శివపురాణమ్

అథవానుగ్రహేచ్ఛాయాం జగతో విచరేన్మునిః యథాకామంగుణాన్భోగాన్భుక్త్వా ముక్తిం ప్రయాస్యతి

లేకపోతే, లోకానికి అనుగ్రహం చేయాలనుకుంటే, ముని తనకు నచ్చినట్టు గుణాలు, అనుభవాలు అనుభవిస్తూ సంచరిస్తూ, చివరికి మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

అథ ప్రయోగం యోగస్య వక్ష్యే శృణు సమాహితః శుభే కాలే శుభే దేశే శివక్షేత్రాదికే పునః విజనే జంతురహితే నిఃశబ్దే బాధవర్జితే

ఇప్పుడు యోగ సాధన విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. నీవు శ్రద్ధగా విను. శుభమైన సమయంలో, శుభ ప్రదేశంలో, ముఖ్యంగా శివుని పుణ్యక్షేత్రంలో లేదా ఏకాంతంగా, జంతువులు లేని చోట, నిశ్శబ్దంగా, ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా ఉండాలి.

సుప్రలిప్తే స్థలే సౌమ్యే గన్ధధూపాదివాసితే ముక్తపుష్పసమాకీర్ణే వితానాది విచిత్రితే

నూనెతో బాగా పట్టిన, సుందరమైన నేలపై, పరిమళద్రవ్యాలు, ధూపం వాసనతో, తాజా పువ్వులతో అలంకరించబడిన, పందిరి మొదలైన అలంకరణలతో శోభించేటటువంటి ప్రదేశంలో ఉండాలి.

కుశపుష్పసమిత్తోయఫలమూలసమన్వితే నాగ్న్యభ్యాశే జలాభ్యాశే శుష్కపర్ణచయే ఽపి వా

కుశ గడ్డి, పువ్వులు, సమిధలు, నీరు, పండ్లు, మూలికలు వంటి వాటితో కూడిన ప్రదేశంలో, అగ్ని దగ్గరగా, నీటి సమీపంలో లేదా ఎండిపోయిన ఆకుల దిబ్బపై అయినా ఉండవచ్చు.

న దంశమశకాకీర్ణే సర్పశ్వాపదసంకులే న చ దుష్టమృగాకీర్ణే న భయే దుర్జనావృతే

కాటు చేసే పురుగులు లేదా దోమలు ఎక్కువగా ఉండే చోట, పాములు లేదా అడవి జంతువులు తిరిగే ప్రదేశంలో, దుష్టమైన జంతువులు ఉన్నచోట, భయపడే స్థలంలో, చెడ్డ మనుషులు ఉన్నచోట ఉండకూడదు.

శ్మశానే చైత్యవల్మీకే జీర్ణాగారే చతుష్పథే నదీనదసముద్రాణాం తీరే రథ్యాంతరే ఽపి వా

శ్మశానంలో, పాత మట్టికొండపై, పాడైన ఇల్లు, నాలుగు దారుల కూడలి, నదులు, వాగులు, సముద్రతీరాలు, లేదా వీధి మధ్యలో ఉండకూడదు.

న జీర్ణోద్యానగోష్ఠాదౌ నానిష్టే న చ నిందితే నాజీర్ణామ్లరసోద్గారే న చ విణ్మూత్రదూషితే

పాత తోట, పాడైన గోశాల వంటి చోట, అనిష్టమైన లేదా అపఖ్యాతి ఉన్న ప్రదేశంలో, జీర్ణించని లేదా పుల్లటి ఆహారం తిన్న వెంటనే, మలమూత్రాలతో కలుషితమైన ప్రదేశంలో ఉండకూడదు.

నచ్ఛర్ద్యామాతిసారే వా నాతిభుక్తౌ శ్రమాన్వితే న చాతిచింతాకులితో న చాతిక్షుత్పిపాసితః

వాంతి చేస్తున్నపుడు, విరేచనంతో ఉన్నపుడు, ఎక్కువగా తిన్న తర్వాత, అలసటతో ఉన్నపుడు, అధికంగా ఆలోచనలో మునిగిపోయినపుడు, ఎక్కువ ఆకలి లేదా దప్పితో ఉన్నపుడు యోగం చేయకూడదు.

