శివపురాణమ్

పద్మకస్వస్తికాదీనామభ్యసేదాసనేషు చ అభివంద్య స్వగుర్వంతానభివాద్యాననుక్రమాత్

పద్మాసనం, స్వస్తికాసనం వంటి ఆసనాలను సాధన చేయాలి. ముందుగా తన గురువులను, పెద్దలను క్రమంగా నమస్కరించాలి.

ఋజుగ్రీవశిరోవక్షా నాతిష్ఠేచ్ఛిష్టలోచనః కించిదున్నామితశిరా దంతైర్దంతాన్న సంస్పృశేత్

మెడ, తల, ఛాతీ నేరుగా ఉండాలి. కన్నులు ఎక్కడికీ నిలిపి చూడకూడదు. తల కొంచెం పైకి ఎత్తాలి. పళ్లను ఒకదానితో ఒకటి తాకనివ్వకూడదు.

దంతాగ్రసంస్థితా జిహ్వామచలాం సన్నివేశ్య చ పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ రక్షంస్తథా ప్రజననం పునః

జిహ్వను పళ్ల అంచుల దగ్గర స్థిరంగా ఉంచాలి. మడమలతో వృషణాలను, జననాంగాన్ని కాపాడాలి.

ఊర్వోరుపరి సంస్థాప్య బాహూ తిర్యగయత్నతః దక్షిణం కరపృష్ఠం తు న్యస్య వామతలోపరి

బాహువులను జాగ్రత్తగా తొడలపై అడ్డంగా ఉంచాలి. కుడి చేయి వెనుక భాగాన్ని ఎడమ చేయి తలపై ఉంచాలి.

ఉన్నామ్య శనకైః పృష్ఠమురో విష్టభ్య చాగ్రతః సంప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్

వెనుక భాగాన్ని మెల్లగా పైకి ఎత్తాలి. ఛాతీని ముందుగా బలంగా ఉంచాలి. తన ముక్కు అంచును చూడాలి. ఎటువైపు అయినా చూపు మళ్లించకూడదు.

సంభృతప్రాణసంచారః పాషాణ ఇవ నిశ్చలః స్వదేహాయతనస్యాంతర్విచింత్య శివమంబయా

శ్వాసను నిలిపి, పర్వతంలా కదలకుండా ఉండాలి. తన శరీర మందిరంలో శివుని ఆంతర్యామిగా ధ్యానించాలి.

హృత్పద్మపీఠికామధ్యే ధ్యానయజ్ఞేన పూజయేత్ మూలే నాసాగ్రతో నాభౌ కంఠే వా తాలురంధ్రయోః

హృదయ పద్మాసన మధ్యలో ధ్యానయజ్ఞంతో పూజించాలి. మూలంలో, ముక్కు అంచు వద్ద, నాభి దగ్గర, కంఠంలో లేదా తాళువు దగ్గర ధ్యానం చేయాలి.

భ్రూమధ్యే ద్వారదేశే వా లలాటే మూర్ధ్ని వా స్మరేత్ పరికల్ప్య యథాన్యాయం శివయోః పరమాసనమ్

కన్నుల మధ్యలో, ద్వార ప్రాంతంలో, నుదుటిపై, తలపై శివుడు, అమ్మవారు ఉన్న పరమాసనాన్ని క్రమంగా స్థాపించి ధ్యానించాలి.

తత్ర సావరణం వాపి నిరావరణమేవ వా ద్విదలేషోడశారే వా ద్వాదశారే యథావిధి

అక్కడ, ఆవరణంతో అయినా లేకుండా అయినా, రెండు దళాలు, పదహారు దళాలు లేదా పన్నెండు దళాల పద్మంలో, విధి ప్రకారం ధ్యానం చేయాలి.

దశారే వా షడస్రే వా చతురస్రే శివం స్మరేత్ భ్రువోరంతరతః పద్మం ద్విదలం తడిదుజ్జ్వలమ్

పద్మానికి పది, ఆరు లేదా నాలుగు దళాలు ఉన్నట్టయితే, ఆ రూపంలో శివుని ధ్యానించాలి. కనుబొమల మధ్యలో రెండు దళాల పద్మం మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.

