శివపురాణమ్

పరితస్తస్య చతురః కలశాన్ దిక్షు విన్యసేత్ పఞ్చ బ్రహ్మాణి తద్బీజైస్తేషు పఞ్చసు పఞ్చభిః

దాని చుట్టూ నాలుగు దిక్కుల్లో కలశాలను పెట్టాలి. ఆ ఐదు కలశాలలో, ఆయా బీజాలతో ఐదు బ్రహ్మలను ప్రతిష్ఠించాలి.

న్యస్య సంపూజ్య ముద్రాది దర్శయిత్వాభిరక్ష్య చ విశోధ్య లింగం బేరం వా మృత్తోయాద్యైర్యథా పురా

వాటిని స్థాపించి, పూజించి, ముద్రలు చూపించి, రక్షణ కల్పించాలి. మునుపటిలా మట్టి, నీరు మొదలైన వాటితో లింగం లేదా ప్రతిమను శుద్ధి చేయాలి.

స్థాపయేత్పుష్పసంఛన్నముత్తరస్థే వరాసనే నిధాయ పుష్పం శిరసి ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీజలైః

పుష్పాలతో కప్పి, ఉత్తరదిక్కున ఉన్న శ్రేష్ఠ ఆసనంపై పెట్టాలి. తలపై పువ్వు ఉంచి, అభిషేక జలంతో ప్రోక్షణ చేయాలి.

సమభ్యర్చ్య పునః పుష్పైర్జయశబ్దాదిపూర్వకమ్ కుమ్భైరీశానవిద్యాంతైః స్నాపయేన్మూలవిద్యయా

మళ్ళీ పుష్పాలతో పూజ చేసి, జయధ్వని మొదలైన శబ్దాలతో, ఈశాన విద్యా మంత్రాలు, మూలమంత్రంతో కలశాల ద్వారా స్నానం చేయాలి.

తతః పఞ్చకలాన్యాసం కృత్వా పూజాం చ పూర్వవత్ నిత్యమారాధయేత్తత్ర దేవ్యా దేవం త్రిలోచనమ్

తర్వాత ఐదు భాగాల నియాసం చేసి, మునుపటిలా పూజ చేసి, అక్కడ ఎల్లప్పుడూ దేవితో కూడిన త్రినేత్రుడిని ఆరాధించాలి.

ఏకమేవాథ వా కుంభం మూర్తిమన్త్రసమన్వితమ్ న్యస్య పద్మాంతరే సర్వం శేషం పూర్వవదాచరేత్

లేదంటే, ఒకే ఒక కుంభాన్ని, రూపంతోను మంత్రంతోను కలిపి, కమలపు మధ్యలో పెట్టి, మిగతా క్రియలన్నీ ముందు చెప్పినట్టే చేయాలి.

అత్యంతోపహతం లింగం విశోధ్య స్థాపయేత్పునః సంప్రోక్షయేదుపహతమనాగుపహతం యజేత్

లింగం పూర్తిగా పాడైపోతే శుద్ధి చేసి మళ్లీ ప్రతిష్ఠించాలి. కొంత మాత్రమే పాడైతే, తటాకంలో నీళ్లు చల్లి పూజ చేయాలి.

లింగాని బాణసంజ్ఞాని స్థాపనీయాని వా న వా తాని పూర్వం శివేనైవ సంస్కృతాని యతస్తతః

బాణలింగాలు ప్రతిష్ఠించవచ్చు లేదా వద్దనవచ్చు. శివుడు స్వయంగా శుద్ధి చేసినవాటిని అదే విధంగా పరిగణించాలి.

శేషాణి స్థాపనీయాని యాని దృష్టాని బాణవత్ స్వయముద్భూతలింగే చ దివ్యే చార్షే తథైవ చ

ఇంకా మిగిలిన లింగాలు, బాణలింగాల్లా కనిపించేవి, స్వయంభూ మరియు దివ్యమైనవి లేదా ఋషులు చేసినవీ, ఇవన్నీ కూడా ప్రతిష్ఠించాలి.

