శివపురాణమ్

పౌరుషం చ తథైశ్వర్యమిత్థం సామ్నా తతం జగత్ అథాథర్వాహ నైర్గుణ్యమర్థం ప్రథమమాత్మనః

అలాగే, పురుషత్వం, ఐశ్వర్యం కూడా అలాగే; సామవేదం ద్వారా ఈ జగత్తు వ్యాపించింది. ఆ తర్వాత అథర్వణుడు ఆత్మకు మొదటి నిగుణత్వాన్ని ప్రకటించాడు.

తతో మహేశ్వరం సాక్షాన్మూర్తిష్వపి సదాశివమ్ క్రియాసు నిష్క్రియస్యాపి శివస్య పరమాత్మనః

ఆ తరువాత మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు, సదాశివుడు కూడా రూపాల్లో, క్రియల్లో ఉన్నాడు, అయినా పరమాత్మ అయిన శివుడు క్రియలకు అతీతుడు.

భూతానుగ్రహణం చైవ ముచ్యంతే యేన జంతవః లోకేష్వపి యతో వాచో నివృత్తా మనసా సహ

యావన్నా భూతాలకు అనుగ్రహం చేసే వాడు, జీవులను విముక్తి చేసే వాడు, ఆ లోకాల్లో మాట కూడా మనస్సుతో కలిసి తిరిగి వెనక్కు పోతుంది.

తదూర్ధ్వమున్మనా లోకాత్సోమలోకమలౌకికమ్ సోమస్సహోమయా యత్ర నిత్యం నివసతీశ్వరః

ఆ దాని పైన ఉన్న ఉన్మనా లోకం, సోమ లోకాన్ని దాటి, లౌకికాన్ని దాటి, అక్కడ సోముడు హోమాలతో కలసి, ప్రభువు నిత్యం నివసిస్తాడు.

తదూర్ధ్వమున్మనా లోకాద్యం ప్రాప్తో న నివర్తతే శాంతిం చ శాంత్యతీతాం చ వ్యాపికాం చై కలాస్వపి

ఆ ఉన్మనా లోకాన్ని దాటి చేరినవాడు తిరిగి రాడు; అక్కడ శాంతి, శాంతికి అతీతమైనది, కళల్లో కూడా వ్యాపించే శక్తి ఉన్నాయి.

తత్పూరుషం తథేశానం బ్రహ్మ బ్రహ్మసు పఞ్చసు మూర్ధానమపి లింగస్య నాదభాగేష్వనుత్తమమ్

అక్కడ పురుషుడు, ఈశానుడు, ఐదు బ్రహ్మలలో బ్రహ్మ, లింగం మస్తకంలోనూ, శబ్ద భాగాలలోనూ పరమమైనది ఉంది.

యత్రావాహ్య సమారాధ్యః కేవలో నిష్కలః శివః తత్తేష్వపి తదా బిందోర్నాదాచ్ఛక్తేస్తతః పరాత్

అక్కడ, ఏకమైన, నిష్కలమైన శివుని ఆహ్వానించి పూజిస్తారు; అక్కడ కూడా బిందువు, నాదం, శక్తి, వాటిని దాటి ఉన్నది ఉంది.

తత్త్వాదపి పరం తత్త్వమతత్త్వం పరమార్థతః కారణేషు త్రయాతీతాన్మాయావిక్షోభకారణాత్

ఆ తత్త్వాన్ని దాటి ఉన్నది పరమార్థంగా తత్త్వం కాదు, అది మూడు కారణాలను దాటి, మాయను కలవరపెట్టే మూలంగా ఉంది.

అనంతాచ్ఛుద్ధవిద్యాయాః పరస్తాచ్చ మహేశ్వరాత్ సర్వవిద్యేశ్వరాధీశాన్న పరాచ్చ సదాశివాత్

అనంతమైన శుద్ధ విద్యను దాటి, మహేశ్వరుని దాటి, అన్ని విద్యలాధిపతులను దాటి, సదాశివుని కూడా దాటి ఉన్నది.

సర్వమంత్రతనోర్దేవాచ్ఛక్తిత్రయసమన్వితాత్ పఞ్చవక్త్రాద్దశభుజాత్సాక్షాత్సకలనిష్కలాత్

అన్ని మంత్రశరీరాల దేవుడి నుండి, మూడు శక్తులతో కూడిన, అయిదు ముఖాలు, పది భుజాలు కలిగి, సకల-నిష్కల రూపాల నుండి.

