చంద్రగ్రహణంలో కూడా పది రెట్లు.
తతశ్చ సూర్యగ్రహణే పూర్ణకాలోత్తమే విదుః జగద్రూపస్య సూర్యస్య విషయోగాచ్చ రోగదమ్
దాని తర్వాత, సూర్యగ్రహణ సమయం అత్యుత్తమమైనదిగా భావించబడుతుంది. అప్పుడు జగత్తుకు రూపమైన సూర్యుడు విష ప్రభావానికి లోనవుతాడు, దీని వల్ల వ్యాధులు తొలగిపోతాయి.
అతస్తద్విషశాంత్యర్థం స్నానదానజపాం చరేత్ విషశాంత్యర్థకాలత్వాత్స కాలః పుణ్యదః స్మృతః
అందుకే ఆ విషాన్ని శాంతిపర్చేందుకు స్నానం, దానం, జపం చేయాలి. ఆ సమయం విషశాంతికి అనుకూలమైనదిగా, పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని గుర్తించాలి.
జన్మర్క్షే చ వ్రతాంతే చ సూర్యరాగోపమం విదుః మహతాం సంగకాలశ్చ కోట్యర్కగ్రహణం విదుః
జన్మనక్షత్రంలో, వ్రతాంతంలో సూర్యుని రాగంలా ఫలం లభిస్తుంది. మహాత్ములతో కలిసే సమయం కోటి సూర్యగ్రహణాల ఫలితంతో సమానం.
తపోనిష్ఠా జ్ఞాననిష్ఠా యోగినో యతయస్తథా పూజాయాః పాత్రమేతే హి పాపసంక్షయకారణమ్
తపస్సులో నిష్ఠ ఉన్నవారు, జ్ఞానంలో స్థిరమైనవారు, యోగులు, యతులు — వీరే పూజకు యోగ్యులు. వీరి ద్వారా పాపాలు పోతాయి.
చతుర్వింశతిలక్షం వా గాయత్ర్యా జపసంయుతః బ్రాహ్మణస్తు భవేత్పాత్రం సంపూర్ణఫలభోగదమ్
ఇరవై నాలుగు లక్షల గాయత్రీ జపం చేసిన బ్రాహ్మణుడు పూజకు యోగ్యుడు. అతని ద్వారా సంపూర్ణ ఫలాన్ని అనుభవించవచ్చు.
పతనాత్త్రాయత ఇతి పాత్రం శాస్త్రే ప్రయుజ్యతే దాతుశ్చ పాతకాత్త్రాణాత్పాత్రమిత్యభిధీయతే
పతనమునుంచి రక్షించడమే 'పాత్ర' అనే పదానికి అర్థం. దానికర్తను పాపం నుంచి కాపాడడమే 'పాత్ర' అని అంటారు.
గాయకం త్రాయతే పాతాద్గాయత్రీత్యుచ్యతే హి సా యథా ఽర్థహినో లోకే ఽస్మిన్పరస్యార్థం న యచ్ఛతి
పఠించే వాడిని పతనమునుంచి కాపాడుతందికాబట్టి దానిని గాయత్రీ అంటారు. ఈ లోకంలో ధనం లేనివాడు ఇతరుల కోసం ఇవ్వడు.
అర్థవానిహ యో లోకే పరస్యార్థం ప్రయచ్ఛతి స్వయం శుద్ధో హి పూతాత్మా నరాన్సత్రాతుమర్హతి
ఈ లోకంలో ఎవడు స్వయంగా పవిత్రుడై, ఇతరుల కోసం ధనం ఇస్తాడో, అతడు నిజంగా శుద్ధాత్ముడై, యజ్ఞాల ద్వారా మనుషులను రక్షించగలడు.
గాయత్రీజపశుద్ధో హి శుద్ధబ్రాహ్మణ ఉచ్యతే తస్మాద్దానే జపే హోమే పూజాయాం సర్వకర్మణి
గాయత్రీ జపంతో పవిత్రుడైనవాడిని నిజమైన బ్రాహ్మణుడు అంటారు. అందువల్ల దానం, జపం, హోమం, పూజ, అన్ని కార్యాలలోనూ—
దానం కర్తుం తథా త్రాతుం పాత్రం తు బ్రాహ్మణోర్హతి అన్నస్య క్షుధితం పాత్రం నారీనరమయాత్మకమ్
బ్రాహ్మణుడు దానం చేయడానికీ, రక్షించడానికీ యోగ్యుడు. ఆహారం కోసం సరైన పాత్రం ఆకలిగొన్న మగవాడు లేదా ఆడవాడు ఎవరో వారే.
బ్రాహ్మణం శ్రేష్ఠమాహూయ యత్కాలే సుసమాహితమ్ తదర్థం శబ్దమర్థం వా సద్బోధకమభీష్టదమ్
ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిని సరైన సమయంలో ఆహ్వానించి, అతడికి ఉపదేశకమైన, కావలసిన మాటలు లేదా భావాన్ని ఇవ్వాలి.
ఇచ్ఛావతః ప్రదానం చ సంపూర్ణఫలదం విదుః యత్ప్రశ్నానంతరం దత్తం తదర్థఫలదం విదుః
ఇష్టపూర్వకంగా ఇచ్చిన దానం సంపూర్ణ ఫలితాన్ని ఇస్తుందని వారు తెలుసు. ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఇచ్చిన దానం, దాని ఉద్దేశ్యానికి తగిన ఫలితాన్ని ఇస్తుందని కూడా తెలుసు.
