శివపురాణమ్

తత్ర వః కాల ఏవైష దైవాదుపనతః స్వయమ్ ప్రయాత దక్షిణం మేరోః శిఖరం దేవసేవితమ్

ఇప్పుడు మీకు అనుకున్న సమయం వచ్చేసింది; దేవతలు పూజించే మెరుపర్వత దక్షిణ శిఖరానికి వెంటనే వెళ్లండి.

సనత్కుమారో యత్రాస్తే మమ పుత్రః పరో మునిః ప్రతీక్ష్యాగమనం సాక్షాద్భూతనాథస్య నందినః

అక్కడ నా కుమారుడు, గొప్ప ముని అయిన సనత్కుమారుడు, భూతనాధుడైన నందిని ప్రత్యక్షంగా రానిచూస్తూ ఉన్నాడు.

పురా సనత్కుమారోపి దృష్ట్వాపి పరమేశ్వరమ్ అజ్ఞానాత్సర్వయోగీన్ద్రమానీ వినయదూషితః

పూర్వంలో, సనత్కుమారుడు పరమేశ్వరునిని చూసినా, అన్ని యోగులకీ అధిపతినని గర్వంతో, అజ్ఞానంతో, వినయాన్ని కోల్పోయాడు.

అభ్యుత్థానాదికం యుక్తమకుర్వన్నతినిర్భయః తతో ఽపరాధాత్క్రుద్ధేన మహోష్ట్రో నందినా కృతః

అతడు భయమూ లేకుండా, లేచి నమస్కరించాల్సిన విధులను చేయలేదు; ఆ అపరాధానికి కోపంతో నంది అతన్ని మహా ఒంటెగా మార్చాడు.

అథ కాలేన మహతా తదర్థే శోచతా మయా ఉపాస్య దేవం దేవీఞ్చ నందినం చానునీయ వై

ఆ విషయం వల్ల నేను చాలా కాలం బాధపడి, ప్రభువుని, దేవిని, నందిని ప్రార్థించి, శాంతింపజేశాను.

కథంచిదుష్ట్రతా తస్య ప్రయత్నేన నివారితా ప్రాపితో హి యథాపూర్వం సనత్పూర్వాం కుమారతామ్

పెద్ద ప్రయత్నంతో అతని ఒంటె రూపం తొలగించబడింది; సనత్కుమారుడు మునుపటి బాల్యస్థితికి తిరిగి వచ్చాడు.

తదాహ చ మహాదేవః స్మయన్నివ గణాధిపమ్ అవజ్ఞాయ హి మామేవ తథాహంకృతవాన్మునిః

అప్పుడు మహాదేవుడు చిరునవ్వుతో గణాధిపతిని ఇలా అన్నాడు: 'అతడు నన్ను తక్కువగా చూసి, గర్వంతో అలా ప్రవర్తించాడు.'

అతస్త్వమేవ యాథాత్మ్యం మమాస్మై కథయానఘ బ్రహ్మణః పూర్వజః పుత్రో మాం మూఢ ఇవ సంస్మరన్

కాబట్టి, నీవే నా అసలైన స్వరూపాన్ని అతనికి వివరించాలి; బ్రహ్మకు పెద్ద కుమారుడైనా, అతడు నన్ను తెలియకపోయినట్టు గుర్తుపెట్టుకుంటున్నాడు.

మయైవ శిష్యతే దత్తో మమ జ్ఞానప్రవర్తకః ధర్మాధ్యక్షాభిషేకం చ తవ నిర్వర్తయిష్యతి

నేనే అతన్ని నీ శిష్యుడిగా ఇచ్చాను; నీవు అతనికి జ్ఞానం బోధించాలి. ధర్మాధికారి పదవికి అభిషేకం కూడా అతనే నీకు చేస్తాడు.

స ఏవం వ్యాహృతో భూయస్సర్వభూతగణాగ్రణీః యత్పరాజ్ఞాపనం మూర్ధ్నా ప్రాతః ప్రతిగృహీతవాన్

ఇలా చెప్పబడిన తర్వాత, భూతగణాధిపతి ఉదయాన్నే తల వంచి ఆ ఆజ్ఞను స్వీకరించాడు.