అపీఠే పీఠమావేశ్య కృత్వా సంప్రోక్షణం విధిమ్ యజేత్తత్ర శివం తేషాం ప్రతిష్ఠా న విధీయతే

పీఠం లేకపోతే, పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేసి, నియమించినట్టు అభిషేకం చేసి, అక్కడ శివుని పూజించాలి. వీటికి ప్రత్యేక ప్రతిష్ఠ అవసరం లేదు.

దగ్ధం శ్లథం క్షతాంగం చ క్షిపేల్లింగం జలాశయే సంధానయోగ్యం సంధాయ ప్రతిష్ఠావిధిమాచరేత్

దగ్ధమైనది, వదులుగా ఉన్నది లేదా విరిగిన భాగాలు ఉన్న లింగాన్ని నీటి నిల్వలో వేయాలి. మరమ్మతు చేయదగినదైతే, జోడించి ప్రతిష్ఠా విధిని చేయాలి.

బేరాద్వా వికలాల్లింగాద్దేవపూజాపురస్సరమ్ ఉద్వాస్య హృది సంధానం త్యాగం వా యుక్తమాచరేత్

విగ్రహం లేదా లింగం లోపభూయిష్టమైతే, దేవుని పూజతో వదిలిపెట్టి, మనసులో కలిపినా లేదా విడిచిపెట్టినా సరి.

ఏకాహపూజావిహతౌ కుర్యాద్ద్విగుణమర్చనమ్ ద్విరాత్రే చ మహాపూజాం సంప్రోక్షణమతః పరమ్

ఒక రోజు పూజ ఆగిపోతే, రెండింతలు పూజ చేయాలి. రెండు రోజులు ఆగితే, మహాపూజ చేసి, అభిషేకం చేయాలి.

మాసాదూర్ధ్వమనేకాహం పూజా యది విహన్యతే ప్రతిష్ఠా ప్రోచ్యతే కైశ్చిత్కైశ్చిత్సంప్రోక్షణక్రమః

ఒక నెల దాటి అనేక రోజులపాటు పూజ ఆగితే, కొందరు ప్రతిష్ఠ చేయాలని, మరికొందరు అభిషేక విధి చేయాలని చెబుతారు.

సంప్రోక్షణే తు లింగాదేర్దేవముద్వాస్య పూర్వవత్ అష్టపఞ్చక్రమేణైవ స్నాపయిత్వా మృదంభసా

అభిషేకంలో, ముందు చెప్పినట్టు లింగం నుండి దేవుని వదిలిపెట్టి, అష్టపంచ విధానంతో మట్టి నీళ్లతో స్నానం చేయాలి.

గవాం రసైశ్చ సంస్నాప్య దర్భతోయైర్విశోధ్య చ ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీతోయైర్మూలేనాష్టోత్తరం శతమ్

ఆవుపాల పదార్థాలతో స్నానం చేసి, దర్భతో నీళ్లు పోసి శుద్ధి చేసి, అభిషేకానికి నీళ్లతో, మూలమంత్రాన్ని నూరెడు ఎనిమిది సార్లు జపించాలి.

సపుష్పం సకుశం పాణిం న్యస్య లింగస్య మస్తకే పఞ్చవారం జపేన్మూలమష్టోత్తరశతం తతః

పుష్పం, కుశతో కలిపిన చేయి లింగం మీద ఉంచి, మూలమంత్రాన్ని నూరెడు ఎనిమిది సార్లు, ఐదు మార్లు జపించాలి.

తతో మూలేన మూర్ధాదిపీఠాంతం సంస్పృశేదపి పూజాం చ మహతీం కుర్యాద్దేవమావాహ్య పూర్వవత్

తర్వాత, మూలమంత్రంతో తల నుండి పీఠం వరకు తాకి, ముందు చెప్పినట్టు దేవుని ఆహ్వానించి మహాపూజ చేయాలి.

అలబ్ధే స్థాపితే లింగే శివస్థానే జలే ఽథ వా వహ్నౌ రవౌ తథా వ్యోమ్ని భగవంతం శివం యజేత్

లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించలేకపోతే, జలంలో, అగ్నిలో, సూర్యునిలో లేదా ఆకాశంలో శివుని పూజించాలి.

