శివపురాణమ్

సత్సంగాత్సర్వమేతద్వై నరాణాం జాయతే ద్విజాః ధనధాన్యాదికం సర్వం దేయం వై గృహమేధినా

సత్సంగతితో మనుషులకు ఇవన్నీ కలుగుతాయి, ద్విజులారా. గృహస్థుడు తన ధనం, ధాన్యం మొదలైనవన్నీ దానం చేయాలి.

యద్యత్కాలే వస్తుజాతం ఫలం వా ధాన్యమేవ చ తత్తత్సర్వం బ్రాహ్మణేభ్యో దేయం వై హితమిచ్ఛతా

ఎప్పుడైతే ఏ వస్తువు, పండు, ధాన్యం లభిస్తాయో, వాటిని అన్నింటిని బ్రాహ్మణులకు సంక్షేమం కోరేవాడు దానం చేయాలి.

జలం చైవ సదా దేయమన్నం క్షుద్వ్యాధిశాంతయే క్షేత్రం ధాన్యం తథా ఽ ఽమాన్నమన్నమేవం చతుర్విధమ్

జలాన్ని ఎప్పుడూ దానం చేయాలి; అలాగే అన్నాన్ని, ఆకలి, వ్యాధి నివారణకు. పొలం, ధాన్యం, పాకాన్నము, నాలుగు విధాల అన్నాన్ని కూడా ఇవ్వాలి.

యావత్కాలం యదన్నం వై భుక్త్వా శ్రవణమేధతే తావత్కృతస్య పుణ్యస్య త్వర్ధం దాతుర్న సంశయః

దానం చేసిన అన్నాన్ని ఎంతకాలం తింటారో, వినిపిస్తుందో, అంతకాలం దాతకు చేసిన పుణ్యఫలం సగం ఖచ్చితంగా లభిస్తుంది.

గ్రహీతాహిగృహీతస్య దానాద్వై తపసా తథా పాపసంశోధనం కుర్యాదన్యథా రౌరవం వ్రజేత్

దానం స్వీకరించినవాడు, తపస్సు చేసి, తిరిగి దానం చేసి పాపాలను శుద్ధి చేసుకోవాలి; లేకపోతే రౌరవ నరకానికి పోవాల్సి వస్తుంది.

ఆత్మవిత్తం త్రిధా కుర్యాద్ధర్మవృద్ధ్యాత్మభోగతః నిత్యం నైమిత్తకం కామ్యం కర్మ కుర్యాత్తు ధర్మతః

తన ధనాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించాలి: ధర్మవృద్ధికి, స్వీయ అనుభవానికి, స్వంత అవసరాలకు. నిత్య, నైమిత్తిక, కామ్య కర్మలను ధర్మబద్ధంగా చేయాలి.

విత్తస్య వర్ధనం కుర్యాద్వృద్ధ్యంశేన హి సాధకః హితేన మితమే ధ్యేన భోగం భోగాంశతశ్చరేత్

విజయం కోరేవాడు, వృద్ధికి కొంత భాగాన్ని పెట్టి ధనాన్ని పెంచాలి. అనుభవానికి కేటాయించిన భాగాన్ని మాత్రమే, మితంగా, హితంగా ఉపయోగించాలి.

కృష్యర్జితే దశాంశం హి దేయం పాపస్య శుద్ధయే శేషేణ కుర్యాద్ధర్మాది అన్యథా రౌరవం వ్రజేత్

వ్యవసాయంతో సంపాదించిన ధనంలో పదవంతు పాపశుద్ధికి దానం చేయాలి. మిగతా ధనంతో ధర్మాది కార్యాలు చేయాలి; లేకపోతే రౌరవ నరకానికి వెళ్ళాలి.

అథవా పాపబుద్ధిః స్యాత్క్షయం వా సత్యమేష్యతి వృద్ధివాణిజ్యకే దేయష్షడంశో హి విచక్షణైః

లేకపోతే, చెడు మనస్సు ఉంటే నాశనం తప్పదు. వృద్ధి కలిగించే వ్యాపారంలో, జ్ఞానులు ఆరు వంతు భాగాన్ని దానం చేయాలి.