తస్మాదపి పరాద్బిందోరర్ధేదోశ్చ తతః పరాత్ తతః పరాన్నిశాధీశాన్నాదాఖ్యాచ్చ తతః పరాత్

అదిని దాటి, బిందువు అర్ధాన్ని దాటి, రాత్రి అధికారులను దాటి, నాదమనే దానిని దాటి ఉన్నది.

తతః పరాత్సుషుమ్నేశాద్బ్రహ్మరంధ్రేశ్వరాదపి తతః పరస్మాచ్ఛక్తేశ్చ పరస్తాచ్ఛివతత్త్వతః

అదిని దాటి, సుషుమ్నాధిపతిని దాటి, బ్రహ్మరంధ్రము అధిపతిని దాటి, పరాశక్తిని దాటి, శివ తత్త్వాన్ని దాటి ఉన్నది.

పరమం కారణం సాక్షాత్స్వయం నిష్కారణం శివమ్ కారణానాం చ ధాతారం ధ్యాతారాం ధ్యేయమవ్యయమ్

పరమ కారణం ప్రత్యక్షంగా శివుడే, అతనికి కారణం లేదు, అన్ని కారణాలకు మూలం, ధ్యానించేవారికి ధ్యేయం, అవినాశి.

పరమాకాశమధ్యస్థం పరమాత్మోపరి స్థితం సర్వైశ్వర్యేణ సంపన్నం సర్వేశ్వరమనీశ్వరమ్

పరమాకాశ మధ్యంలో, పరమాత్మ పైన ఉన్నవాడు, అన్ని ఐశ్వర్యాలతో నిండినవాడు, సర్వేశ్వరుడు, అతనికి ఎవరూ అధిపతి కాదు.

ఐశ్వర్యాచ్చాపి మాయేయాదశుద్ధాన్మానుషాదికాత్ అపరాచ్చ పరాత్త్యాజ్యాదధిశుద్ధాధ్వగోచరాత్

ఐశ్వర్యాన్ని, మాయను, అశుద్ధిని, మానవాది మొదలైన వాటిని, తక్కువను, ఎక్కువను, పరమశుద్ధి మార్గాన్ని దాటి ఉన్నది.

తత్పరాచ్ఛుద్ధవిద్యాద్యాదున్మనాంతాత్పరాత్పరాత్ పరమం పరమైశ్వర్యమున్మనాద్యమనాది చ

అదిని దాటి, శుద్ధ విద్యను దాటి, ఉన్మనా లోకాన్ని దాటి, పరమమైన, పరమ ఐశ్వర్యాన్ని, ఉన్మనాను, ఆదిలేని దానిని దాటి ఉన్నది.

అపారమపరాధీనం నిరస్తాతిశయం స్థిరమ్ ఇత్థమర్థైర్దశవిధైరియమాథర్వణీ శ్రుతిః

అది అపారమైనది, ఇతరుడిపై ఆధారపడని, అతిశయాన్ని లేని, స్థిరమైనది — ఇలా పదివిధమైన అర్థాలతో ఈ అథర్వణ వేద వాక్యము.

యస్మాద్గరీయసీ తస్మాద్విశ్వం వ్యాప్తమథర్వణాత్ ఋగ్వేదః పునరాహేదం జాగ్రద్రూపం మయోచ్యతే

అథర్వణ వేదం గొప్పదైనందున, ఈ జగత్తంతా దానితో వ్యాపించింది. ఋగ్వేదం మళ్లీ ఇదే విషయాన్ని, నేను చెప్పిన జాగ్రతావస్థగా ప్రకటిస్తుంది.

యేనాహమాత్మతత్త్వస్య నిత్యమస్మ్యభిధాయకః యజుర్వేదో ఽవదత్తద్వత్స్వప్నావస్థా మయోచ్యతే

నేను ఆత్మతత్వాన్ని ఎప్పుడూ తెలియజేసేవాడినని యజుర్వేదం చెబుతుంది. అలాగే, నేను చెప్పిన స్వప్నావస్థ కూడా అదే విధంగా ఉంది.

భోగ్యాత్మనా పరిణతా విద్యావేద్యా యతో మయి సామ చాహ సుషుప్త్యాఖ్యమేవం సర్వం మయోచ్యతే

అనుభవించదగిన జ్ఞానం నా లోపల జ్ఞేయరూపంగా మారుతుంది. సామవేదం దీనిని సుషుప్తి అనే నిద్రావస్థగా వివరించుతుంది. ఇలా అన్నీ నేను చెప్పినవే.

