శివపురాణమ్

అప్రతిష్ఠా హి మనసస్త్వనవస్థితిరుచ్యతే అశ్రద్ధా భావరహితా వృత్తిర్వై యోగవర్త్మని

మనస్సు స్థిరంగా లేకపోవడాన్ని స్థిరతలేమి అంటారు. యోగ మార్గంలో నమ్మకం లేకపోవడాన్ని విశ్వాసరాహిత్యం అంటారు.

విపర్యస్తా మతిర్యా సా భ్రాంతిరిత్యభిధీయతే దుఃఖమజ్ఞానజం పుంసాం చిత్తస్యాధ్యాత్మికం విదుః

తప్పుగా గ్రహించడాన్ని భ్రమ అంటారు. అజ్ఞానం వల్ల కలిగే బాధను మనస్సులోని అంతర్గత బాధగా చెబుతారు.

ఆధిభౌతికమంగోత్థం యచ్చ దుఃఖం పురా కృతైః ఆధిదైవికమాఖ్యాతమశన్యస్త్రవిషాదికమ్

శరీర సంబంధమైన కారణాల వల్ల, పూర్వజన్మలో చేసిన పనుల వల్ల కలిగే బాధను భౌతిక బాధ అంటారు. గ్రహాలు, విషం వంటివాటివల్ల కలిగే బాధను దైవిక బాధ అంటారు.

ఇచ్ఛావిఘాతజం మోక్షం దౌర్మనస్యం ప్రచక్షతే విషయేషు విచిత్రేషు విభ్రమస్తత్ర లోలతా

మోక్షం కోరిక తీరక పోవడం వల్ల కలిగే మనస్సు ముడుతను చెబుతారు. విషయాలలో గందరగోళాన్ని చంచలత అంటారు.

శాన్తేష్వేతేషు విఘ్నేషు యోగాసక్తస్య యోగినః ఉపసర్గాః ప్రవర్తంతే దివ్యాస్తే సిద్ధిసూచకాః

ఈ అడ్డంకులు శాంతించాక, యోగంలో నిబద్ధత కలిగిన యోగికి దివ్య లక్షణాలు కలుగుతాయి. అవే సిద్ధి సూచనలు.

ప్రతిభా శ్రవణం వార్తా దర్శనాస్వాదవేదనాః ఉపసర్గాః షడిత్యేతే వ్యయే యోగస్య సిద్ధయః

ప్రభావం, వినికిడి, వార్త, దర్శనం, రుచి, అనుభూతి — ఇవి ఆరు యోగానికి అడ్డంకులు. వీటిని పోగొట్టినప్పుడు యోగసిద్ధి కలుగుతుంది.

సూక్ష్మే వ్యవహితే ఽతీతే విప్రకృష్టే త్వనాగతే ప్రతిభా కథ్యతే యో ఽర్థే ప్రతిభాసో యథాతథమ్

సూక్ష్మమైనది, దాచినది, గతమైనది, దూరమైనది, ఇంకా రానిది — ఏదైనా విషయాన్ని నిజంగా ఎలా ఉందో అలా గ్రహించడం ప్రభావం అంటారు.

శ్రవణం సర్వశబ్దానాం శ్రవణే చాప్రయత్నతః వార్త్తా వార్త్తాసు విజ్ఞానం సర్వేషామేవ దేహినామ్

ప్రయత్నం లేకుండా అన్ని శబ్దాలు వినిపించడమే వినికిడి. అన్ని జీవుల్లో జరిగే విషయాలను తెలుసుకోవడమే వార్త.

దర్శనం నామ దివ్యానాం దర్శనం చాప్రయత్నతః తథాస్వాదశ్చ దివ్యేషు రసేష్వాస్వాద ఉచ్యతే

దైవికమైన ప్రాణులను ప్రయత్నం లేకుండా చూడడమే దర్శనం. అలాగే, దైవికమైన రుచులను ఆస్వాదించడాన్ని రుచి అంటారు.

స్పర్శనాధిగమస్తద్వద్వేదనా నామ విశ్రుతా గన్ధాదీనాం చ దివ్యానామాబ్రహ్మభువనాధిపాః

అలాగే, దైవికమైన వాసనలూ ఇతర ఇంద్రియానుభూతులూ, బ్రహ్మలోక పాలకుల వరకూ, అనుభవించడాన్ని అనుభూతి అంటారు.

