శివపురాణమ్

ఛేదనం తాడనం చైవ బంధనం మోచనం తథా గ్రహణం సర్వభూతానాం సంసారవశవర్తినామ్

కత్తిరించడం, కొట్టడం, కట్టడం, విడిపించడం, సంసార బంధనంలో ఉన్న అన్ని జీవులను పట్టుకోవడం.

ప్రసాదశ్చాపి సర్వేషాం మృత్యుకాలజయస్తథా ఆభిమానికమైశ్వర్యం ప్రాజాపత్యం ప్రచక్షతే

అందరికీ అనుగ్రహం చేయడం, మరణ సమయాన్ని జయించడం—ఇది అహంకారంతో కూడిన ప్రజాపతి అధికారం అని అంటారు.

ఏతచ్చాన్ద్రమసైర్భోగైః షట్పఞ్చాశద్గుణం మహత్ సర్గః సంకల్పమాత్రేణ త్రాణం సంహరణం తథా

చంద్ర తత్త్వానికి సంబంధించిన అనుభవాలతో, ఇది యాభై ఆరు రకాల గొప్ప శక్తి: సంకల్పం చేసిన వెంటనే సృష్టించడం, రక్షించడం, లయ చేయడం కూడా.

స్వాధికారశ్చ సర్వేషాం భూతచిత్తప్రవర్తనమ్ అసాదృశ్యం చ సర్వస్య నిర్మాణం జగతః పృథక్

అందరిపై అధికారం కలిగి ఉండడం, భూతాల మనసులను నడిపించడం, ప్రతిదానిలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉండడం, ప్రపంచాన్ని వేరుగా సృష్టించడం.

శుభాశుభస్య కరణం ప్రాజాపత్యైశ్చ సంయుతమ్ చతుష్షష్ఠిగుణం బ్రాహ్మమైశ్వర్యం చ ప్రచక్షతే

మంచి, చెడు పనులు చేయడం, ప్రజాపతి శక్తులతో కలసి ఉండడం; ఇలాగే అరవై నాలుగు రకాల బ్రహ్మ అధికారం అని ప్రకటించబడింది.

బౌద్ధాదస్మాత్పరం గౌణమైశ్వర్యం ప్రాకృతం విదుః వైష్ణవం తత్సమాఖ్యాతం తస్యైవ భువనస్థితిః బ్రహ్మణా తత్పదం సర్వం వక్తుమన్యైర్న శక్యతే

దీనికంటే పైగా, బుద్ధి తత్త్వానికి చెందిన సహజమైన అధికారం ఉంది; దానిని వైష్ణవం అంటారు, దాని పరిధి లోకాలను నిలిపే శక్తి. ఆ పరమ స్థితిని ఇతరులు వివరించలేరు.

తత్పౌరుషం చ గౌణం చ గణేశం పదమైశ్వరమ్ విష్ణునా తత్పదం కించిజ్జ్ఞాతుమన్యైర్న శక్యతే

ఆ పురుష తత్త్వం, గణేశ తత్త్వానికి చెందిన రెండవ స్థితి—even విష్ణువు కూడా దానిని పూర్తిగా తెలుసుకోలేడు.

విజ్ఞానసిద్ధయశ్చైవ సర్వా ఏవౌపసర్గికాః నిరోద్ధవ్యా ప్రయత్నేన వర్రాగ్యేణ పరేణ తు

అన్ని జ్ఞాన సిద్ధులు కూడా కొన్ని అడ్డంకులతో కూడి ఉంటాయి; వాటిని పరిపూర్ణ వైరాగ్యంతో శ్రద్ధగా నియంత్రించాలి.

ప్రతిభాసేష్వశుద్ధేషు గుణేష్వాసక్తచేతసః న సిధ్యేత్పరమైశ్వర్యమభయం సార్వకామికమ్

అశుద్ధమైన విషయాల్లో, గుణాల్లో మనస్సు ఆసక్తిగా ఉన్నవారికి పరమ, భయరహిత, అన్ని కోరికలను తీరుస్తున్న అధికారం కలగదు.

తస్మాద్గుణాంశ్చ భోగాంశ్చ దేవాసురమహీభృతామ్ తృణవద్యస్త్యజేత్తస్య యోగసిద్ధిః పరా భవేత్

కాబట్టి, దేవతలు, అసురులు, రాజుల గుణాలు, అనుభవాలను తృణంలా వదిలేయాలి; అప్పుడు అతనికి పరమయోగ సిద్ధి కలుగుతుంది.