తథా సనత్కుమారో ఽపి మేరౌ మదనుశాసనాత్ ప్రసాదార్థం గణస్యాస్య తపశ్చరతి దుశ్చరమ్

అలాగే, నా ఆజ్ఞతో, సనత్కుమారుడు కూడా ఈ గణుని అనుగ్రహం కోసం మెరుపర్వతంపై కఠిన తపస్సు చేస్తున్నాడు.

ద్రష్టవ్యశ్చేతి యుష్మాభిః ప్రాగ్గణేశసమాగమాత్ తత్ప్రసాదార్థమచిరాన్నందీ తత్రాగమిష్యతి

మీరు గణేశుని కలవకముందే అతన్ని దర్శించాలి; త్వరలోనే, అతని అనుగ్రహం కోసం నంది అక్కడికి వస్తాడు.

ఇతి సత్వరమాదిశ్య ప్రేషితా విశ్వయోగినా కుమారశిఖరం మేరోర్దక్షిణం మునయో యయుః

అలా యోగేశ్వరుని ఆజ్ఞతో మునులు త్వరగా కుమారుని శిఖరానికి, మెరుపర్వత దక్షిణ భాగానికి వెళ్లారు.

తత్ర స్కందసరో నామ సరస్సాగరసన్నిభమ్ అమృతస్వాదుశిశిరస్వచ్ఛా గాధలఘూదకమ్

అక్కడ స్కందసరోవరం అనే సరస్సు ఉంది; అది సముద్రం లాంటి విశాలమైనది, అమృతంలా మధురంగా, చల్లగా, పారదీప్తంగా, లోతుగా, కొంత భాగం తక్కువ లోతుగా ఉంది.

సమంతతః సంఘటితం స్ఫటికో పలసంచయైః సర్వర్తుకుసుమైః ఫుల్లైశ్ఛాదితాఖిలదిఙ్ముఖమ్

దాని చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా స్ఫటికపు రాళ్ల గుట్టలు ఉన్నాయి; అన్ని దిక్కుల తీరాలు అన్ని ఋతువుల పుష్పాలతో వికసించి ఉన్నాయి.

శైవలైరుత్పలైః పద్మైః కుముదైస్తారకోపమైః తరంగైరభ్రసంకాశైరాకాశమివ భూమిగమ్

ఆ సరస్సు మీద శైవలాలు, నీలకమలాలు, ఎర్రకమలాలు, తారలవంటి తెల్లకుముదాలు, మేఘాల్లా మెరిసే అలలతో, ఆకాశమే భూమిపైకి దిగివచ్చినట్టు కనిపించేది.

సుఖావతరణారోహైః స్థలైర్నీలశిలామయైః సోపానమార్గౌ రుచిరైశ్శోభమానాష్టదిఙ్ముఖమ్

అందులోకి దిగేందుకు, ఎక్కేందుకు సులభంగా ఉండే ప్రదేశాలు, నీలరాయి మెట్లతో చేసిన అందమైన మెట్లు, మార్గాలు ఎనిమిది దిక్కులకూ ప్రకాశించేవి.

తత్రావతీర్ణైశ్చ యథా తత్రోత్తీర్ణశ్చ భూయసా స్నాతైః సితోపవీతైశ్చ శుక్లాకౌపీనవల్కలైః

అక్కడ దిగినవారు, బయటికి వచ్చినవారు, స్నానం చేసినవారు, తెల్ల యజ్ఞోపవీతాలు, తెల్ల కౌపీనాలు, వల్కలాలు ధరించి ఉండేవారు.

జటాశిఖాయనైర్ముండైస్త్రిపుండ్రకృతమండనైః విరాగవివశస్మేరముఖైర్మునికుమారకైః

జటాబంధంతో ఉన్నవారు, ముండలు, తలపై మూడు రేఖలతో అలంకరించుకున్నవారు, విరక్తతతో చిరునవ్వుతో ఉన్న యువ మునులు అక్కడ కనిపించేవారు.

ఘటైః కమలినీపత్రపుటైశ్చ కలశైః శివైః కమణ్డలుభిరన్యైశ్చ తాదృశైః కరకాదిభిః

వారు చేతుల్లో కుండలు, కమలదళాలతో చేసిన పాత్రలు, శుభ్రమైన పాత్రలు, ఇంకా ఇతర పాత్రలు, కరాలు పట్టుకుని ఉండేవారు.

