శివపురాణమ్

తస్మాదపి పరాద్బిందోరర్ధేదోశ్చ తతః పరాత్ తతః పరాన్నిశాధీశాన్నాదాఖ్యాచ్చ తతః పరాత్

అదిని దాటి, బిందువు అర్ధాన్ని దాటి, రాత్రి అధికారులను దాటి, నాదమనే దానిని దాటి ఉన్నది.

తతః పరాత్సుషుమ్నేశాద్బ్రహ్మరంధ్రేశ్వరాదపి తతః పరస్మాచ్ఛక్తేశ్చ పరస్తాచ్ఛివతత్త్వతః

అదిని దాటి, సుషుమ్నాధిపతిని దాటి, బ్రహ్మరంధ్రము అధిపతిని దాటి, పరాశక్తిని దాటి, శివ తత్త్వాన్ని దాటి ఉన్నది.

పరమం కారణం సాక్షాత్స్వయం నిష్కారణం శివమ్ కారణానాం చ ధాతారం ధ్యాతారాం ధ్యేయమవ్యయమ్

పరమ కారణం ప్రత్యక్షంగా శివుడే, అతనికి కారణం లేదు, అన్ని కారణాలకు మూలం, ధ్యానించేవారికి ధ్యేయం, అవినాశి.

పరమాకాశమధ్యస్థం పరమాత్మోపరి స్థితం సర్వైశ్వర్యేణ సంపన్నం సర్వేశ్వరమనీశ్వరమ్

పరమాకాశ మధ్యంలో, పరమాత్మ పైన ఉన్నవాడు, అన్ని ఐశ్వర్యాలతో నిండినవాడు, సర్వేశ్వరుడు, అతనికి ఎవరూ అధిపతి కాదు.

ఐశ్వర్యాచ్చాపి మాయేయాదశుద్ధాన్మానుషాదికాత్ అపరాచ్చ పరాత్త్యాజ్యాదధిశుద్ధాధ్వగోచరాత్

ఐశ్వర్యాన్ని, మాయను, అశుద్ధిని, మానవాది మొదలైన వాటిని, తక్కువను, ఎక్కువను, పరమశుద్ధి మార్గాన్ని దాటి ఉన్నది.

తత్పరాచ్ఛుద్ధవిద్యాద్యాదున్మనాంతాత్పరాత్పరాత్ పరమం పరమైశ్వర్యమున్మనాద్యమనాది చ

అదిని దాటి, శుద్ధ విద్యను దాటి, ఉన్మనా లోకాన్ని దాటి, పరమమైన, పరమ ఐశ్వర్యాన్ని, ఉన్మనాను, ఆదిలేని దానిని దాటి ఉన్నది.

అపారమపరాధీనం నిరస్తాతిశయం స్థిరమ్ ఇత్థమర్థైర్దశవిధైరియమాథర్వణీ శ్రుతిః

అది అపారమైనది, ఇతరుడిపై ఆధారపడని, అతిశయాన్ని లేని, స్థిరమైనది — ఇలా పదివిధమైన అర్థాలతో ఈ అథర్వణ వేద వాక్యము.

యస్మాద్గరీయసీ తస్మాద్విశ్వం వ్యాప్తమథర్వణాత్ ఋగ్వేదః పునరాహేదం జాగ్రద్రూపం మయోచ్యతే

అథర్వణ వేదం గొప్పదైనందున, ఈ జగత్తంతా దానితో వ్యాపించింది. ఋగ్వేదం మళ్లీ ఇదే విషయాన్ని, నేను చెప్పిన జాగ్రతావస్థగా ప్రకటిస్తుంది.

యేనాహమాత్మతత్త్వస్య నిత్యమస్మ్యభిధాయకః యజుర్వేదో ఽవదత్తద్వత్స్వప్నావస్థా మయోచ్యతే

నేను ఆత్మతత్వాన్ని ఎప్పుడూ తెలియజేసేవాడినని యజుర్వేదం చెబుతుంది. అలాగే, నేను చెప్పిన స్వప్నావస్థ కూడా అదే విధంగా ఉంది.

