శివపురాణమ్

వృషాధిరాజమారుహ్య విమానం వా నభస్తలాత్ అలంకృతం సహాయాంతం దేవ్యా దేవమనుస్మరన్ సర్వాభరణశోభాఢ్యం సర్వమంగలనిస్వనైః

వృషభాధిపతి మీద కూర్చుని లేదా ఆకాశంలో విమానంపై, అలంకరించబడి, దేవితో కూడిన దేవిని వెంటబెట్టుకుని, అన్ని ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, శుభమైన ధ్వనులతో కూడి, భగవంతుని స్మరించాలి.

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశార్కశక్రాద్యైర్దేవదానవైః ఆనందక్లిన్నసర్వాంగైర్విన్యస్తాంజలిమస్తకైః

బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు, సూర్యుడు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు, దానవులు ఆనందంతో తడిసి, చేతులు, తలలు వంచి, చుట్టూ నిలబడి ఉంటారు.

స్తువద్భిరేవ నృత్యద్భిర్నామద్భిరభితో వృతమ్ తతః పఞ్చోపచారాంశ్చ కృత్వా పూజాం సమాపయేత్

వారు స్తుతిస్తూ, నర్తిస్తూ, నామస్మరణ చేస్తూ చుట్టూ ఉంటారు. ఆ తరువాత, ఐదు ఉపచారాలు చేసి, పూజను పూర్తిచేయాలి.

నాతః పరతరః కశ్చిద్విధిః పఞ్చోపచారకాత్ ప్రతిష్ఠాం లింగవత్కుర్యాత్ప్రతిమాస్వపి సర్వతః

ఐదు ఉపచారాల కంటే గొప్ప విధానం లేదు. లింగానికి చేసినట్లే ప్రతిమలకు కూడా ప్రతిష్ఠను అన్ని చోట్ల చేయాలి.

లక్షణోద్ధారసమయే కార్యం నయనమోచనమ్ జలాధివాసే శయనే శాయయేత్తాన్త్వధోముఖీమ్

లక్షణాలను గుర్తించే సమయంలో, నేత్రోన్మీలనం చేయాలి. జలాధివాసం అనంతరం, ప్రతిమను తలకిందుగా పడుకోబెట్టాలి.

కుమ్భోదశాయితాం మంత్రైర్హృది తాం సన్నియోజయేత్ కృతాలయాం పరామాహుః ప్రతిష్ఠామకృతాలయాత్

మంత్రాలతో, ప్రతిమను హృదయంలో కుంభంపై పడుకున్నట్లు కలిపి ధ్యానించాలి. ఆలయం సిద్ధంగా ఉంటే దానిని 'ప్రతిష్ఠిత' అని, లేకపోతే 'అప్రతిష్ఠిత' అని అంటారు.

శక్తః కృతాలయః పశ్చాత్ప్రతిష్ఠావిధిమాచరేత్ అశక్తశ్చేత్ప్రతిష్ఠాప్య లింగం బేరమథాపి వా

శక్తి ఉన్నవాడు ఆలయాన్ని సిద్ధం చేసి తరువాత ప్రతిష్ఠా విధిని చేయాలి. శక్తి లేకపోతే కూడా లింగం లేదా ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించాలి.

శక్తేరనుగుణం పశ్చాత్ప్రకుర్వీత శివాలయమ్ గృహార్చాం చ పునర్వక్ష్యే ప్రతిష్ఠావిధిముత్తమమ్

తన శక్తికి తగినట్లు శివాలయాన్ని నిర్మించాలి. ఇంట్లో ఆర్చనను, ఉత్తమమైన ప్రతిష్ఠా విధిని మళ్ళీ నేను వివరించబోతున్నాను.

కృత్వా కనీయసంబేరం లింగం వా లక్షణాన్వితమ్ అయనే చోత్తరే ప్రాప్తే శుక్లపక్శే శుభే దినే

సరైన లక్షణాలతో చిన్న ప్రతిమ లేదా లింగాన్ని తయారు చేసి, సూర్యుడు ఉత్తరాయణంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, శుభమైన శుక్లపక్ష దినంలో ఆచరించాలి.