నాపి స్వగురుకర్మాదౌ ప్రసక్తో యోగమాచరేత్ యుక్తాహారవిహారశ్చ యుక్తచేష్టశ్చ కర్మసు

తన పని లేదా గురువు పనిలో నిమగ్నమైనపుడు యోగ సాధన చేయరాదు. తగినంత ఆహారం తీసుకోవాలి, సరైన విశ్రాంతి, సరళమైన జీవనశైలి పాటించాలి.

యుక్తనిద్రాప్రబోధశ్చ సర్వాయాసవివర్జితః ఆసనం మృదులం రమ్యం విపులం సుసమం శుచి

నిద్ర, మేలుకాపడడంలో సమతుల్యత ఉండాలి. శ్రమను దూరంగా ఉంచాలి. మృదువైన, ఆకర్షణీయమైన, విశాలమైన, సమతలమైన, శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చోవాలి.

పద్మకస్వస్తికాదీనామభ్యసేదాసనేషు చ అభివంద్య స్వగుర్వంతానభివాద్యాననుక్రమాత్

పద్మాసనం, స్వస్తికాసనం వంటి ఆసనాలను సాధన చేయాలి. ముందుగా తన గురువులను, పెద్దలను క్రమంగా నమస్కరించాలి.

ఋజుగ్రీవశిరోవక్షా నాతిష్ఠేచ్ఛిష్టలోచనః కించిదున్నామితశిరా దంతైర్దంతాన్న సంస్పృశేత్

మెడ, తల, ఛాతీ నేరుగా ఉండాలి. కన్నులు ఎక్కడికీ నిలిపి చూడకూడదు. తల కొంచెం పైకి ఎత్తాలి. పళ్లను ఒకదానితో ఒకటి తాకనివ్వకూడదు.

దంతాగ్రసంస్థితా జిహ్వామచలాం సన్నివేశ్య చ పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ రక్షంస్తథా ప్రజననం పునః

జిహ్వను పళ్ల అంచుల దగ్గర స్థిరంగా ఉంచాలి. మడమలతో వృషణాలను, జననాంగాన్ని కాపాడాలి.

ఊర్వోరుపరి సంస్థాప్య బాహూ తిర్యగయత్నతః దక్షిణం కరపృష్ఠం తు న్యస్య వామతలోపరి

బాహువులను జాగ్రత్తగా తొడలపై అడ్డంగా ఉంచాలి. కుడి చేయి వెనుక భాగాన్ని ఎడమ చేయి తలపై ఉంచాలి.

ఉన్నామ్య శనకైః పృష్ఠమురో విష్టభ్య చాగ్రతః సంప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్

వెనుక భాగాన్ని మెల్లగా పైకి ఎత్తాలి. ఛాతీని ముందుగా బలంగా ఉంచాలి. తన ముక్కు అంచును చూడాలి. ఎటువైపు అయినా చూపు మళ్లించకూడదు.

సంభృతప్రాణసంచారః పాషాణ ఇవ నిశ్చలః స్వదేహాయతనస్యాంతర్విచింత్య శివమంబయా

శ్వాసను నిలిపి, పర్వతంలా కదలకుండా ఉండాలి. తన శరీర మందిరంలో శివుని ఆంతర్యామిగా ధ్యానించాలి.

హృత్పద్మపీఠికామధ్యే ధ్యానయజ్ఞేన పూజయేత్ మూలే నాసాగ్రతో నాభౌ కంఠే వా తాలురంధ్రయోః

హృదయ పద్మాసన మధ్యలో ధ్యానయజ్ఞంతో పూజించాలి. మూలంలో, ముక్కు అంచు వద్ద, నాభి దగ్గర, కంఠంలో లేదా తాళువు దగ్గర ధ్యానం చేయాలి.

భ్రూమధ్యే ద్వారదేశే వా లలాటే మూర్ధ్ని వా స్మరేత్ పరికల్ప్య యథాన్యాయం శివయోః పరమాసనమ్

కన్నుల మధ్యలో, ద్వార ప్రాంతంలో, నుదుటిపై, తలపై శివుడు, అమ్మవారు ఉన్న పరమాసనాన్ని క్రమంగా స్థాపించి ధ్యానించాలి.

తత్ర సావరణం వాపి నిరావరణమేవ వా ద్విదలేషోడశారే వా ద్వాదశారే యథావిధి

అక్కడ, ఆవరణంతో అయినా లేకుండా అయినా, రెండు దళాలు, పదహారు దళాలు లేదా పన్నెండు దళాల పద్మంలో, విధి ప్రకారం ధ్యానం చేయాలి.