శుద్ధప్రతిగ్రహే దేయశ్చతుర్థాంశో ద్విజోత్తమైః అకస్మాదుత్థితే ఽర్థే హి దేయమర్ధం ద్విజోత్తమైః

శుద్ధమైన దాతకు ఉన్నతమైన ద్విజులకు నాలుగవ వంతు ఇవ్వాలి. అయితే, ఆకస్మికంగా అవసరం వచ్చినప్పుడు, అప్పుడు ఆ ద్విజులకు సగం ఇవ్వాలి.

అసత్ప్రతిగ్రహసర్వం దుర్దానం సాగరే క్షిపేత్ ఆహూయ దానం కర్తవ్యమాత్మభోగసమృద్ధయే

అనుచితమైన దానాలు, కష్టంగా ఇచ్చే దానాలు అన్నీ సముద్రంలో వేసేయాలి. పిలిచినప్పుడు, మన సుఖసంపద కోసం దానం చేయాలి.

పృష్టం సర్వం సదా దేయమాత్మశక్త్యనుసారతః జన్మాంతరే ఋణీ హి స్యాదదత్తే పృష్టవస్తుని

ఎవరైనా అడిగితే, తన శక్తికి తగినట్టు ఎప్పుడూ ఇవ్వాలి. అడిగినదాన్ని ఇవ్వకపోతే, అది అప్పుగా జన్మాంతరంలో మిగిలిపోతుంది.

పరేషాం చ తథా దోషం న ప్రశంసేద్విచక్షణః విశేషేణ తథాబ్రహ్మఞ్ఛ్రుతం దృష్టం చ నో వదేత్

మరొకరి లోపాలను తెలివిగా ఉన్నవాడు పొగిడకూడదు. ముఖ్యంగా, బ్రాహ్మణుని గురించి విన్నది, చూచినదాన్ని చెప్పకూడదు.

న వదేత్సర్వజంతూనాం హృది రోషకరం బుధః సంధ్యయోరగ్నికార్యం చ కుర్యాదైశ్వర్యసిద్ధయే

ఏ జీవికి అయినా హృదయంలో కోపం కలిగించే మాటలు చెప్పకూడదు. సంపద కోసం, ఉదయం సాయంకాలాల్లో అగ్ని కార్యాలు చేయాలి.

అశక్తస్త్వేకకాలే వా సూర్యాగ్నీ చ యథావిధి తండులం ధాన్యమాజ్యం వా ఫలం కందం హవిస్తథా

ఒకవేళ ఎవరికైనా శక్తి లేకపోతే, లేదా ఏదైనా సమయంలో, సూర్యునికి, అగ్నికి నియమం ప్రకారం అన్నం, ధాన్యం, నెయ్యి, పండు, కందమూలం లేదా హవిస్సు అర్పించాలి.

స్థాలీపాకం తథా కుర్యాద్యథాన్యాయం యథావిధి ప్రధానహోమమాత్రం వా హవ్యాభావే సమాచరేత్

అలాగే, నియమం ప్రకారం బాగా వండిన అన్నాన్ని తయారు చేయాలి. హవిస్సు లేకపోతే, కనీసం ప్రధాన హోమాన్ని చేయాలి.

నిత్యసంధానమిత్యుక్తం తమజస్రం విదుర్బుధాః అథవా జపమాత్రం వా సూర్యవందనమేవ చ

ఇది నిత్య సంధ్య అని పండితులు ఎప్పటికీ చేయవలసినదిగా చెబుతారు. లేకపోతే, జపం లేదా సూర్య నమస్కారం మాత్రమే అయినా చేయవచ్చు.

ఏవమాత్మార్థినః కుర్యురర్థార్థీ చ యథావిధి బ్రహ్మయజ్ఞరతా నిత్యం దేవపూజారతాస్తథా

ఇలా, తనకు మేలు కావాలని కోరేవారు, లేదా ధనం కోరేవారు నియమం ప్రకారం వ్యవహరించాలి. బ్రహ్మయజ్ఞంలో, దేవతల పూజలో నిత్యం నిమగ్నులై ఉండాలి.

అగ్నిపూజాపరా నిత్యం గురుపూజారతాస్తథా బ్రాహ్మణానాం తృప్తికరాః సర్వే స్వర్గస్య భాగినః

అగ్ని పూజలో, గురుపూజలో నిత్యం నిమగ్నులై, బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపర్చేవారు అందరూ స్వర్గంలో భాగస్వాములు అవుతారు.