అథవానుగ్రహేచ్ఛాయాం జగతో విచరేన్మునిః యథాకామంగుణాన్భోగాన్భుక్త్వా ముక్తిం ప్రయాస్యతి

లేకపోతే, లోకానికి అనుగ్రహం చేయాలనుకుంటే, ముని తనకు నచ్చినట్టు గుణాలు, అనుభవాలు అనుభవిస్తూ సంచరిస్తూ, చివరికి మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

అథ ప్రయోగం యోగస్య వక్ష్యే శృణు సమాహితః శుభే కాలే శుభే దేశే శివక్షేత్రాదికే పునః విజనే జంతురహితే నిఃశబ్దే బాధవర్జితే

ఇప్పుడు యోగ సాధన విధానాన్ని వివరించబోతున్నాను. నీవు శ్రద్ధగా విను. శుభమైన సమయంలో, శుభ ప్రదేశంలో, ముఖ్యంగా శివుని పుణ్యక్షేత్రంలో లేదా ఏకాంతంగా, జంతువులు లేని చోట, నిశ్శబ్దంగా, ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా ఉండాలి.

సుప్రలిప్తే స్థలే సౌమ్యే గన్ధధూపాదివాసితే ముక్తపుష్పసమాకీర్ణే వితానాది విచిత్రితే

నూనెతో బాగా పట్టిన, సుందరమైన నేలపై, పరిమళద్రవ్యాలు, ధూపం వాసనతో, తాజా పువ్వులతో అలంకరించబడిన, పందిరి మొదలైన అలంకరణలతో శోభించేటటువంటి ప్రదేశంలో ఉండాలి.

కుశపుష్పసమిత్తోయఫలమూలసమన్వితే నాగ్న్యభ్యాశే జలాభ్యాశే శుష్కపర్ణచయే ఽపి వా

కుశ గడ్డి, పువ్వులు, సమిధలు, నీరు, పండ్లు, మూలికలు వంటి వాటితో కూడిన ప్రదేశంలో, అగ్ని దగ్గరగా, నీటి సమీపంలో లేదా ఎండిపోయిన ఆకుల దిబ్బపై అయినా ఉండవచ్చు.

న దంశమశకాకీర్ణే సర్పశ్వాపదసంకులే న చ దుష్టమృగాకీర్ణే న భయే దుర్జనావృతే

కాటు చేసే పురుగులు లేదా దోమలు ఎక్కువగా ఉండే చోట, పాములు లేదా అడవి జంతువులు తిరిగే ప్రదేశంలో, దుష్టమైన జంతువులు ఉన్నచోట, భయపడే స్థలంలో, చెడ్డ మనుషులు ఉన్నచోట ఉండకూడదు.

శ్మశానే చైత్యవల్మీకే జీర్ణాగారే చతుష్పథే నదీనదసముద్రాణాం తీరే రథ్యాంతరే ఽపి వా

శ్మశానంలో, పాత మట్టికొండపై, పాడైన ఇల్లు, నాలుగు దారుల కూడలి, నదులు, వాగులు, సముద్రతీరాలు, లేదా వీధి మధ్యలో ఉండకూడదు.

న జీర్ణోద్యానగోష్ఠాదౌ నానిష్టే న చ నిందితే నాజీర్ణామ్లరసోద్గారే న చ విణ్మూత్రదూషితే

పాత తోట, పాడైన గోశాల వంటి చోట, అనిష్టమైన లేదా అపఖ్యాతి ఉన్న ప్రదేశంలో, జీర్ణించని లేదా పుల్లటి ఆహారం తిన్న వెంటనే, మలమూత్రాలతో కలుషితమైన ప్రదేశంలో ఉండకూడదు.

నచ్ఛర్ద్యామాతిసారే వా నాతిభుక్తౌ శ్రమాన్వితే న చాతిచింతాకులితో న చాతిక్షుత్పిపాసితః

వాంతి చేస్తున్నపుడు, విరేచనంతో ఉన్నపుడు, ఎక్కువగా తిన్న తర్వాత, అలసటతో ఉన్నపుడు, అధికంగా ఆలోచనలో మునిగిపోయినపుడు, ఎక్కువ ఆకలి లేదా దప్పితో ఉన్నపుడు యోగం చేయకూడదు.