దశారే వా షడస్రే వా చతురస్రే శివం స్మరేత్ భ్రువోరంతరతః పద్మం ద్విదలం తడిదుజ్జ్వలమ్

పద్మానికి పది, ఆరు లేదా నాలుగు దళాలు ఉన్నట్టయితే, ఆ రూపంలో శివుని ధ్యానించాలి. కనుబొమల మధ్యలో రెండు దళాల పద్మం మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.

భ్రూమధ్యస్థారవిన్దస్య క్రమాద్వై దక్షిణోత్తరే విద్యుత్సమానవర్ణే చ పర్ణే వర్ణావసానకే

కనుబొమల మధ్యలో ఉన్న ఆ పద్మంలో, క్రమంగా కుడి, ఎడమ వైపులా మెరుపు రంగులో ఉన్న రెండు దళాలు, ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క అక్షరాంతంలో ఉన్నాయి.

షోడశారస్య పత్రాణి స్వరాః షోడశ తాని వై పూర్వాదీని క్రమాదేతత్పద్మం కన్దస్య మూలతః

పద్మానికి ఉన్న పదహారు దళాలు, పదహారు స్వరాలను సూచిస్తాయి. అవి తూర్పు వైపు నుండి క్రమంగా అమర్చబడ్డాయి. ఈ పద్మం మూలంలో ఉంటుంది.

కకారాదిటకారాంతా వర్ణాః పర్ణాన్యనుక్రమాత్

'క' నుండి 'ఠ' వరకు అక్షరాలు, ఆ పద్మదళాలపై వరుసగా ఉన్నాయి.

గోక్షీరధవలస్యోక్తా డాదిఫాన్తా యథాక్రమమ్

గోక్షీరపు తెల్లని పద్మంపై, 'డ' నుండి 'ఫ' వరకు అక్షరాలు క్రమంగా అమర్చబడ్డాయి.

విధూమాంగారవర్ణస్య వర్ణా వాద్యాశ్చ లాన్తిమాః మూలాధారారవిందస్య హేమాభస్య యథాక్రమమ్ వకారాదిసకారాన్తా వర్ణాః పర్ణమయాః స్థితాః

పొగ లేని అగ్ని వర్ణంలో ఉన్న పద్మంపై, 'బ' మొదలు 'ల' వరకు అక్షరాలు వరుసగా ఉన్నాయి. మూలాధారంలో ఉన్న బంగారు రంగు పద్మంపై, 'వ' నుండి 'స' వరకు అక్షరాలు దళాలపై స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ఏతేష్వథారవిందేషు యత్రైవాభిరతం మనః తత్రైవ దేవం దేవీం చ చింతయేద్ధీరయా ధియా

ఈ పద్మాలలో మనస్సు ఎక్కడ ఎక్కువగా లీనమవుతుందో, అక్కడే దేవుడిని, దేవిని స్థిరమైన ధ్యానంతో ఆలోచించాలి.

అంగుష్ఠమాత్రమమలం దీప్యమానం సమంతతః శుద్ధదీపశిఖాకారం స్వశక్త్యా పూర్ణమణ్డితమ్

వెయ్యి పరిమాణంలో, చక్కగా ప్రకాశించే, నిత్యంగా వెలిగే దీపశిఖలా ఆకారంలో, తన శక్తితో పూర్తిగా అలంకరించబడిన స్వచ్ఛమైన రూపాన్ని ధ్యానించాలి.

ఇన్దురేఖాసమాకారం తారారూపమథాపి వా నీవారశూకస్సదృశం బిససుత్రాభమేవ వా

ఆ రూపం కొండచిలువ వంటి చంద్రరేఖలా, నక్షత్రంలా, నీవారపు ధాన్యంలా, లేదా తామర దండు తంతువుల్లా కనిపించవచ్చు.

కదమ్బగోలకాకారం తుషారకణికోపమమ్ క్షిత్యాదితత్త్వవిజయం ధ్యాతా యద్యపి వాఞ్ఛతి

కదంబపువ్వు గుండ్రంగా లేదా మంచుతుంపరలా కూడా కనిపించవచ్చు. భూమి మొదలైన తత్త్వాలపై ఆధిపత్యం కోరితే, ఇలానే ధ్యానం చేయాలి.