భ్రూమధ్యస్థారవిన్దస్య క్రమాద్వై దక్షిణోత్తరే విద్యుత్సమానవర్ణే చ పర్ణే వర్ణావసానకే

కనుబొమల మధ్యలో ఉన్న ఆ పద్మంలో, క్రమంగా కుడి, ఎడమ వైపులా మెరుపు రంగులో ఉన్న రెండు దళాలు, ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క అక్షరాంతంలో ఉన్నాయి.

షోడశారస్య పత్రాణి స్వరాః షోడశ తాని వై పూర్వాదీని క్రమాదేతత్పద్మం కన్దస్య మూలతః

పద్మానికి ఉన్న పదహారు దళాలు, పదహారు స్వరాలను సూచిస్తాయి. అవి తూర్పు వైపు నుండి క్రమంగా అమర్చబడ్డాయి. ఈ పద్మం మూలంలో ఉంటుంది.

కకారాదిటకారాంతా వర్ణాః పర్ణాన్యనుక్రమాత్

'క' నుండి 'ఠ' వరకు అక్షరాలు, ఆ పద్మదళాలపై వరుసగా ఉన్నాయి.

గోక్షీరధవలస్యోక్తా డాదిఫాన్తా యథాక్రమమ్

గోక్షీరపు తెల్లని పద్మంపై, 'డ' నుండి 'ఫ' వరకు అక్షరాలు క్రమంగా అమర్చబడ్డాయి.

విధూమాంగారవర్ణస్య వర్ణా వాద్యాశ్చ లాన్తిమాః మూలాధారారవిందస్య హేమాభస్య యథాక్రమమ్ వకారాదిసకారాన్తా వర్ణాః పర్ణమయాః స్థితాః

పొగ లేని అగ్ని వర్ణంలో ఉన్న పద్మంపై, 'బ' మొదలు 'ల' వరకు అక్షరాలు వరుసగా ఉన్నాయి. మూలాధారంలో ఉన్న బంగారు రంగు పద్మంపై, 'వ' నుండి 'స' వరకు అక్షరాలు దళాలపై స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ఏతేష్వథారవిందేషు యత్రైవాభిరతం మనః తత్రైవ దేవం దేవీం చ చింతయేద్ధీరయా ధియా

ఈ పద్మాలలో మనస్సు ఎక్కడ ఎక్కువగా లీనమవుతుందో, అక్కడే దేవుడిని, దేవిని స్థిరమైన ధ్యానంతో ఆలోచించాలి.

అంగుష్ఠమాత్రమమలం దీప్యమానం సమంతతః శుద్ధదీపశిఖాకారం స్వశక్త్యా పూర్ణమణ్డితమ్

వెయ్యి పరిమాణంలో, చక్కగా ప్రకాశించే, నిత్యంగా వెలిగే దీపశిఖలా ఆకారంలో, తన శక్తితో పూర్తిగా అలంకరించబడిన స్వచ్ఛమైన రూపాన్ని ధ్యానించాలి.

ఇన్దురేఖాసమాకారం తారారూపమథాపి వా నీవారశూకస్సదృశం బిససుత్రాభమేవ వా

ఆ రూపం కొండచిలువ వంటి చంద్రరేఖలా, నక్షత్రంలా, నీవారపు ధాన్యంలా, లేదా తామర దండు తంతువుల్లా కనిపించవచ్చు.

కదమ్బగోలకాకారం తుషారకణికోపమమ్ క్షిత్యాదితత్త్వవిజయం ధ్యాతా యద్యపి వాఞ్ఛతి

కదంబపువ్వు గుండ్రంగా లేదా మంచుతుంపరలా కూడా కనిపించవచ్చు. భూమి మొదలైన తత్త్వాలపై ఆధిపత్యం కోరితే, ఇలానే ధ్యానం చేయాలి.

తత్తత్తత్త్వాధిపామేవ మూర్తిం స్థూలాం విచింతయేత్ సదాశివాంతా బ్రహ్మాద్యభవాద్యాశ్చాష్టమూర్తయః

ప్రతి తత్త్వానికి, దానికి అధిపతిగా ఉన్న దేవుని స్థూలరూపాన్ని, సదాశివుడివరకు, బ్రహ్మ మొదలైన ఎనిమిది రూపాలను ధ్యానించాలి.