నాపి స్వగురుకర్మాదౌ ప్రసక్తో యోగమాచరేత్ యుక్తాహారవిహారశ్చ యుక్తచేష్టశ్చ కర్మసు

తన పని లేదా గురువు పనిలో నిమగ్నమైనపుడు యోగ సాధన చేయరాదు. తగినంత ఆహారం తీసుకోవాలి, సరైన విశ్రాంతి, సరళమైన జీవనశైలి పాటించాలి.

యుక్తనిద్రాప్రబోధశ్చ సర్వాయాసవివర్జితః ఆసనం మృదులం రమ్యం విపులం సుసమం శుచి

నిద్ర, మేలుకాపడడంలో సమతుల్యత ఉండాలి. శ్రమను దూరంగా ఉంచాలి. మృదువైన, ఆకర్షణీయమైన, విశాలమైన, సమతలమైన, శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చోవాలి.

పద్మకస్వస్తికాదీనామభ్యసేదాసనేషు చ అభివంద్య స్వగుర్వంతానభివాద్యాననుక్రమాత్

పద్మాసనం, స్వస్తికాసనం వంటి ఆసనాలను సాధన చేయాలి. ముందుగా తన గురువులను, పెద్దలను క్రమంగా నమస్కరించాలి.

ఋజుగ్రీవశిరోవక్షా నాతిష్ఠేచ్ఛిష్టలోచనః కించిదున్నామితశిరా దంతైర్దంతాన్న సంస్పృశేత్

మెడ, తల, ఛాతీ నేరుగా ఉండాలి. కన్నులు ఎక్కడికీ నిలిపి చూడకూడదు. తల కొంచెం పైకి ఎత్తాలి. పళ్లను ఒకదానితో ఒకటి తాకనివ్వకూడదు.

దంతాగ్రసంస్థితా జిహ్వామచలాం సన్నివేశ్య చ పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ రక్షంస్తథా ప్రజననం పునః

జిహ్వను పళ్ల అంచుల దగ్గర స్థిరంగా ఉంచాలి. మడమలతో వృషణాలను, జననాంగాన్ని కాపాడాలి.

ఊర్వోరుపరి సంస్థాప్య బాహూ తిర్యగయత్నతః దక్షిణం కరపృష్ఠం తు న్యస్య వామతలోపరి

బాహువులను జాగ్రత్తగా తొడలపై అడ్డంగా ఉంచాలి. కుడి చేయి వెనుక భాగాన్ని ఎడమ చేయి తలపై ఉంచాలి.

ఉన్నామ్య శనకైః పృష్ఠమురో విష్టభ్య చాగ్రతః సంప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్

వెనుక భాగాన్ని మెల్లగా పైకి ఎత్తాలి. ఛాతీని ముందుగా బలంగా ఉంచాలి. తన ముక్కు అంచును చూడాలి. ఎటువైపు అయినా చూపు మళ్లించకూడదు.

సంభృతప్రాణసంచారః పాషాణ ఇవ నిశ్చలః స్వదేహాయతనస్యాంతర్విచింత్య శివమంబయా

శ్వాసను నిలిపి, పర్వతంలా కదలకుండా ఉండాలి. తన శరీర మందిరంలో శివుని ఆంతర్యామిగా ధ్యానించాలి.

హృత్పద్మపీఠికామధ్యే ధ్యానయజ్ఞేన పూజయేత్ మూలే నాసాగ్రతో నాభౌ కంఠే వా తాలురంధ్రయోః

హృదయ పద్మాసన మధ్యలో ధ్యానయజ్ఞంతో పూజించాలి. మూలంలో, ముక్కు అంచు వద్ద, నాభి దగ్గర, కంఠంలో లేదా తాళువు దగ్గర ధ్యానం చేయాలి.

భ్రూమధ్యే ద్వారదేశే వా లలాటే మూర్ధ్ని వా స్మరేత్ పరికల్ప్య యథాన్యాయం శివయోః పరమాసనమ్

కన్నుల మధ్యలో, ద్వార ప్రాంతంలో, నుదుటిపై, తలపై శివుడు, అమ్మవారు ఉన్న పరమాసనాన్ని క్రమంగా స్థాపించి ధ్యానించాలి.

తత్ర సావరణం వాపి నిరావరణమేవ వా ద్విదలేషోడశారే వా ద్వాదశారే యథావిధి

అక్కడ, ఆవరణంతో అయినా లేకుండా అయినా, రెండు దళాలు, పదహారు దళాలు లేదా పన్నెండు దళాల పద్మంలో, విధి ప్రకారం ధ్యానం చేయాలి.