అగ్నియజ్ఞదేవయజ్ఞం బ్రహ్మయజ్ఞం తథైవ చ గురుపూజాం బ్రహ్మతృప్తిం క్రమేణ బ్రూహి నః ప్రభో

ప్రభూ! అగ్ని యజ్ఞం, దేవతలకు యజ్ఞం, బ్రహ్మయజ్ఞం, గురుపూజ, బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపర్చడం—ఇవి ఒక్కొక్కటిగా వివరించండి.

అగ్నౌ జుహోతి యద్ద్రవ్యమగ్నియజ్ఞః స ఉచ్యతే బ్రహ్మచర్యాశ్రమస్థానాం సమిదాధానమేవ హి

అగ్నిలో ఏ పదార్థాన్ని సమర్పిస్తారో, అదే అగ్ని యజ్ఞం. బ్రహ్మచర్యాశ్రమంలో ఉన్నవారు సమిధలు సమర్పించాలి.

సమిదగ్రౌ వ్రతాద్యం చ విశేషయజనాదికమ్ ప్రథమాశ్రమిణామేవం యావదౌపాసనం ద్విజాః

సమిధలను అగ్నిలో పెట్టడం, వ్రతారంభం, ఇతర ప్రత్యేక యజ్ఞాలు మొదటి ఆశ్రమంలో ఉన్నవారికి, ఆఉపాసన వరకు చేయాలి.

ఆత్మన్యారోపితాగ్నీనాం వనినాం యతినాం ద్విజాః హితం చ మితమేధ్యాన్నం స్వకాలే భోజనం హుతిః

వనప్రస్థులు, యతులకు అగ్ని మనస్సులో స్థాపించబడుతుంది. వారికి శుద్ధమైన, తగినంత అన్నాన్ని సమయానికి తినడమే హవిస్సు.

ఔపాసనాగ్నిసంధానం సమారభ్య సురక్షితమ్ కుండే వాప్యథ భాండే వా తదజస్రం సమీరితమ్

ఆఉపాసన అగ్నిని ప్రారంభించి, కాపాడుతూ, కుండలో లేదా పాత్రలో ఎక్కడైనా నిత్యం కొనసాగించాలి.

అగ్నిమాత్మన్యరణ్యాం వా రాజదైవవశాద్ధ్రువమ్ అగ్నిత్యాగభయాదుక్తం సమారోపితముచ్యతే

అగ్ని మనస్సులోనైనా, అడవిలోనైనా ఉండొచ్చు. రాజా లేదా దేవతల ఆజ్ఞ ప్రకారం, అగ్ని విడిచిపెట్టే భయం ఉన్నప్పుడు, అది అంతరంగ అగ్ని అంటారు.

సంపత్కరీ తథా జ్ఞేయా సాయమగ్న్యాహుతిర్ద్విజాః ఆయుష్కరీతి విజ్ఞేయా ప్రాతః సూర్యాహుతిస్తథా

సాయంకాల అగ్ని హోమం ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది. ఉదయం సూర్యునికి హోమం దీర్ఘాయువు ఇస్తుంది.

అగ్నియజ్ఞో హ్యయం ప్రోక్తో దివా సూర్యనివేశనాత్ ఇంద్రాదీన్సకలాన్దేవానుద్దిశ్యాగ్నౌ జుహోతియత్

సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత చేసే అగ్ని యజ్ఞమే ఈ యజ్ఞం. ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను ఉద్దేశించి అగ్నిలో హోమం చేయడమే అగ్ని యజ్ఞం.

దేవయజ్ఞం హి తం విద్యాత్స్థాలీపాకాదికాన్క్రతూన్ చౌలాదికం తథా జ్ఞేయం లౌకికాగ్నౌ ప్రతిష్ఠితమ్

దేవతల పూజ అనగా, అన్నం వండటం మొదలైన నైవేద్యాలు, చౌళాది వంటి కార్యక్రమాలు—all ఇవన్నీ ఇంటి అగ్నిలోనే చేయాలి అని తెలుసుకోవాలి.

బ్రహ్మయజ్ఞం ద్విజః కుర్యాద్దేవానాం తృప్తయే సకృత్ బ్రహ్మయజ్ఞ ఇతి ప్రోక్తో వేదస్యా ఽధ్యయనం భవేత్

ద్విజుడు దేవతలకు సంతృప్తి కోసం బ్రహ్మయజ్ఞం ఒక్కసారి చేయాలి. బ్రహ్మయజ్ఞం అంటే వేదాన్ని చదవడం అని చెప్పబడింది.