ఆత్మార్థం చ పరార్థం చ దేవతార్థం విశేషతః ఆనీయమానసలిలమాత్తపుష్పం చ నిత్యశః

తమకోసం, ఇతరులకోసం, ముఖ్యంగా దేవతల కోసం, వారు ఎప్పుడూ నీళ్లు, తాజా పువ్వులు తెచ్చేవారు.

అంతర్జలశిలారూఢైర్నీచానాం స్పర్శశంకయా ఆచారవద్భిర్మునిభిః కృతభస్మాంగధూసరైః

కొంతమంది నీటిలో మునిగిన రాళ్లపై నిలబడి, తక్కువ స్థాయి వారిని తాకకుండా జాగ్రత్తగా, శాస్త్రబద్ధంగా, బస్మంతో శరీరాన్ని పూసుకుని ఉండేవారు.

ఇతస్తతో ఽప్సు మజ్జద్భిరిష్టశిష్టైః శిలాగతైః తిలైశ్చ సాక్షతైః పుష్పైస్త్యక్తదర్భపవిత్రకైః

ఇంకొంతమంది నీటిలో మునిగిపోతూ, బయటికి వస్తూ, కొంతమంది రాళ్లపై కూర్చుని, తిలలు, పువ్వులు, వదిలేసిన దర్భతో తర్పణం చేసేవారు.

దేవాద్యమృషిమధ్యం చ నిర్వర్త్య పితృతర్పణమ్ నివేదయేదభిజ్ఞేభ్యో నిత్యస్నానగతాన్ ద్విజాన్

దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, ప్రతిరోజూ స్నానం చేయడానికి వచ్చే పండిత ద్విజులకు ఆ నీటిని సమర్పించేవారు.

స్థానేస్థానే కృతానేకబలిపుష్పసమీరణైః సౌరార్ఘ్యపూర్వం కుర్వద్భిఃస్థండలేభ్యర్చనాదికమ్

ప్రతి ప్రదేశంలో విభిన్నమైన బలులు, పువ్వులు సమర్పించి, పక్కన వాయించుతూ, సూర్యార్ఘ్యంతో పాటు ఇతర పూజాకార్యాలు ఆలయాల్లో నిర్వహించేవారు.

క్వచిన్నిమజ్జదున్మజ్జత్ప్రస్రస్తగజయూథపమ్ క్వచిచ్చ తృషయాయాతమృగీమృగతురంగమమ్

ఎక్కడో విడివిడిగా ఉన్న ఏనుగుల గుంపులు నీటిలో మునిగి బయటికి వస్తుండగా, ఇంకొక్కడో దాహంతో వచ్చిన జింకలు, మృగాలు, కుదిరిన గుఱ్ఱాలు కనిపించేవి.

క్వచిత్పీతజనోత్తీర్ణమయూరవరవారణమ్ క్వచిత్కృతతటాఘాతవృషప్రతివృషోజ్జ్వలమ్

ఇంకొక్కడో నీళ్లు తాగిన మయూరాలు, గొప్ప ఏనుగులు బయటికి వస్తుండగా, మరొక్కడో వృషభాలు తీరాన్ని తాకుతూ ఒకదానికొకటి ఎదురుగా మెరిసిపోతుండేవి.

క్వచిత్కారండవరవైః క్వచిత్సారసకూజితైః క్వచిచ్చ కోకనినదైః క్వచిద్భ్రమరగీతిభిః

కొన్ని చోట్ల గొప్ప నారగాళ్ల కూతలు, ఇంకొన్ని చోట్ల సారస పక్షుల అరుపులు, మరికొన్ని చోట్ల కోకిలల గానాలు, ఇంకొన్ని చోట్ల తేనెటీగల గీతాలు వినిపించేవి.

స్నానపానాదికరణైః స్వసంపద్ద్రుమజీవిభిః ప్రణయాత్ప్రాణిభిస్తైస్తైర్భాషమాణమివాసకృత్

ఆ చెట్లపై నివసించే పక్షులు స్నానం, తాగుటలో తలమునకలై, ప్రేమతో ఎప్పుడూ పరస్పరం మాట్లాడుకుంటున్నట్టు శబ్దాలు చేస్తూ ఉండేవి.