శివపురాణమ్

ఆత్మార్థం చ పరార్థం చ దేవతార్థం విశేషతః ఆనీయమానసలిలమాత్తపుష్పం చ నిత్యశః

తమకోసం, ఇతరులకోసం, ముఖ్యంగా దేవతల కోసం, వారు ఎప్పుడూ నీళ్లు, తాజా పువ్వులు తెచ్చేవారు.

అంతర్జలశిలారూఢైర్నీచానాం స్పర్శశంకయా ఆచారవద్భిర్మునిభిః కృతభస్మాంగధూసరైః

కొంతమంది నీటిలో మునిగిన రాళ్లపై నిలబడి, తక్కువ స్థాయి వారిని తాకకుండా జాగ్రత్తగా, శాస్త్రబద్ధంగా, బస్మంతో శరీరాన్ని పూసుకుని ఉండేవారు.

ఇతస్తతో ఽప్సు మజ్జద్భిరిష్టశిష్టైః శిలాగతైః తిలైశ్చ సాక్షతైః పుష్పైస్త్యక్తదర్భపవిత్రకైః

ఇంకొంతమంది నీటిలో మునిగిపోతూ, బయటికి వస్తూ, కొంతమంది రాళ్లపై కూర్చుని, తిలలు, పువ్వులు, వదిలేసిన దర్భతో తర్పణం చేసేవారు.

దేవాద్యమృషిమధ్యం చ నిర్వర్త్య పితృతర్పణమ్ నివేదయేదభిజ్ఞేభ్యో నిత్యస్నానగతాన్ ద్విజాన్

దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, ప్రతిరోజూ స్నానం చేయడానికి వచ్చే పండిత ద్విజులకు ఆ నీటిని సమర్పించేవారు.

స్థానేస్థానే కృతానేకబలిపుష్పసమీరణైః సౌరార్ఘ్యపూర్వం కుర్వద్భిఃస్థండలేభ్యర్చనాదికమ్

ప్రతి ప్రదేశంలో విభిన్నమైన బలులు, పువ్వులు సమర్పించి, పక్కన వాయించుతూ, సూర్యార్ఘ్యంతో పాటు ఇతర పూజాకార్యాలు ఆలయాల్లో నిర్వహించేవారు.

క్వచిన్నిమజ్జదున్మజ్జత్ప్రస్రస్తగజయూథపమ్ క్వచిచ్చ తృషయాయాతమృగీమృగతురంగమమ్

ఎక్కడో విడివిడిగా ఉన్న ఏనుగుల గుంపులు నీటిలో మునిగి బయటికి వస్తుండగా, ఇంకొక్కడో దాహంతో వచ్చిన జింకలు, మృగాలు, కుదిరిన గుఱ్ఱాలు కనిపించేవి.

క్వచిత్పీతజనోత్తీర్ణమయూరవరవారణమ్ క్వచిత్కృతతటాఘాతవృషప్రతివృషోజ్జ్వలమ్

ఇంకొక్కడో నీళ్లు తాగిన మయూరాలు, గొప్ప ఏనుగులు బయటికి వస్తుండగా, మరొక్కడో వృషభాలు తీరాన్ని తాకుతూ ఒకదానికొకటి ఎదురుగా మెరిసిపోతుండేవి.

క్వచిత్కారండవరవైః క్వచిత్సారసకూజితైః క్వచిచ్చ కోకనినదైః క్వచిద్భ్రమరగీతిభిః

కొన్ని చోట్ల గొప్ప నారగాళ్ల కూతలు, ఇంకొన్ని చోట్ల సారస పక్షుల అరుపులు, మరికొన్ని చోట్ల కోకిలల గానాలు, ఇంకొన్ని చోట్ల తేనెటీగల గీతాలు వినిపించేవి.

స్నానపానాదికరణైః స్వసంపద్ద్రుమజీవిభిః ప్రణయాత్ప్రాణిభిస్తైస్తైర్భాషమాణమివాసకృత్

ఆ చెట్లపై నివసించే పక్షులు స్నానం, తాగుటలో తలమునకలై, ప్రేమతో ఎప్పుడూ పరస్పరం మాట్లాడుకుంటున్నట్టు శబ్దాలు చేస్తూ ఉండేవి.