భోగ్యాత్మనా పరిణతా విద్యావేద్యా యతో మయి సామ చాహ సుషుప్త్యాఖ్యమేవం సర్వం మయోచ్యతే

అనుభవించదగిన జ్ఞానం నా లోపల జ్ఞేయరూపంగా మారుతుంది. సామవేదం దీనిని సుషుప్తి అనే నిద్రావస్థగా వివరించుతుంది. ఇలా అన్నీ నేను చెప్పినవే.

మమార్థేన శివేనేదం తామసేనాభిధీయతే అథర్వాహ తురాయాఖ్యం తురీయాతీతమేవ చ

నా భావంతో, ఓ శివా, ఇది తామస స్వరూపంగా పిలవబడుతుంది. అథర్వవేదం దీనిని తురీయావస్థగా, అలాగే తురీయాతీతమైన స్థితిగా పేర్కొంటుంది.

మయాభిధీయతే తస్మాదధ్వాతీతపదోస్మ్యహమ్ అధ్వాత్మకం తు త్రితయం శివవిద్యాత్మసంజ్ఞితమ్

ఇది నేను ప్రకటించాను కనుక, నేను మార్గాన్ని దాటి ఉన్నవాడిని. కాని మూడు మార్గాలు, అంటే మార్గస్వరూపమైనవి, శివజ్ఞానమని, ఆత్మస్వరూపంగా పిలవబడతాయి.

తత్త్రైగుణ్యం త్రయీసాధ్యం సంశోధ్యం చ పదైషిణా అధ్వాతీతం తురీయాఖ్యం నిర్వాణం పరమం పదమ్

ఆ మూడు గుణాల స్వభావం, మూడు వేదాల ద్వారా సాధించబడుతుంది. స్థితిని కోరువాడు దానిని శుద్ధి చేసుకోవాలి. మార్గాన్ని దాటి ఉన్న తురీయ స్థితి, మోక్షం, పరమ పదంగా చెప్పబడింది.

తదతీతం చ నైర్గుణ్యాదధ్వనోస్య విశోధకమ్ ద్వయోః ప్రమాపకో నాదో నదాంతశ్చ మదాత్మకః

దాని కంటే మించిందీ నైర్గుణ్య కారణంగా, ఈ మార్గాన్ని పవిత్రం చేసేది. రెండు వాటికి ప్రమాణంగా ఉండే నాదం, ధ్వనుల అంతం, నా స్వరూపమే.

తస్మాన్మమార్థస్వాతంత్ర్యాత్ప్రధానః పరమేశ్వరః యదస్తి వస్తు తత్సర్వం గుణప్రధాన్యయోగతః

అందువల్ల నా స్వేచ్ఛతో పరమేశ్వరుడు ప్రధానుడు. ఏది ఉన్నదో, అది అంతా గుణాల ప్రాధాన్యంతోనే ఏర్పడింది.

సమస్తం వ్యస్తమపి చ ప్రణవార్థం ప్రచక్షతే సవార్థవాచకం తస్మాదేకం బ్రహ్మైతదక్షరమ్

సమస్తమూ, వ్యక్తిగతమైనదీ, ఓంకారార్థంగా వివరించబడింది. అందువల్ల, ఈ ఒక్క అక్షరం, అక్షరమైన బ్రహ్మం, అన్నీ అర్థాలను సూచించేది.

తేనోమితి జగత్కృత్స్నం కురుతే ప్రథమం శివః శివో హి ప్రణవో హ్యేష ప్రణవో హి శివః స్మృతః

ఆ ఓంకారంతో శివుడు మొదటగా ఈ జగత్తంతా సృష్టించాడు. శివుడే ఓంకారం, ఓంకారమే శివుడు అని గుర్తించబడింది.

వాచ్యవాచకయోర్భేదో నాత్యంతం విద్యతే యతః చింతయా రహితో రుద్రో వాచోయన్మనసా సహ

వాచ్య, వాచకాలకు పూర్తిగా వేర్పాటు లేదు. ఎందుకంటే రుద్రుడు ఆలోచనలకు అతీతుడు, వాక్కు, మనస్సు ఆయనకు సాధనాలు.

అప్రాప్య తన్నివర్తంతే వాచ్యస్త్వేకాక్షరేణ సః ఏకాక్షరాదకారాఖ్యాదాత్మా బ్రహ్మాభిధీయతే

అది పొందకుండా వారు తిరిగి వెళ్తారు. కాని వాచ్యం మాత్రం ఒక్క అక్షరంతో చెప్పబడుతుంది. ఆ ఒక్క అక్షరం 'అ' నుండి ఆత్మ బ్రహ్మమని పిలవబడుతుంది.