సంతిష్ఠన్తే చ రత్నాని ప్రయచ్ఛంతి బహూని చ స్వచ్ఛన్దమధురా వాణీ వివిధాస్యాత్ప్రవర్తతే

రత్నాలు అక్కడ ఉంటాయి, అనేకంగా ఇస్తారు. స్వేచ్ఛగా, మధురంగా, వివిధ రకాల మాటలు ఉద్భవిస్తాయి.

రసాయనాని సర్వాణి దివ్యాశ్చౌషధయస్తథా సిధ్యంతి ప్రణిపత్యైనం దిశంతి సురయోషితః

అన్ని రసాయనాలు, దైవిక ఔషధాలు సిద్ధిస్తాయి. భక్తితో నమస్కరించినప్పుడు, దేవకన్యలు వాటిని ప్రసాదిస్తారు.

యోగసిద్ధ్యైకదేశే ఽపి దృష్టే మోక్షే భవేన్మతిః దృష్టమేతన్మయా యద్వత్తద్వన్మోక్షో భవేదితి

యోగసిద్ధిలో ఒక్కటి కనిపించినా, మనస్సు మోక్షంపై స్థిరమవుతుంది — 'ఇదిలా చూశాను, అలాగే మోక్షం కూడా కలగాలి' అని భావిస్తుంది.

కృశతా స్థూలతా బాల్యం వార్ధక్యం చైవ యౌవనమ్ నానాచాతిస్వరూపం చ చతుర్ణాం దేహధారణమ్

సన్నగా ఉండటం, బరువుగా ఉండటం, బాల్యం, వృద్ధాప్యం, యౌవనం, ఇంకా అనేక అసాధారణ రూపాలు — ఇవన్నీ శరీరాన్ని నాలుగు విధాలుగా నిలబెట్టడం.

పార్థివాంశం వినా నిత్యం సురభిర్గన్ధసంగ్రహః ఏవమష్టగుణం ప్రాహుః పైశాచం పార్థివం పదమ్

భూమి తత్త్వం లేకుండానే ఎప్పుడూ సువాసనల సమాహారం ఉంటుంది. ఇలా ఎనిమిది లక్షణాలను పిశాచమైన భౌతిక స్థితిగా చెబుతారు.

జలే నివసనం చైవ భూమ్యామేవం వినిర్గమః ఇచ్ఛేచ్ఛక్తః స్వయం పాతుం సముద్రమపి నాతురః

నీటిలో నివసించడం, భూమిలోంచి బయటకు రావడం, ఎవరు కావాలంటే వారు సముద్రాన్ని కూడా ఇష్టంగా త్రాగగలరు, ఎలాంటి బాధ లేకుండా.

యత్రేచ్ఛతి జగత్యస్మింస్తత్రైవ జలదర్శనమ్ వినా కుమ్భాదికం పాణౌ జలసఞ్చయధారణమ్

ఈ లోకంలో ఎక్కడ కావాలంటే అక్కడే నీరు కనిపిస్తుంది. కుండీ లాంటి పాత్రలు లేకుండానే చేతిలో నీరు పోగుచేసి పట్టుకోవచ్చు.

యద్వస్తు విరసఞ్చాపి భోక్తుమిచ్ఛతి తత్క్షణాత్ రసాదికం భవేచ్చాన్యత్త్రయాణాం దేహధారణమ్

ఏదైనా రుచి లేని పదార్థాన్ని తినాలనుకుంటే, ఆ క్షణంలో అది రుచికరంగా మారిపోతుంది. ఇంకొక్కడ, మూడురకాల శరీరాన్ని నిలబెట్టడం జరుగుతుంది.

నిర్వ్రణత్వం శరీరస్య పార్థివైశ్చ సమన్వితమ్ తదిదం షోడశగుణమాప్యమైశ్వర్యమద్భుతమ్

శరీరం గాయాలు లేకుండా, భూమి లక్షణాలతో కూడి ఉంటుంది. ఇది పదహారు విధాలుగా అద్భుతమైన ఐశ్వర్య సిద్ధి.

శరీరాదగ్నినిర్మాణం తత్తాపభయవర్జనమ్ శక్తిర్జగదిదం దగ్ధుం యదీచ్ఛేదప్రయత్నతః

శరీరం నుండి అగ్ని ఉత్పత్తి చేయడం, వేడి భయం లేకుండా ఉండటం, ఇష్టపడితే ప్రయత్నం లేకుండా లోకాన్ని కాల్చే శక్తి కలిగి ఉండటం.