శివస్య మూర్తయః స్థూలాః శివశాస్త్రే వినిశ్చితాః ఘోరా మిశ్రా ప్రశాన్తాశ్చ మూర్తయస్తా మునీశ్వరైః

శివుని స్థూలరూపాలు శివశాస్త్రాలలో నిర్ణయించబడ్డాయి. అవి ఉగ్రంగా, మిశ్రమంగా, ప్రశాంతంగా ఉంటాయని మహర్షులు చెప్పారు.

ఫలాభిలాషరహితైశ్చిన్త్యాశ్చిన్తావిశారదైః ఘోరాశ్చేచ్చింతితాః కుర్యుః పాపరోగపరిక్షయమ్

ఫలితాల కోరిక లేకుండా, ధ్యానంలో నిపుణులు ఈ రూపాలను ధ్యానించాలి. ఉగ్రరూపాలను ధ్యానిస్తే పాపాలు, వ్యాధులు నశించిపోతాయి.

చిరేణ మిశ్రే సౌమ్యే తు న సద్యో న చిరాదపి సౌమ్యే ముక్తిర్విశేషేణ శాంతిః ప్రజ్ఞా ప్రసిధ్యతి

మిశ్రమ లేదా శాంతరూపాన్ని ధ్యానిస్తే వెంటనే లేదా కొంతకాలానికి ముక్తి రాదు. శాంతరూపాన్ని ధ్యానిస్తే మాత్రం ముక్తి, శాంతి, జ్ఞానం ప్రత్యేకంగా లభిస్తాయి.

సిధ్యంతి సిద్ధయశ్చాత్ర క్రమశో నాత్ర సంశయః

ఇక్కడ సిద్ధులు క్రమంగా సిద్ధిస్తాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

శ్రీకంఠనాథం స్మరతాం సద్యః సర్వార్థసిద్ధయః ప్రసిధ్యంతీతి మత్వైకే తం వై ధ్యాయంతి యోగినః

శ్రీకంఠుని స్మరణచేత అన్ని కోరుకున్న ఫలితాలు వెంటనే సిద్ధిస్తాయని నమ్మిన కొందరు యోగులు ఆయనను ధ్యానిస్తారు.

స్థిత్యర్థం మనసః కేచిత్స్థూలధ్యానం ప్రకుర్వతే స్థూలం తు నిశ్చలం చేతో భవేత్సూక్ష్మే తు తత్స్థిరమ్

మనస్సు స్థిరంగా ఉండేందుకు కొందరు స్థూలధ్యానం చేస్తారు. స్థూలరూపంలో మనస్సు నిలిస్తే, సూక్ష్మంలో కూడా అది స్థిరంగా మారుతుంది.

శివే తు చింతితే సాక్షాత్సర్వాః సిధ్యన్తి సిద్ధయః మూర్త్యంతరేషు ధ్యాతేషు శివరూపం విచింతయేత్

శివుని ధ్యానిస్తే అన్ని సిద్ధులు ప్రత్యక్షంగా సిద్ధిస్తాయి. ఇతర రూపాలను ధ్యానించినా, వాటిలో శివుని రూపాన్ని ఆలోచించాలి.

లక్షయేన్మనసః స్థైర్యం తత్తద్ధ్యాయేత్పునః పునః ధ్యానమాదౌ సవిషయం తతో నిర్విషయం జగుః

మనస్సు స్థిరంగా ఉందో లేదో గమనించాలి. ఆ స్థిరతను మళ్లీ మళ్లీ ధ్యానం చేయాలి. మొదట్లో ధ్యానం ఏదో ఒక వస్తువుపై ఉంటుంది, తర్వాత అది వస్తువులేని ధ్యానంగా మారుతుంది అని చెప్పారు.

తత్ర నిర్విషయం ధ్యానం నాస్తీత్యేవ సతాం మతమ్ బుద్ధేర్హి సన్తతిః కాచిద్ధ్యానమిత్యభిధీయతే

పండితుల అభిప్రాయం ప్రకారం వస్తువులేని ధ్యానం అసలు ఉండదు. ఎందుకంటే, మనస్సు నిరంతరం ఏదో ఒకదానిపై ప్రవాహంలా ఉండటం ధ్యానం అని అంటారు.