కూలశాఖిశిఖాలీనకోకిలాకులకూజితైః ఆతపోపహతాన్సర్వాన్నామంత్రయదివానిశమ్

తీరపు కొమ్మల్లో కూర్చున్న కోకిలలు గానాలతో, ఎండతో అలసిపోయి, పగలు రాత్రి తమ పేర్లను పలుకుతూ ఉండేవి.

ఉత్తరే తస్య సరసస్తీరే కల్పతరోరధః వేద్యాం వజ్రశిలామయ్యాం మృదులే మృగచర్మణి

ఆ సరస్సు ఉత్తర తీరంలో, కల్పవృక్షం కింద, వజ్రశిలతో చేసిన వేదికపై, మృదువైన మృగచర్మంపై—

సనత్కుమారమాసీనం శశ్వద్బాలవపుర్ధరమ్ తత్కాలమాత్రోపరతం సమాధేరచలాత్మనః

అక్కడ సనత్కుమారుడు ఎప్పుడూ బాలుడిలా కనిపిస్తూ, ఆ సమయానికి ధ్యానం ముగించుకుని, స్థిరమైన మనస్సుతో కూర్చున్నాడు.

ఉపాస్యమానం మునిభిర్యోగీంద్రైరపి పూజితమ్ దదృశుర్నైమిషేయాస్తే ప్రణతాశ్చోపతస్థిరే

ఆయనను మునులు, యోగేశ్వరులు పూజిస్తూ ఉండగా, నైమిశారణ్య మునులు చూసి, నమస్కరించి సమీపించారు.

యావత్పృష్టవతే తస్మై ప్రోచుః స్వాగతకారణమ్ తుములః శుశ్రువే తావద్దివి దుందుభినిస్వనః

ఆయన వచ్చిన కారణం ఏమిటో అడుగుతుండగా, ఆకాశంలో ఒక్కసారిగా గొప్ప మేళం మ్రోగిన శబ్దం వినిపించింది.

దదృశే తత్క్షణే తస్మిన్విమానం భానుసన్నిభమ్ గణేశ్వరైరసంఖ్యేయైః సంవృతం చ సమంతతః

అదే క్షణంలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే ఒక విమానం, అనేక గణపతులతో四చుట్టూ నిండిపోయి, అక్కడ ప్రత్యక్షమైంది.

అప్సరోగణసంకీర్ణం రుద్రకన్యాభిరావృతమ్ మృదంగమురజోద్ఘుష్టం వేణువీణారవాన్వితమ్

ఆ విమానం అప్సరసలతో సందడిగా, రుద్రుని కుమార్తెలతో చుట్టుముట్టబడి, మృదంగాలు, మురజలు మ్రోగుతూ, వేణువు, వీణల స్వరాలతో మార్మోగుతూ ఉంది.

చిత్రరత్నవితానాఢ్యం ముక్తాదామవిరాజితమ్ మునిభిస్సిద్ధగంధర్వైర్యక్షచారణకిన్నరైః

వివిధ రత్నాల తలుపులతో అలంకరించబడి, ముత్యాల హారాలతో మెరిసిపోతూ, మునులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, యక్షులు, చారణులు, కిన్నరులు ఆ విమానాన్ని సేవించేవారు.

నృత్యద్భిశ్చైవ గాయద్భిర్వాదయద్భిశ్చ సంవృతమ్ వీరగోవృషచిహ్నేన విద్రమద్రుమయష్టినా

అందులో నర్తించేవారు, పాడేవారు, వాయిద్యాలు వాయించే వారు చుట్టూ ఉన్నారు. వీరబుల్లి గుర్తుతో, విద్రమ వృక్షపు దండతో అలంకరించబడింది.

కృతగోపురసత్కారం కేతునా మాన్యహేతునా తస్య మధ్యే విమానస్య చామరద్వితయాంతరే

ఆ విమానానికి గొప్ప గోపురం, పతాకా ఉండి, గౌరవానికి పాత్రంగా నిలిచింది. ఆ విమానం మధ్యలో, రెండు చామరాల మధ్య,

ఛత్త్రస్య మణిదండస్య చంద్రస్యేవ శుచేరధః దివ్యసింహాసనారూఢం దేవ్యా సుయశయా సహ

మణిదండంతో కూడిన శుభ్రమైన గొడుగుకు క్రింద, చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తూ, దివ్య సింహాసనంపై తన మహిమగల భార్యతో కలిసి కూర్చున్నాడు.