దేవీం కృత్వా శుభే దేశే తత్రాబ్జం పూర్వవల్లిఖేత్ వికీర్య పత్రపుష్పాద్యైర్మధ్యే కుంభం నిధాయ చ

దేవిని పవిత్రమైన స్థలంలో సిద్ధం చేసి, మునుపటిలా పద్మాన్ని గీయాలి. ఆకులు, పువ్వులు చల్లి, మధ్యలో కుంభాన్ని పెట్టాలి.

పరితస్తస్య చతురః కలశాన్ దిక్షు విన్యసేత్ పఞ్చ బ్రహ్మాణి తద్బీజైస్తేషు పఞ్చసు పఞ్చభిః

దాని చుట్టూ నాలుగు దిక్కుల్లో కలశాలను పెట్టాలి. ఆ ఐదు కలశాలలో, ఆయా బీజాలతో ఐదు బ్రహ్మలను ప్రతిష్ఠించాలి.

న్యస్య సంపూజ్య ముద్రాది దర్శయిత్వాభిరక్ష్య చ విశోధ్య లింగం బేరం వా మృత్తోయాద్యైర్యథా పురా

వాటిని స్థాపించి, పూజించి, ముద్రలు చూపించి, రక్షణ కల్పించాలి. మునుపటిలా మట్టి, నీరు మొదలైన వాటితో లింగం లేదా ప్రతిమను శుద్ధి చేయాలి.

స్థాపయేత్పుష్పసంఛన్నముత్తరస్థే వరాసనే నిధాయ పుష్పం శిరసి ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీజలైః

పుష్పాలతో కప్పి, ఉత్తరదిక్కున ఉన్న శ్రేష్ఠ ఆసనంపై పెట్టాలి. తలపై పువ్వు ఉంచి, అభిషేక జలంతో ప్రోక్షణ చేయాలి.

సమభ్యర్చ్య పునః పుష్పైర్జయశబ్దాదిపూర్వకమ్ కుమ్భైరీశానవిద్యాంతైః స్నాపయేన్మూలవిద్యయా

మళ్ళీ పుష్పాలతో పూజ చేసి, జయధ్వని మొదలైన శబ్దాలతో, ఈశాన విద్యా మంత్రాలు, మూలమంత్రంతో కలశాల ద్వారా స్నానం చేయాలి.

తతః పఞ్చకలాన్యాసం కృత్వా పూజాం చ పూర్వవత్ నిత్యమారాధయేత్తత్ర దేవ్యా దేవం త్రిలోచనమ్

తర్వాత ఐదు భాగాల నియాసం చేసి, మునుపటిలా పూజ చేసి, అక్కడ ఎల్లప్పుడూ దేవితో కూడిన త్రినేత్రుడిని ఆరాధించాలి.

ఏకమేవాథ వా కుంభం మూర్తిమన్త్రసమన్వితమ్ న్యస్య పద్మాంతరే సర్వం శేషం పూర్వవదాచరేత్

లేదంటే, ఒకే ఒక కుంభాన్ని, రూపంతోను మంత్రంతోను కలిపి, కమలపు మధ్యలో పెట్టి, మిగతా క్రియలన్నీ ముందు చెప్పినట్టే చేయాలి.

అత్యంతోపహతం లింగం విశోధ్య స్థాపయేత్పునః సంప్రోక్షయేదుపహతమనాగుపహతం యజేత్

లింగం పూర్తిగా పాడైపోతే శుద్ధి చేసి మళ్లీ ప్రతిష్ఠించాలి. కొంత మాత్రమే పాడైతే, తటాకంలో నీళ్లు చల్లి పూజ చేయాలి.

లింగాని బాణసంజ్ఞాని స్థాపనీయాని వా న వా తాని పూర్వం శివేనైవ సంస్కృతాని యతస్తతః

బాణలింగాలు ప్రతిష్ఠించవచ్చు లేదా వద్దనవచ్చు. శివుడు స్వయంగా శుద్ధి చేసినవాటిని అదే విధంగా పరిగణించాలి.

శేషాణి స్థాపనీయాని యాని దృష్టాని బాణవత్ స్వయముద్భూతలింగే చ దివ్యే చార్షే తథైవ చ

ఇంకా మిగిలిన లింగాలు, బాణలింగాల్లా కనిపించేవి, స్వయంభూ మరియు దివ్యమైనవి లేదా ఋషులు చేసినవీ, ఇవన్నీ కూడా ప్రతిష్ఠించాలి.