మమార్థేన శివేనేదం తామసేనాభిధీయతే అథర్వాహ తురాయాఖ్యం తురీయాతీతమేవ చ

నా భావంతో, ఓ శివా, ఇది తామస స్వరూపంగా పిలవబడుతుంది. అథర్వవేదం దీనిని తురీయావస్థగా, అలాగే తురీయాతీతమైన స్థితిగా పేర్కొంటుంది.

మయాభిధీయతే తస్మాదధ్వాతీతపదోస్మ్యహమ్ అధ్వాత్మకం తు త్రితయం శివవిద్యాత్మసంజ్ఞితమ్

ఇది నేను ప్రకటించాను కనుక, నేను మార్గాన్ని దాటి ఉన్నవాడిని. కాని మూడు మార్గాలు, అంటే మార్గస్వరూపమైనవి, శివజ్ఞానమని, ఆత్మస్వరూపంగా పిలవబడతాయి.

తత్త్రైగుణ్యం త్రయీసాధ్యం సంశోధ్యం చ పదైషిణా అధ్వాతీతం తురీయాఖ్యం నిర్వాణం పరమం పదమ్

ఆ మూడు గుణాల స్వభావం, మూడు వేదాల ద్వారా సాధించబడుతుంది. స్థితిని కోరువాడు దానిని శుద్ధి చేసుకోవాలి. మార్గాన్ని దాటి ఉన్న తురీయ స్థితి, మోక్షం, పరమ పదంగా చెప్పబడింది.

తదతీతం చ నైర్గుణ్యాదధ్వనోస్య విశోధకమ్ ద్వయోః ప్రమాపకో నాదో నదాంతశ్చ మదాత్మకః

దాని కంటే మించిందీ నైర్గుణ్య కారణంగా, ఈ మార్గాన్ని పవిత్రం చేసేది. రెండు వాటికి ప్రమాణంగా ఉండే నాదం, ధ్వనుల అంతం, నా స్వరూపమే.

తస్మాన్మమార్థస్వాతంత్ర్యాత్ప్రధానః పరమేశ్వరః యదస్తి వస్తు తత్సర్వం గుణప్రధాన్యయోగతః

అందువల్ల నా స్వేచ్ఛతో పరమేశ్వరుడు ప్రధానుడు. ఏది ఉన్నదో, అది అంతా గుణాల ప్రాధాన్యంతోనే ఏర్పడింది.

సమస్తం వ్యస్తమపి చ ప్రణవార్థం ప్రచక్షతే సవార్థవాచకం తస్మాదేకం బ్రహ్మైతదక్షరమ్

సమస్తమూ, వ్యక్తిగతమైనదీ, ఓంకారార్థంగా వివరించబడింది. అందువల్ల, ఈ ఒక్క అక్షరం, అక్షరమైన బ్రహ్మం, అన్నీ అర్థాలను సూచించేది.

తేనోమితి జగత్కృత్స్నం కురుతే ప్రథమం శివః శివో హి ప్రణవో హ్యేష ప్రణవో హి శివః స్మృతః

ఆ ఓంకారంతో శివుడు మొదటగా ఈ జగత్తంతా సృష్టించాడు. శివుడే ఓంకారం, ఓంకారమే శివుడు అని గుర్తించబడింది.

వాచ్యవాచకయోర్భేదో నాత్యంతం విద్యతే యతః చింతయా రహితో రుద్రో వాచోయన్మనసా సహ

వాచ్య, వాచకాలకు పూర్తిగా వేర్పాటు లేదు. ఎందుకంటే రుద్రుడు ఆలోచనలకు అతీతుడు, వాక్కు, మనస్సు ఆయనకు సాధనాలు.

అప్రాప్య తన్నివర్తంతే వాచ్యస్త్వేకాక్షరేణ సః ఏకాక్షరాదకారాఖ్యాదాత్మా బ్రహ్మాభిధీయతే

అది పొందకుండా వారు తిరిగి వెళ్తారు. కాని వాచ్యం మాత్రం ఒక్క అక్షరంతో చెప్పబడుతుంది. ఆ ఒక్క అక్షరం 'అ' నుండి ఆత్మ బ్రహ్మమని పిలవబడుతుంది.