శ్రియా చ వపుషా చైవ త్రిభిశ్చాపి విలోచనైః ప్రాకారైరభికృత్యానాం ప్రత్యభిజ్ఞాపకం ప్రభోః

ఆయన మహిమతో, అందంతో, మూడు కళ్లతో, చుట్టూ ప్రాకారాల మధ్య వెలుగొందుతూ, ప్రభువు గుర్తింపుగా నిలిచాడు.

అవిలంఘ్య జగత్కర్తురాజ్ఞాపనమివాగతమ్ సర్వానుగ్రహణం శంభోః సాక్షాదివ పురఃస్థితమ్

ప్రపంచాన్ని సృష్టించే వాడి ఆజ్ఞ లాంటిది, శివుని అనుగ్రహం ప్రత్యక్షంగా అక్కడ నిలిచినట్లుగా కనిపించింది.

శిలాదతనయం సాక్షాచ్ఛ్రీమచ్ఛూలవరాయుధమ్ విశ్వేశ్వరగణాధ్యక్షం విశ్వేశ్వరమివాపరమ్

అక్కడ శిలాదుని కుమారుడు, శూలం, వరాహాయుధం ధరించి, విశ్వేశ్వరుని గణాధిపతిగా, ఇంకొక విశ్వేశ్వరుడిలా కనిపించాడు.

విశ్వస్యాపి విధాత్ఃణాం నిగ్రహానుగ్రహక్షమమ్ చతుర్బాహుముదారాంగం చన్ద్రరేఖావిభూషితమ్

ప్రపంచ సృష్టికర్తలకే శిక్షా అనుగ్రహాలు చేయగలవాడు, నాలుగు చేతులతో, విశాలమైన శరీరంతో, చంద్రరేఖతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.

కంఠే నాగేన మౌలౌ చ శశాంకేనాప్యలంకృతమ్ సవిగ్రహమివైశ్వర్యం సామర్థ్యమివ సక్రియమ్

కంఠంలో పాము, తలపై చంద్రుడు అలంకారంగా, ఆయన్ని చూసినప్పుడు ఐశ్వర్యం, సామర్థ్యం సాక్షాత్కారంగా కనిపించాయి.

సమాప్తమివ నిర్వాణం సర్వజ్ఞమివ సంగతమ్ దృష్ట్వా ప్రహృష్టవదనో బ్రహ్మపుత్రః సహర్షిభిః

మోక్షం పూర్తయినట్లుగా, సర్వజ్ఞత రూపం దిద్దుకున్నట్లుగా, బ్రహ్మ కుమారుడు ఋషులతో కలిసి చూసి ఆనందంతో ముఖం వెలిగించాడు.

తస్థౌ ప్రాఞ్జలిరుత్థాయ తస్యాత్మానమివార్పయన్ అథ తత్రాంతరే తస్మిన్విమానే చావనిం గతే

ఆయన చేతులు జోడించి లేచి, తనను తానే అర్పించినట్టు నిలిచాడు. ఆ సమయంలో ఆ విమానం భూమిపై దిగింది.

ప్రణమ్య దణ్డవద్దేవం స్తుత్వా వ్యజ్ఞాపయన్మునీమ్ షట్కులీయా ఇమే దీర్ఘం నైమిషే సత్రమాస్థితాః ఆగతా బ్రహ్మణాదిష్టాః పూర్వమేవాభికాంక్షయా

దేవునికి దండంగా నమస్కరించి, స్తుతించి, మునులకు ఇలా చెప్పాడు: 'ఈ ఆరు వంశాలు చాలా కాలంగా నైమిశారణ్యంలో యజ్ఞంలో పాల్గొంటున్నారు. బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో, ముందే ఆశతో ఇక్కడికి వచ్చారు.'

శ్రుత్వా వాక్యం బ్రహ్మపుత్రస్య నందీఛిత్త్వా పాశాన్దృష్టిపాతేన సద్యః శైవం ధర్మం చైశ్వరం జ్ఞానయోగం దత్త్వా భూయో దేవపార్శ్వం జగామ

బ్రహ్మ కుమారుని మాటలు విని, నంది తన చూపుతో వారి బంధాలను వెంటనే తొలగించి, శైవ ధర్మం, ఐశ్వర్య జ్ఞానం, యోగాన్ని ఇచ్చి, మళ్లీ దేవతలవైపు వెళ్లిపోయాడు.