ఏకాక్షరాదుకారాఖ్యాద్ద్విధా విష్ణురుదీర్యతే ఏకాక్షరాన్మకారాఖ్యాచ్ఛివో రుద్ర ఉదాహృతః

'ఉ' అనే ఒక్క అక్షరం నుండి విష్ణువు రెండు రూపాలలో చెప్పబడతాడు. 'మ' అనే ఒక్క అక్షరం నుండి శివుడు, రుద్రుడు అని పేర్కొనబడతాడు.

దక్షిణాంగాన్మహేశస్య జాతో బ్రహ్మాత్మసంజ్ఞికః వామాంగాదభవద్విష్ణుస్తతో విద్యేతి సంజ్ఞితః

మహేశ్వరుని కుడివైపు నుండి బ్రహ్మ, ఆత్మగా పుట్టాడు. ఎడమవైపు నుండి విష్ణువు పుట్టాడు, అందుకే ఆయనను జ్ఞానంగా పిలుస్తారు.

హృదయాన్నీలరుద్రో భూచ్ఛివస్య శివసంజ్ఞికః సృష్టేః ప్రవర్తకో బ్రహ్మా స్థితేర్విష్ణుర్విమోహకః

హృదయం నుండి నీలరుద్రుడు, శివునిగా పుట్టాడు. ఆయన బ్రహ్మగా సృష్టిని ప్రారంభిస్తాడు, విష్ణువుగా స్థితిని కాపాడుతాడు, మాయను కలిగిస్తాడు.

సంహారస్య తథా రుద్రస్తయోర్నిత్యం నియామకః

అలాగే సంహారానికి రుద్రుడే కారణుడు, ఈ ఇద్దరినీ ఎప్పుడూ నియంత్రించేవాడు.

తస్మాత్త్రయస్తే కథ్యంతే జగతః కారణాని చ కారణత్రయహేతుశ్చ శివః పరమకారణమ్

అందువల్ల ఈ ముగ్గురు జగత్తుకు కారణాలు. ఆ కారణత్రయానికి మూలకారణం శివుడే.

అర్థమేతమవిజ్ఞాయ రజసా బద్ధవైరయోః యువయోః ప్రతిబోధాయ మధ్యే లింగముపస్థితమ్

ఈ అర్థాన్ని గ్రహించక, రజోగుణంతో ద్వేషంతో బంధించబడి, మీ ఇద్దరికీ జ్ఞానం కలిగించేందుకు మధ్యలో లింగం ప్రతిష్ఠించబడింది.

ఏవమోమితి మాం ప్రాహుర్యదిహోక్తమథర్వణా ఋచో యజూంషి సామాని శాఖాశ్చాన్యాః సహస్రశః

అథర్వణులు చెప్పినట్టు, ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం మరియు అనేక శాఖలు నన్ను ఈ పేరుతో పిలుస్తారు.

వేదేష్వేవం స్వయం వక్త్రైర్వ్యక్తమిత్యవదత్స్వపి స్వప్నానుభూతమివ తత్తాభ్యాం నాధ్యవసీయతే

వేదాలలో, వారు తామే నోటితో స్పష్టంగా ప్రకటించినా, అది కలలో చూసినట్టు, వారు పూర్తిగా గ్రహించలేరు.

తయోస్తత్ర ప్రబోధాయ తమోపనయనాయ చ లింగేపి ముద్రితం సర్వం యథా వేదైరుదాహృతమ్

వారికి జ్ఞానం కలిగించేందుకు, అజ్ఞానాన్ని తొలగించేందుకు, వేదాలలో చెప్పినట్లే, లింగంలో అన్నీ దాచబడ్డాయి.

తద్దృష్ట్వా ముద్రితం లింగే ప్రసాదాల్లింగినస్తదా ప్రశాంతమనసౌ దేవౌ ప్రబుద్ధౌ సంబభూవతుః

లింగంలో అన్నీ దాచబడ్డాయని చూసి, ఆ లింగానుగ్రహంతో, ఆ ఇద్దరు దేవతలు మనస్సు శాంతించి, జ్ఞానం పొందారు.