జ్ఞానే క్రియాయాం చర్యాయాం సారముద్ధృత్య సంగ్రహాత్ ఉక్తం భగవతా సర్వం శ్రుతం శ్రుతిసమం మయా

జ్ఞానం, క్రియ, ఆచరణలలోని సారం తీసుకుని, సంక్షిప్తంగా భగవంతుడు అన్నీ వివరంగా చెప్పాడు. నేను వేదాల సమానంగా వినాను.

ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి యోగం పరమదుర్లభమ్ సాధికారం చ సాంగం చ సవిధిం సప్రయోజనమ్

ఇప్పుడు నాకు అత్యంత అరుదైన యోగాన్ని, దాని అర్హతలు, అవయవాలు, విధులు, ప్రయోజనాలతో సహా వినాలనుంది.

యద్యస్తి మరణం పూర్వం యోగాద్యనుపమర్దతః సద్యః సాధయితుం శక్యం యేన స్యాన్నాత్మహా నరః

యోగం పూర్తవకముందే మరణం వస్తే, మనిషి తనను తాను హానిచేయకుండా వెంటనే యోగఫలం పొందే మార్గం ఉందా?

తచ్చ తత్కారణం చైవ తత్కాలకరణాని చ తద్భేదతారతమ్యం చ వక్తుమర్హసి తత్త్వతః

అది, దాని కారణాలు, దాని కాలాలు, సాధన విధానాలు, వాటి భేదాలు, స్థాయిలు అన్నీ నిజంగా వివరించాలి.

స్థానే పృష్టం త్వయా కృష్ణ సర్వప్రశ్నార్థవేదినా తతః క్రమేణ తత్సర్వం వక్ష్యే శృణు సమాహితః

కృష్ణా! నీవు అన్ని ప్రశ్నల అర్థాన్ని తెలిసినవాడివిగా సరైన విధంగా అడిగావు. అందుకే, నేను ఈ విషయాన్ని ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వివరిస్తాను. నీవు శ్రద్ధగా విను.

నిరుద్ధవృత్త్యంతరస్యం శివే చిత్తస్య నిశ్చలా యా వృత్తిః స సమాసేన యోగః స ఖలు పఞ్చధా

మనస్సు లోపల శివునిలో స్థిరంగా, ఏ చలనం లేకుండా ఉండే స్థితినే సంక్షిప్తంగా యోగం అంటారు. ఇది ఐదు విధాలుగా ఉంటుంది.

మంత్రయోగఃస్పర్శయోగో భావయోగస్తథాపరః అభావయోగస్సర్వేభ్యో మహాయోగః పరో మతః

మంత్రయోగం, స్పర్శయోగం, భావయోగం, ఇంకా అభావయోగం అనే మరోటి ఉన్నాయి. వీటిలో మహాయోగమే అత్యుత్తమమైనదిగా భావించబడుతుంది.

మంత్రాభ్యాసవశేనైవ మంత్రవాచ్యార్థగోచరః అవ్యాక్షేపా మనోవృత్తిర్మంత్రయోగ ఉదాహృతః

మంత్రాన్ని అభ్యసించటం వల్ల మనస్సు ఏదైనా ఇతర దృష్టాంతం లేకుండా, ఆ మంత్రం సూచించే అర్థంలో నిలబడినప్పుడు, దానిని మంత్రయోగం అంటారు.

ప్రాణాయామముఖా సైవ స్పర్శే యోగోభిధీయతే స మంత్రస్పర్శనిర్ముక్తో భావయోగః ప్రకీర్తితః

ప్రాణాయామం మొదలైన యోగాన్ని స్పర్శయోగం అంటారు. మంత్రం, స్పర్శ రెండూ లేకుండా జరిగితే, దానిని భావయోగం అంటారు.

విలీనావయవం విశ్వం రూపం సంభావ్యతే యతః అభావయోగః సంప్రోక్తో ఽనాభాసాద్వస్తునః సతః

ఈ సృష్టిలోని అన్నీ భాగాలు లయమైపోయినట్టు భావించినప్పుడు, దానిని అభావయోగం అంటారు. ఇది కనబడని, నిజమైన పరమార్థానికి సంబంధించినది.