యత్సేవకాయ దత్తం స్యాత్తత్పాదఫలదం విదుః జాతిమాత్రస్య విప్రస్య దీనవృత్తేర్ద్విజర్షభాః
సేవ చేసే వాడికి ఇచ్చిన దానం, అతని పాదాలకు చేరే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. జన్మ మాత్ర బ్రాహ్మణుడికి, అతడు బీదగా ఉన్నప్పుడు ఇచ్చిన దానాన్ని ద్విజశ్రేష్ఠులు ప్రశంసిస్తారు.
దత్తమర్థం హి భోగాయ భూర్లోకేదశవార్షికమ్ వేదయుక్తస్య విప్రస్య స్వర్గే హి దశవార్షికమ్
ఈ లోకంలో అనుభవానికి ఇచ్చిన ధనం పది సంవత్సరాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. వేదపారంగతుడైన బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చిన దానం స్వర్గంలో పది సంవత్సరాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
గాయత్రీజపయుక్తస్య సత్యే హి దశవార్షికమ్ విష్ణుభక్తస్య విప్రస్య దత్తం వైకుంఠదం విదుః
గాయత్రీ జపంలో నిమగ్నుడైనవాడికి ఇచ్చిన దానం సత్యలోకంలో పది సంవత్సరాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. విష్ణుభక్తుడైన బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చిన దానం వైకుంఠాన్ని ఇస్తుందని తెలుసు.
శివభక్తస్య విప్రస్య దత్తం కైలాసదం విదుః తత్తల్లోకోపభోగార్థం సర్వేషాం దానమిష్యతే
శివభక్తుడైన బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చిన దానం కైలాసాన్ని ఇస్తుందని తెలుసు. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ లోకాల అనుభవానికి దానాన్ని కోరుకుంటారు.
దశాంగమన్నం విప్రస్య భానువారే దదన్నరః పరజన్మని చారోగ్యం దశవర్షం సమశ్నుతే
భానువారంలో బ్రాహ్మణుడికి పది రెట్లు అన్నం ఇచ్చినవాడు, తదుపరి జన్మలో పది సంవత్సరాలు ఆరోగ్యంగా ఉంటాడు.
బహుమానమథాహ్వానమభ్యంగం పాదసేవనమ్ వాసో గంధాద్యర్చనం చ ఘృతాపూపరసోత్తరమ్
గౌరవంగా ఆహ్వానం, అభ్యంగనం, పాదసేవ, వస్త్రాలు, సుగంధద్రవ్యాలతో పూజ, నెయ్యి, అప్పాలు, మిఠాయిలు—
షడ్రసం వ్యంజనం చైవ తాంబూలం దక్షిణోత్తరమ్ నమశ్చానుగమశ్చైవ స్వన్నదానం దశాంగకమ్
ఆరు రుచుల వంటలు, కూరగాయలు, తాంబూలం, చిన్న పెద్ద దానాలు, నమస్కారం, వెంట వెళ్లడం, పది రకాల అన్నదానం—
దశాంగమన్నం విప్రేభ్యో దశభ్యో వై దదన్నరః అర్కవారే తథా ఽ ఽరోగ్యం శతవర్షం సమశ్నుతే
భానువారంలో పది మంది బ్రాహ్మణులకు పది రెట్లు అన్నం ఇచ్చినవాడు, వంద సంవత్సరాలు ఆరోగ్యంగా జీవిస్తాడు.
సోమవారాదివారేషు తత్తద్వారగుణం ఫలమ్ అన్నదానస్య విజ్ఞేయం భూర్లోకే పరజన్మని
సోమవారం మొదలైన ఇతర వారాల్లో, ఆ రోజు యొక్క విశిష్టతను బట్టి, ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను అన్నదాన ఫలితాన్ని తెలుసుకోవాలి.
సప్తస్వపి చ వారేషు దశభ్యశ్చ దశాంగకమ్ అన్నం దత్త్వా శతం వర్షమారోగ్యాదికమశ్నుతే
ఏడు వారాల్లో ప్రతి రోజూ పది మంది బ్రాహ్మణులకు పది రెట్లు అన్నం ఇచ్చినవాడు, వంద సంవత్సరాలు ఆరోగ్యం మొదలైన ఫలితాలు పొందుతాడు.
ఏవం శతేభ్యో విప్రేభ్యో భానువారే దదన్నరః సహస్రవర్షమారోగ్యం శర్వలోకే సమశ్నుతే
ఇలాగే, భానువారంలో నూరు మంది బ్రాహ్మణులకు అన్నం ఇచ్చినవాడు, శర్వలోకంలో వెయ్యేళ్ళ ఆరోగ్యాన్ని అనుభవిస్తాడు.
సహస్రేభ్యస్తథా దత్త్వా ఽయుతవర్షం సమశ్నుతే ఏవం సోమాదివారేషు విజ్ఞేయం హి విపశ్చితా
అలాగే, వెయ్యిమందికి ఇచ్చినవాడు, పది వేల సంవత్సరాలు ఆనందిస్తాడు. సోమవారం మొదలైన ఇతర వారాల్లో కూడా ఇదే విధంగా జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి.
భానువారే సహస్రాణాం గాయత్రీపూతచేతసామ్ అన్నం దత్త్వా సత్యలోకే హ్యారోగ్యాది సమశ్నుతే
భానువారంలో గాయత్రీ జపంతో పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన వేలాది మందికి అన్నం ఇచ్చినవాడు, సత్యలోకంలో ఆరోగ్యం మొదలైన ఫలితాలు పొందుతాడు.