స్థాపనం వానలస్యా ఽప్సు పాణౌ పావకధారణమ్ దగ్ధే సర్గే యథాపూర్వం ముఖే చాన్నాదిపాచనమ్ ద్వాభ్యాం దేహవినిర్మాణమాప్యైశ్వర్యసమన్వితమ్

నీటిలో అగ్ని నిలబెట్టడం, చేతిలో అగ్ని పట్టుకోవడం, కాలిపోయిన తర్వాత మళ్లీ సృష్టి మునుపటిలా జరుగుతుంది, నోటిలోనే అన్నాన్ని వండుకోవచ్చు. ఈ రెండింటితో శరీర సృష్టికి ఐశ్వర్య సిద్ధి కలుగుతుంది.

ఏతచ్చతుర్వింశతిధా తైజసం పరిచక్షతే మనోజవత్వం భూతానాం క్షణాదన్తఃప్రవేశనమ్

ఇది ఇరవై నాలుగు విధాల తేజోసిద్ధిగా చెప్పబడుతుంది — మనస్సు వేగంతో, భూతాల్లో క్షణంలో ప్రవేశించగలగడం.

పర్వతాదిమహాభారధారణఞ్చాప్రయత్నతః గురుత్వఞ్చ లఘుత్వఞ్చ పాణావనిలధారణమ్

పర్వతాలు వంటి భారీ వస్తువులను ప్రయత్నం లేకుండా మోయడం, బరువు, తేలిక, చేతిలో గాలిని పట్టుకోవడం.

అంగుల్యగ్రనిపాతాద్యైర్భూమేరపి చ కమ్పనమ్ ఏకేన దేహనిష్పత్తిర్యుక్తం భోగైశ్చ తైజసైః

వేలుల గోళ్లతో తాకడం వంటి చర్యల వల్ల భూమి కూడా కంపించవచ్చు; ఒక్క శరీరంతో, అగ్ని తత్త్వానికి సంబంధించిన అనుభవాలతో ఇది సాధ్యం.

ద్వాత్రింశద్గుణమైశ్వర్యం మారుతం కవయో విదుః ఛాయాహీనవినిష్పత్తిరిన్ద్రియాణామదర్శనమ్

విశారదులు గాలి తత్త్వానికి ముప్పత్తిరెండు రకాల శక్తులు ఉన్నాయని తెలుసుకుంటారు; అది నీడ లేకుండా కనిపిస్తుంది, ఇంద్రియాలు కనబడవు.

ఖేచరత్వం యథాకామమిన్ద్రియార్థసమన్వయః ఆకాశలంఘనం చైవ స్వదేహే తన్నివేశనమ్

ఆకాశంలో మనసు వచ్చినట్టు సంచరించడం, ఇంద్రియ విషయాలను అనుభవించడం, ఖాళీ స్థలాన్ని దాటి పోవడం, తన శరీరంలోకి ప్రవేశించడం—ఇవి దాని శక్తులు.

ఆకాశపిణ్డీకరణమశరీరత్వమేవ చ అనిలైశ్వర్యసంయుక్తం చత్వారింశద్గుణం మహత్

ఆకాశాన్ని ఒక గడ్డలా చేయడం, శరీరం లేకుండా ఉండడం, గాలి తత్త్వానికి అధికారం కలిగి ఉండడం—ఇవి నలభై రకాల గొప్ప శక్తులు.

ఐన్ద్రమైశ్వర్యమాఖ్యాతమామ్బరం తత్ప్రచక్షతే యథాకామోపలబ్ధిశ్చ యథాకామవినిర్గమః

ఇది ఇంద్రుడి అధికారం అని అంటారు; దీనిని ఆకాశ తత్త్వం అని కూడా పిలుస్తారు. మనసు వచ్చినట్టు పొందడం, మనసు వచ్చినట్టు వెళ్లిపోవడం కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.

సర్వస్యాభిభవశ్చైవ సర్వగుహ్యార్థదర్శనమ్ కర్మానురూపనిర్మాణం వశిత్వం ప్రియదర్శనమ్

అన్నింటిని జయించడం, అన్ని రహస్య అర్థాలను గ్రహించడం, తన కర్మానుసారం సృష్టించడం, ఇతరులపై అధికారాన్ని కలిగి ఉండడం, అందరికీ ఇష్టంగా కనిపించడం.