అపీఠే పీఠమావేశ్య కృత్వా సంప్రోక్షణం విధిమ్ యజేత్తత్ర శివం తేషాం ప్రతిష్ఠా న విధీయతే

పీఠం లేకపోతే, పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేసి, నియమించినట్టు అభిషేకం చేసి, అక్కడ శివుని పూజించాలి. వీటికి ప్రత్యేక ప్రతిష్ఠ అవసరం లేదు.

దగ్ధం శ్లథం క్షతాంగం చ క్షిపేల్లింగం జలాశయే సంధానయోగ్యం సంధాయ ప్రతిష్ఠావిధిమాచరేత్

దగ్ధమైనది, వదులుగా ఉన్నది లేదా విరిగిన భాగాలు ఉన్న లింగాన్ని నీటి నిల్వలో వేయాలి. మరమ్మతు చేయదగినదైతే, జోడించి ప్రతిష్ఠా విధిని చేయాలి.

బేరాద్వా వికలాల్లింగాద్దేవపూజాపురస్సరమ్ ఉద్వాస్య హృది సంధానం త్యాగం వా యుక్తమాచరేత్

విగ్రహం లేదా లింగం లోపభూయిష్టమైతే, దేవుని పూజతో వదిలిపెట్టి, మనసులో కలిపినా లేదా విడిచిపెట్టినా సరి.

ఏకాహపూజావిహతౌ కుర్యాద్ద్విగుణమర్చనమ్ ద్విరాత్రే చ మహాపూజాం సంప్రోక్షణమతః పరమ్

ఒక రోజు పూజ ఆగిపోతే, రెండింతలు పూజ చేయాలి. రెండు రోజులు ఆగితే, మహాపూజ చేసి, అభిషేకం చేయాలి.

మాసాదూర్ధ్వమనేకాహం పూజా యది విహన్యతే ప్రతిష్ఠా ప్రోచ్యతే కైశ్చిత్కైశ్చిత్సంప్రోక్షణక్రమః

ఒక నెల దాటి అనేక రోజులపాటు పూజ ఆగితే, కొందరు ప్రతిష్ఠ చేయాలని, మరికొందరు అభిషేక విధి చేయాలని చెబుతారు.

సంప్రోక్షణే తు లింగాదేర్దేవముద్వాస్య పూర్వవత్ అష్టపఞ్చక్రమేణైవ స్నాపయిత్వా మృదంభసా

అభిషేకంలో, ముందు చెప్పినట్టు లింగం నుండి దేవుని వదిలిపెట్టి, అష్టపంచ విధానంతో మట్టి నీళ్లతో స్నానం చేయాలి.

గవాం రసైశ్చ సంస్నాప్య దర్భతోయైర్విశోధ్య చ ప్రోక్షయేత్ప్రోక్షణీతోయైర్మూలేనాష్టోత్తరం శతమ్

ఆవుపాల పదార్థాలతో స్నానం చేసి, దర్భతో నీళ్లు పోసి శుద్ధి చేసి, అభిషేకానికి నీళ్లతో, మూలమంత్రాన్ని నూరెడు ఎనిమిది సార్లు జపించాలి.

సపుష్పం సకుశం పాణిం న్యస్య లింగస్య మస్తకే పఞ్చవారం జపేన్మూలమష్టోత్తరశతం తతః

పుష్పం, కుశతో కలిపిన చేయి లింగం మీద ఉంచి, మూలమంత్రాన్ని నూరెడు ఎనిమిది సార్లు, ఐదు మార్లు జపించాలి.

తతో మూలేన మూర్ధాదిపీఠాంతం సంస్పృశేదపి పూజాం చ మహతీం కుర్యాద్దేవమావాహ్య పూర్వవత్

తర్వాత, మూలమంత్రంతో తల నుండి పీఠం వరకు తాకి, ముందు చెప్పినట్టు దేవుని ఆహ్వానించి మహాపూజ చేయాలి.

అలబ్ధే స్థాపితే లింగే శివస్థానే జలే ఽథ వా వహ్నౌ రవౌ తథా వ్యోమ్ని భగవంతం శివం యజేత్

లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించలేకపోతే, జలంలో, అగ్నిలో, సూర్యునిలో లేదా ఆకాశంలో శివుని పూజించాలి.